Εισαγωγή

Η συναισθηματική εξάντληση αποτελεί σημαντική διάσταση της επαγγελματικής εξουθένωσης και αφορά την έντονη ψυχική κόπωση και την εξάντληση των συναισθηματικών πόρων του εργαζoμένου. Οι επαγγελματίες υγείας εργάζονται σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από αυξημένο φόρτο εργασίας, συνεχή έκθεση σε στρεσογόνες καταστάσεις, αυξημένες ευθύνες και ανάγκη άμεσης λήψης αποφάσεων. Ιδιαίτερα στον δημόσιο τομέα υγείας, οι οργανωσιακές απαιτήσεις και οι περιορισμένοι διαθέσιμοι πόροι μπορούν να επιβαρύνουν την επαγγελματική και ψυχολογική κατάσταση των εργαζομένων. Η συναισθηματική εξάντληση δεν αφορά μόνο την ατομική ευημερία, αλλά συνδέεται και με σημαντικές διαστάσεις της εργασιακής λειτουργίας και της παροχής υπηρεσιών υγείας.

Σκοπός της έρευνας

Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση της συναισθηματικής εξάντλησης των επαγγελματιών υγείας του δημόσιου τομέα και η εξέταση της σχέσης της με την εργασιακή ικανοποίηση, την πρόθεση αποχώρησης από την εργασία, την αντιλαμβανόμενη ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και την ψυχική ευεξία των εργαζομένων. Παράλληλα, επιδιώχθηκε η αποτύπωση της συνολικότερης επίδρασης της συναισθηματικής εξάντλησης στην επαγγελματική εμπειρία των επαγγελματιών υγείας.

Υλικό και Μέθοδος

Η μελέτη υιοθέτησε ποσοτική ερευνητική προσέγγιση με περιγραφικό και συσχετιστικό σχεδιασμό. Τον πληθυσμό της έρευνας αποτέλεσε το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό του Γενικού Νοσοκομείου Χαλκίδας. Στην έρευνα συμμετείχαν 122 επαγγελματίες υγείας, οι οποίοι επιλέχθηκαν με δειγματοληψία ευκολίας. Η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω δομημένου και ανώνυμου ερωτηματολογίου, το οποίο περιλάμβανε δημογραφικά και επαγγελματικά στοιχεία, καθώς και κλίμακες για τη μέτρηση της συναισθηματικής εξάντλησης, της εργασιακής ικανοποίησης, της πρόθεσης αποχώρησης, της αντιλαμβανόμενης ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και της ψυχικής ευεξίας. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το IBM SPSS Statistics, έκδοση 24. Χρησιμοποιήθηκαν περιγραφικά στατιστικά μέτρα, ο δείκτης Cronbach’s alpha για τον έλεγχο της αξιοπιστίας των κλιμάκων και μη παραμετρικές δοκιμασίες συσχέτισης. Το επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ορίστηκε στο α=0,05.

Αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η συναισθηματική εξάντληση παρουσίασε μέση τιμή 17,85 (ΤΑ=5,19), ενώ η εργασιακή ικανοποίηση μέση τιμή 16,45 (ΤΑ=4,05). Η μέση τιμή της πρόθεσης αποχώρησης ήταν 8,53 (ΤΑ=3,39), της αντιλαμβανόμενης ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας 14,28 (ΤΑ=3,06) και της ψυχικής ευεξίας 15,15 (ΤΑ=4,68). Οι χρησιμοποιούμενες κλίμακες παρουσίασαν υψηλή εσωτερική συνοχή, με τιμές Cronbach’s alpha από 0,812 έως 0,934.

Η συναισθηματική εξάντληση παρουσίασε στατιστικά σημαντική αρνητική συσχέτιση με την εργασιακή ικανοποίηση (ρ=-0,522, p<0,001) και την ψυχική ευεξία (ρ=-0,583, p<0,001), ενώ παρουσίασε στατιστικά σημαντική θετική συσχέτιση με την πρόθεση αποχώρησης από την εργασία (ρ=0,571, p<0,001). Αντίθετα, η συσχέτιση μεταξύ συναισθηματικής εξάντλησης και αντιλαμβανόμενης ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας δεν ήταν στατιστικά σημαντική (ρ=-0,046, p=0,614). Παράλληλα, διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την ψυχική ευεξία μεταξύ των ηλικιακών ομάδων, με υψηλότερες τιμές στην ομάδα των συμμετεχόντων ηλικίας 18–40 ετών.

Συμπεράσματα

Η μελέτη αναδεικνύει τη σημαντική σχέση της συναισθηματικής εξάντλησης με βασικές διαστάσεις της επαγγελματικής ζωής των επαγγελματιών υγείας. Τα υψηλότερα επίπεδα συναισθηματικής εξάντλησης συνδέθηκαν με χαμηλότερη εργασιακή ικανοποίηση και ψυχική ευεξία, καθώς και με αυξημένη πρόθεση αποχώρησης από την εργασία. Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική σχέση μεταξύ συναισθηματικής εξάντλησης και αντιλαμβανόμενης ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν τη σημασία της υποστήριξης του ανθρώπινου δυναμικού στον δημόσιο τομέα υγείας και της βελτίωσης των συνθηκών εργασίας. Η ανάπτυξη οργανωσιακών παρεμβάσεων, η ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων και η υποστήριξη της ψυχικής ευεξίας των επαγγελματιών υγείας μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση ενός λειτουργικού εργασιακού περιβάλλοντος και στη διασφάλιση ποιοτικής φροντίδας προς τους ασθενείς.

Introduction:

Emotional exhaustion constitutes an important dimension of occupational burnout and refers to intense psychological fatigue and the depletion of employees’ emotional resources. Healthcare professionals work in a particularly demanding environment characterized by high workload, continuous exposure to stressful situations, increased responsibilities and the need for immediate decision-making. Particularly in the public health sector, organizational demands and limited available resources may affect the professional and psychological well-being of healthcare workers. Emotional exhaustion is therefore relevant not only to individual well-being but also to important aspects of professional functioning and healthcare service provision.

Purpose:

The aim of the present study was to investigate emotional exhaustion among healthcare professionals in the public health sector and to examine its relationship with job satisfaction, turnover intention, perceived quality of healthcare services and mental well-being. The study also aimed to explore the broader implications of emotional exhaustion for the professional experience of healthcare workers.

Material and Method:

A quantitative research approach was adopted, using a descriptive and correlational research design. The target population consisted of medical and nursing staff working at the General Hospital of Chalkida, Greece. The study included 122 healthcare professionals selected through convenience sampling. Data were collected using a structured and anonymous questionnaire comprising demographic and occupational characteristics, as well as scales measuring emotional exhaustion, job satisfaction, turnover intention, perceived quality of healthcare services and mental well-being. Statistical analysis was conducted using IBM SPSS Statistics, version 24. Descriptive statistics, Cronbach’s alpha and non-parametric correlation analyses were performed. The level of statistical significance was set at α=0.05.

Results:

Emotional exhaustion had a mean score of 17.85 (SD=5.19), while job satisfaction had a mean score of 16.45 (SD=4.05). The mean score for turnover intention was 8.53 (SD=3.39), perceived quality of healthcare services 14.28 (SD=3.06), and mental well-being 15.15 (SD=4.68). All measurement scales demonstrated high internal consistency, with Cronbach’s alpha coefficients ranging from 0.812 to 0.934. Emotional exhaustion was significantly and negatively correlated with job satisfaction (ρ=-0.522, p<0.001) and mental well-being (ρ=-0.583, p<0.001), while it was significantly and positively correlated with turnover intention (ρ=0.571, p<0.001). No statistically significant correlation was found between emotional exhaustion and perceived quality of healthcare services (ρ=-0.046, p=0.614). In addition, a statistically significant difference in mental well-being was observed between the age groups, with higher levels among participants aged 18–40 years.

Conclusions:

The findings highlight the significant association between emotional exhaustion and key dimensions of the professional lives of healthcare workers. Higher levels of emotional exhaustion were associated with lower job satisfaction and mental well-being, as well as higher turnover intention. In contrast, no statistically significant relationship was identified between emotional exhaustion and perceived quality of healthcare services. The findings underline the importance of supporting human resources in the public health sector and improving working conditions. Organizational interventions, adequate resources and measures supporting the mental well-being of healthcare professionals may contribute to a healthier working environment and the provision of quality healthcare services.