Εισαγωγή: Η ενσυναίσθηση των ιατρών αποτελεί βασικό στοιχείο της θεραπευτικής σχέσης και αναφέρεται στην ικανότητα του ιατρού να κατανοεί τα συναισθήματα, τις ανησυχίες και την οπτική του ασθενούς, δείχνοντας παράλληλα ενδιαφέρον και υποστήριξη. Στην παρούσα έρευνα εξετάσθηκε η ενσυναίσθηση των ιατρών, όπως αυτή γίνεται αντιληπτή από ασθενείς που πρόκειται να υποβληθούν σε ορθοπαιδική χειρουργική επέμβαση, καθώς και η σχέση της με το άγχος και τον φόβο των ασθενών πριν το χειρουργείο.

Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των παραγόντων που συμβάλλουν στην εμφάνιση προεγχειρητικού άγχους των ασθενών που πρόκειται να υποβληθούν σε ορθοπαιδική χειρουργική επέμβαση, αλλά και να εξαχθούν αποτελέσματα αναφορικά με την επίδραση που ασκεί η αντιλαμβανόμενη από αυτούς ενσυναίσθηση των ιατρών στη διαχείρισή του.

Υλικό και Μέθοδος: Η έρευνα μέσω ερωτηματολογίου πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 101 ασθενών, της Ορθοπαιδικής Κλινικής της Μονάδας Νάουσας του Γενικού Νοσοκομείου Ημαθίας, το χρονικό διάστημα Μάρτιος – Μάϊος 2026. Στην έρευνα χρησιμοποιήθηκαν τα ερωτηματολόγια «State-Trait Anxiety Inventory (STAI)», «Surgical Fear Questionnaire (SFQ)» και η ελληνική έκδοση του ερωτηματολογίου «Jefferson Scale of Patient’s Perceptions of Physician Empathy (JSPPPE)». Για τη στατιστική ανάλυση χρησιμοποιήθηκε το στατιστικό πρόγραμμα SPSS 29 (2022) (Statistical Package for Social Sciences).  

Αποτελέσματα: Το δείγμα της έρευνας αποτέλεσαν 101 ασθενείς, κυρίως γυναίκες και με μέση ηλικία τα 60,1 έτη. Οι ασθενείς εμφάνισαν μέτριο επίπεδο άγχους τόσο ως κατάσταση (ΜΟ = 43,3, ΤΑ = 15,5) όσο και ως χαρακτηριστικό προσωπικότητας (ΜΟ = 44,4, ΤΑ = 8,6).  Καταγράφηκε μέτριος φόβος για τις βραχυπρόθεσμες (ΜΟ = 20,1, ΤΑ = 10,1) και μακροπρόθεσμες συνέπειες της χειρουργικής επέμβασης (ΜΟ = 20,7, ΤΑ = 13,8). Επίσης, οι ασθενείς αξιολόγησαν την ενσυναίσθηση των ιατρών σε μέτριο επίπεδο (MO=18,5, TA=1,7). Οι γυναίκες παρουσίασαν σημαντικά υψηλότερο άγχος (U = 558,00, p = 0,002) και φόβο για το χειρουργείο συγκριτικά με τους άντρες (U = 634,50, p = 0,013). Οι άντρες αναγνώρισαν υψηλότερο επίπεδο ενσυναίσθησης των ιατρών (U = 619,50, p = 0,009). Οι ασθενείς που δεν γνώριζαν από τι πάσχουν εμφάνισαν μεγαλύτερο άγχος (U = 380,50, p < 0,001) και φόβο για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες της επέμβασης (U = 549,50, p = 0,015). Τέλος, η ενσυναίσθηση των ιατρών συσχετίστηκε αρνητικά με το άγχος (rho = -0,633, p < 0,001) και τον φόβο των ασθενών (rho = -0,547, p < 0,001), δηλαδή όσο αυξανόταν η ενσυναίσθηση τόσο μειώνονταν το άγχος και ο φόβος.

Συμπεράσματα: Η έρευνα ανέδειξε ότι η ενσυναίσθηση των ιατρών διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ψυχολογική κατάσταση των ασθενών πριν από μια χειρουργική επέμβαση. Οι ασθενείς που αντιλαμβάνονται μεγαλύτερη κατανόηση και ενδιαφέρον από τους ιατρούς τους παρουσιάζουν χαμηλότερα επίπεδα άγχους και φόβου. Επιπλέον, δημογραφικοί παράγοντες όπως το φύλο, η εκπαίδευση, η οικογενειακή κατάσταση και η γνώση της πάθησης επηρεάζουν σημαντικά την ψυχολογική εμπειρία των ασθενών πριν το χειρουργείο. Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν την ανάγκη ενίσχυσης της επικοινωνίας και της συναισθηματικής υποστήριξης από τους επαγγελματίες υγείας.

Introduction: Physician empathy is a fundamental component of the therapeutic relationship and refers to the physician’s ability to understand the patient’s feelings, concerns, and perspective, while also demonstrating interest and support. The present study examined physician empathy as perceived by patients scheduled to undergo orthopedic surgery, as well as its relationship with patients’ anxiety and fear prior to surgery.

Aim: The aim of the present study was to investigate the factors contributing to preoperative anxiety among patients undergoing orthopedic surgery and to determine the impact of perceived physician empathy on its management.

Material and Methods: This questionnaire-based study was conducted on a sample of 101 patients from the Orthopaedic Department of the Naousa Unit of the General Hospital of Imathia during the period March–May 2026. The State-Trait Anxiety Inventory, the Surgical Fear Questionnaire and the Greek version of the questionnaire "Jefferson Scale of Patient Perceptions of Physician Empathy" (JSPPPE) were used in the research. Statistical analysis was performed using the SPSS (Statistical Package for Social Sciences) 29 (2022) software.

Results: The study sample consisted of 101 patients, predominantly women, with a mean age of 60.1 years. Patients exhibited a moderate level of anxiety both as a state (Mean = 43.3, SD = 15.5) and as a personality trait (Mean = 44.4, SD = 8.6). A moderate level of fear was recorded regarding both the short-term (Mean = 20.1, SD = 10.1) and long-term consequences of surgery (Mean = 20.7, SD = 13.8). In addition, patients rated physicians’ empathy at a moderate level (Mean = 18.5, SD = 1.7). Women reported significantly higher levels of anxiety (U = 558.00, p = 0.002) and fear of surgery compared to men (U = 634.50, p = 0.013). Men perceived higher levels of physician empathy (U = 619.50, p = 0.009). Patients who were unaware of their medical condition exhibited greater anxiety (U = 380.50, p < 0.001) and greater fear regarding the long-term consequences of surgery (U = 549.50, p = 0.015). Finally, physician empathy was negatively correlated with both anxiety (rho = -0.633, p < 0.001) and fear (rho = -0.547, p < 0.001), indicating that higher levels of empathy were associated with lower levels of anxiety and fear.

Conclusions: The study highlighted that physician empathy plays a significant role in patients’ psychological status before surgery. Patients who perceive greater understanding and concern from their physician’s experience lower levels of anxiety and fear. Furthermore, demographic factors such as gender, education, marital status, and knowledge of the medical condition significantly influence patients’ psychological experiences before surgery. The findings underline the need to strengthen communication and emotional support provided by healthcare professionals.