"Διερεύνηση των παραγόντων της ψυχικής ανθεκτικότητας και ενσυναίσθησης σε σχέση με την επαγγελματικήκόπωση στο νοσηλευτικό προσωπικό Πολυδύναμης Νοσηλευτικής Μονάδας Ψυχικής Υγείας Αττικής’’

Investigation of factors of mental resilience and empathy in relationship with occupational fatigue in nursing stuff Attica Mental Health Multi-Purpose Nursing Unit (english)

  1. MSc thesis
  2. ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΡΙΖΟΥ
  3. Διοίκηση Μονάδων Υγείας (ΔΜΥ)
  4. 19 September 2026
  5. Ελληνικά
  6. 128
  7. ΤΡΙΓΩΝΗ ΜΑΡΙΑ
  8. Δρ. Τριγώνη, Μαρία, Θάλεια Μπελλάλη
  9. Ψυχική Ανθεκτικότητα, Ενσυναίσθηση, Εργασιακή κόπωση, Επ Επαγγελματική εξουθένωση (Burnout), Νοσηλευτική ψυχικής υγείας, Π.Ν.Μ.Ψ.Υ. Αττικής, Δευτεροβάθμια Φροντίδα Υγείας.
  10. ΔΜΥ 51
  11. 2
  12. 33
  13. 92
  14. Περιλαμβάνει πίνακες και διαγράμματα που αναδεικνύουν την αλληλεπίδραση Ψυχικής ανθεκτικότητας και ενσυναίσθησης με τη ψυχική εξουθένωση στο νοσηλευτικό προσωπικό της Πολυδύναμης Νοσηλευτικής Μονάδας Ψυχικής Υγείας Αττικής

    • Εισαγωγή: Σύμφωνα με την βιβλιογραφία υπάρχει σύνθετη αλληλεπίδραση μεταξύ της ψυχικής ανθεκτικότητας, της ενσυναίσθησης και της εργασιακής κόπωσης σε ψυχιατρικό νοσηλευτικό προσωπικό Νοσηλευτικών Μονάδων Ψυχικής Υγείας που επηρεάζουν καθοριστικά την ψυχική υγεία των επαγγελματιών, την επαγγελματική τους λειτουργικότητα και την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας.

      Σκοπός: είναι ο προσδιορισμός των παραγόντων που επηρεάζουν την ψυχική υγεία και την επαγγελματική λειτουργικότητα των νοσηλευτών σε ένα κλινικό περιβάλλον υψηλών απαιτήσεων. Η μελέτη εξετάζει την ψυχική ανθεκτικότητα ως δυναμική ικανότητα θετικής προσαρμογής και την ενσυναίσθηση στη διττή της φύση: ως γνωσιακό εργαλείο κατανόησης του ασθενούς και ως παράγοντα συναισθηματικής επιβάρυνσης.

      Μεθοδολογία: Πρόκειται για ποσοτική συγχρονική μελέτη με σταθμισμένα αυτοσυμπληρούμενα ερωτηματολόγια. Χρησιμοποιήθηκαν η κλίμακα ψυχικής ανθεκτικότητας CD-RISC, το TEQ για την ενσυναίσθηση και το MBI για την επαγγελματική εξουθένωση (συναισθηματική εξάντληση, αποπροσωποποίηση, προσωπική επίτευξη). Το εργαλείο περιλάμβανε επίσης δημογραφικά και επαγγελματικά στοιχεία (ηλικία, φύλο, εκπαίδευση, εμπειρία).

      Αποτελέσματα: Το δείγμα αποτελούνταν κυρίως από γυναίκες (79,8%) και έγγαμους (80,6%), με μέση ηλικία τα 46,21 έτη. Το μορφωτικό επίπεδο είναι υψηλό, με το 56,6% να κατέχει πτυχίο ανώτατης εκπαίδευσης και το 27,1% μεταπτυχιακό. Η επαγγελματική εμπειρία είναι εκτεταμένη, καθώς το 52,7% εργάζεται στον κλάδο πάνω από 21 έτη και το 45% διαθέτει ανάλογη προϋπηρεσία αποκλειστικά στον χώρο της ψυχικής υγείας.

      Τα ευρήματα της μελέτης αναδεικνύουν ότι η ψυχική ανθεκτικότητα παρουσιάζει μέση τιμή 70,51, η οποία κινείται σε ικανοποιητικά επίπεδα και είναι συγκρίσιμη με τα ευρήματα της διεθνούς βιβλιογραφίας, υποδηλώνοντας την ύπαρξη ισχυρών εσωτερικών αποθεμάτων προσαρμογής και αντιμετώπισης των επαγγελματικών προκλήσεων. Παράλληλα, η ενσυναίσθηση εμφανίζει μέση βαθμολογία 44,88/64, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι νοσηλευτές διατηρούν υψηλή συναισθηματική διαθεσιμότητα και ικανότητα κατανόησης προς τους ασθενείς. Όσον αφορά την επαγγελματική εξουθένωση, τα συνολικά επίπεδα καταγράφονται χαμηλά. Συγκεκριμένα, η συναισθηματική εξάντληση (12,11) και η αποπροσωποποίηση (2,78) κατατάσσονται στην κατηγορία του χαμηλού burnout/εξουθένωσης, ενώ ιδιαίτερης σημασίας εύρημα αποτελεί η διάμεσος της αποπροσωποποίησης, η οποία είναι 0,0, υποδεικνύοντας ότι το ήμισυ των συμμετεχόντων δεν εμφανίζει καθόλου κυνικές ή αποστασιοποιημένες στάσεις απέναντι στους ψυχιατρικούς ασθενείς. Ταυτόχρονα, η αίσθηση προσωπικής επίτευξης παραμένει υψηλή, στοιχείο που ενισχύει την εικόνα επαγγελματικής επάρκειας και θετικής αξιολόγησης του ρόλου τους.

      Η ανάλυση Pearson έδειξε ότι η ενσυναίσθηση σχετίζεται αρνητικά με τη συναισθηματική εξάντληση (r = -0,205, p < 0,05) και την αποπροσωποποίηση (r = -0,350, p < 0,001), ενώ η συναισθηματική εξάντληση σχετίζεται θετικά με την αποπροσωποποίηση (r = 0,437, p < 0,001). Οι άνδρες εμφάνισαν υψηλότερη ψυχική ανθεκτικότητα σε σχέση με τις γυναίκες (Μ.Ο. 83,31 vs 67,28, p < 0,001), ενώ οι εργαζόμενοι σε κυκλικό ωράριο είχαν αυξημένη συναισθηματική εξάντληση σε σύγκριση με το πρωινό ωράριο (Μ.Ο. 13,15 vs 10,75, p = 0,047). Στην παλινδρόμηση, η ψυχική ανθεκτικότητα αναδείχθηκε ως ο κύριος αρνητικός προβλεπτικός παράγοντας της συναισθηματικής εξάντλησης (β = -0,107, p = 0,030), ενώ η ενσυναίσθηση αποτέλεσε τον βασικό προστατευτικό παράγοντα έναντι της αποπροσωποποίησης (β = -0,187, p < 0,001).Συμπεράσματα: η παρούσα μελέτη δείχνει ότι οι νοσηλευτές της Π.Ν.Μ.Ψ.Υ.  Αττικής, διαθέτουν ένα ισχυρό ψυχολογικό προφίλ, το οποίο τους επιτρέπει να αντέχουν την επαγγελματική πίεση. Η ψυχική ανθεκτικότητα και η ενσυναίσθηση λειτουργούν συμπληρωματικά, καθώς η πρώτη φαίνεται μειώνει την ψυχολογική φθορά και η δεύτερη να διασφαλίζει την ποιότητα της θεραπευτικής σχέσης. Οι διαφορές που παρατηρήθηκαν (φύλο, ωράριο, προϋπηρεσία) υποδεικνύουν τον ρόλο τόσο των ατομικών όσο και των οργανωτικών παραγόντων, με ιδιαίτερη σημασία στη διατάραξη του κυκλικού ωραρίου.


    • <p>Introduction:The existing literature highlights a complex interplay between resilience, empathy, and occupational burnout among psychiatric nursing staff working in Mental Health Nursing Units. These factors are considered to significantly influence healthcare professionals’ psychological well-being, occupational functioning, and the overall quality of care provided.</p> <p>Aim:The aim of this study was to identify the factors that influence psychological well-being and professional functioning among nurses operating in a highly demanding clinical environment. The study examines resilience as a dynamic capacity for positive adaptation, as well as empathy in its dual role: as a cognitive mechanism for understanding patients and as a potential source of emotional burden.</p> <p>Methods:This was a quantitative cross-sectional study using standardized self-administered questionnaires. The Connor–Davidson Resilience Scale (CD-RISC) was used to assess resilience, the Toronto Empathy Questionnaire (TEQ) to measure empathy, and the Maslach Burnout Inventory (MBI) to evaluate occupational burnout (emotional exhaustion, depersonalization, and personal accomplishment). The survey also included demographic and occupational variables such as age, gender, education, and work experience.</p> <p>Results: The sample consisted predominantly of women (79.8%) and married participants (80.6%), with a mean age of 46.21 years. The educational level was relatively high, with 56.6% holding a university degree and 27.1% a postgraduate qualification. Professional experience was extensive, as 52.7% had over 21 years of work experience, and 45% had equivalent experience specifically in mental health settings.</p> <p>Resilience showed a mean score of 70.51, indicating satisfactory levels comparable to international findings and suggesting strong internal adaptive resources. Empathy was also high (mean 44.88/64), reflecting sustained emotional availability and the ability to understand patients. Burnout levels were generally low. Emotional exhaustion (12.11) and depersonalization (2.78) were classified as low, while the median value of depersonalization was 0.0, indicating that half of the participants reported no cynical or detached attitudes toward patients. Personal accomplishment remained high, reflecting strong professional efficacy and positive self-evaluation. Pearson correlation analysis showed that empathy was negatively associated with emotional exhaustion (r = -0.205, p &lt; 0.05) and depersonalization (r = -0.350, p &lt; 0.001), while emotional exhaustion was positively associated with depersonalization (r = 0.437, p &lt; 0.001). Male participants exhibited higher resilience compared to females (M = 83.31 vs 67.28, p &lt; 0.001), and shift workers showed higher emotional exhaustion compared to day-shift workers (M = 13.15 vs 10.75, p = 0.047). Regression analysis identified resilience as the main negative predictor of emotional exhaustion (β = -0.107, p = 0.030), while empathy emerged as the strongest protective factor against depersonalization (β = -0.187, p &lt; 0.001).</p> <p>Conclusions: The findings suggest that psychiatric nurses working in Mental Health Nursing Units in Attica exhibit a strong psychological profile, enabling them to cope effectively with occupational demands. Resilience and empathy appear to function complementarily, with resilience mitigating psychological strain and empathy preserving the quality of the therapeutic relationship. Observed differences across gender, work schedule, and experience highlight the combined influence of individual and organizational factors, with shift work emerging as a particularly relevant stressor affecting emotional well-being.</p> <p>&nbsp;</p> <p>&nbsp;</p>
  16. Hellenic Open University
  17. Αναφορά Δημιουργού 4.0 Διεθνές