ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Η δραματική αύξηση της παραγωγής αστικών στερεών αποβλήτων, ως απόρροια της πληθυσμιακής και οικονομικής ανάπτυξης, έχει καταστήσει την ορθολογική διαχείρισή τους μία από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές προκλήσεις της σύγχρονης εποχής. Παρά την εφαρμογή της θεσμοθετημένης ιεράρχησης των αποβλήτων, η υγειονομική ταφή παραμένει μια αναγκαία πρακτική για τη διάθεση των υπολειμμάτων. Η λειτουργία των Χώρων Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (Χ.Υ.Τ.Α.) συνεπάγεται την παραγωγή στραγγισμάτων, δηλαδή υγρών αποβλήτων με εξαιρετικά σύνθετη σύσταση, υψηλό οργανικό (COD, BOD₅) και ανόργανο φορτίο, καθώς και αυξημένες συγκεντρώσεις αμμωνιακού αζώτου και βαρέων μετάλλων, τα οποία συνιστούν διαρκή απειλή για τους υπόγειους και επιφανειακούς υδροφορείς. Αντικείμενο της παρούσας διπλωματικής εργασίας αποτελεί η διεξοδική ανάλυση και αξιολόγηση των διαθέσιμων τεχνολογιών επεξεργασίας στραγγισμάτων, με έμφαση στις σύγχρονες τάσεις και τις συνδυαστικές λύσεις. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται οι παραδοσιακές φυσικοχημικές και βιολογικές διεργασίες (όπως συστήματα SBR και UASB), οι τεχνολογίες μεμβρανών (υπερδιήθηση, νανοδιήθηση, αντίστροφη όσμωση), οι αναδυόμενες ηλεκτροχημικές μέθοδοι, καθώς και οι τεχνητοί υγρότοποι ως λύση χαμηλού ενεργειακού κόστους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διαχείριση και επεξεργασία του παραγόμενου συμπυκνώματος των μεμβρανών, καθώς και στη μετάβαση προς το πρότυπο της κυκλικής οικονομίας μέσω της ανάκτησης πόρων. Το εφαρμοσμένο σκέλος της εργασίας εστιάζει σε μία σημαντική μελέτη περίπτωσης του ελλαδικού χώρου: τον Χ.Υ.Τ.Α. Μαυροράχης στη Βόρεια Ελλάδα. Μέσα από την καταγραφή των ποσοτικών και ποιοτικών δεδομένων, την ανάλυση των υφιστάμενων υποδομών και τον εντοπισμό των λειτουργικών προβλημάτων, πραγματοποιείται μια αξιολόγηση των αναγκών του. Τέλος, βάσει των ευρημάτων, προτείνεται ένα βέλτιστο σενάριο συνδυαστικών και υβριδικών τεχνολογικών λύσεων με στόχο την τεχνική, περιβαλλοντική και οικονομική βελτιστοποίηση της διαχείρισης των στραγγισμάτων, διασφαλίζοντας την πλήρη εναρμόνιση με το σύγχρονο εθνικό και ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο.