Η παρούσα εργασία εξετάζει την ανάπτυξη της αστρονομίας ως μίας από τις σημαντικότερες μαθηματικές επιστήμες κατά τη διάρκεια της Βυζαντινής περιόδου. Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία, η οποία διήρκεσε περισσότερο από μία χιλιετία (324–1453), αντιμετώπισε πλήθος πολιτικών, στρατιωτικών και κοινωνικών προκλήσεων. Παρά τις δυσκολίες αυτές και παρά την επικρατούσα αντίληψη που συχνά συνδέει τον Μεσαίωνα με πνευματική και επιστημονική στασιμότητα, το Βυζάντιο διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση, μετάδοση και εξέλιξη της επιστημονικής γνώσης.

Η εργασία παρουσιάζει τη θέση της αστρονομίας στο πλαίσιο των μαθηματικών επιστημών και ιδιαίτερα στο Quadrivium της βυζαντινής εκπαίδευσης. Παράλληλα, εξετάζεται η εξέλιξη της αστρονομικής γνώσης κατά την Πρωτοβυζαντινή, Μεσοβυζαντινή και Υστεροβυζαντινή περίοδο, καθώς και η συμβολή σημαντικών λογίων και αστρονόμων στη διαμόρφωση και διάδοση της επιστημονικής σκέψης.

Επίσης, τονίζεται η σχέση της βυζαντινής αστρονομίας με την αρχαία ελληνική παράδοση, οι επιδράσεις που δέχθηκε από την αραβοπερσική επιστήμη, καθώς και η χρήση αστρονομικών οργάνων και μεθόδων υπολογισμού. Επιπλέον, αναλύεται η σύνδεση της αστρονομίας με τη χριστιανική κοσμοθεωρία και με πρακτικά ζητήματα, όπως η μέτρηση του χρόνου και ο υπολογισμός της ημερομηνίας του Πάσχα.

Μέσα από τη μελέτη των πηγών και της σχετικής βιβλιογραφίας αναδεικνύεται ότι η βυζαντινή αστρονομία δεν αποτέλεσε απλώς μέσο διατήρησης της αρχαίας γνώσης, αλλά συνέβαλε ενεργά στην παραγωγή νέας επιστημονικής γνώσης και στη μετάδοσή της τόσο στον αραβικό κόσμο όσο και στη Δυτική Ευρώπη. Συνεπώς, το Βυζάντιο λειτούργησε ως σημαντικός κρίκος στη συνέχεια της επιστημονικής παράδοσης από την αρχαιότητα έως την Αναγέννηση.

This thesis examines the development of astronomy as one of the most important mathematical sciences during the Byzantine period. The Byzantine Empire, which endured for more than a millennium (324–1453), faced numerous political, military, and social challenges. Despite these difficulties, and despite the widespread perception that often associates the Middle Ages with intellectual and scientific stagnation, Byzantium played a crucial role in the preservation, transmission, and advancement of scientific knowledge.

The study presents the position of astronomy within the framework of the mathematical sciences, with particular emphasis on its place in the Quadrivium of Byzantine education. It further explores the development of astronomical knowledge throughout the Early, Middle, and Late Byzantine periods, as well as the contribution of prominent scholars and astronomers to the formation and dissemination of scientific thought.

Special attention is given to the relationship between Byzantine astronomy and the ancient Greek scientific tradition, the influences it received from the Arabic-Persian scientific tradition, and the use of astronomical instruments and computational methods. Furthermore, the thesis examines the connection between astronomy and the Christian worldview, as well as its practical applications in areas such as timekeeping, calendar calculation, and the determination of the date of Easter.

Through the study of primary sources and the relevant scholarly literature, it is demonstrated that Byzantine astronomy was not merely a means of preserving ancient knowledge, but also contributed actively to the production of new scientific knowledge and to its transmission to both the medieval Islamic world and Western Europe. Particular emphasis is placed on the role of Byzantine scholars as intermediaries between different scientific traditions and on the intellectual exchanges that facilitated the circulation of astronomical knowledge across cultural boundaries.

The findings of this study highlight the significance of Byzantine astronomy within the broader history of science and demonstrate that Byzantium served as a vital link in the continuity of the scientific tradition from Antiquity to the Renaissance. Consequently, the Byzantine contribution to astronomy should be regarded not only as preservative but also as innovative, shaping the transmission and development of scientific knowledge for centuries.