Εισαγωγή: Oι επισκέψεις στο Οδοντιατρείο και ο τακτικός προληπτικός έλεγχος αποτελεί μείζονος σημασίας παράμετρο για τη διατήρηση ενός κατά το δυνατό υγιούς και λειτουργικού στοματικού περιβάλλοντος. Είναι κοινά αποδεκτό ότι οι επισκέψεις αυτές για πολλούς ασθενείς αποτελούν μια φοβική και αγχώδης διαδικασία. Αν και ο πόνος αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες αναζήτησης οδοντιατρικής φροντίδας, ταυτόχρονα επισημαίνεται ως ένας από τους βασικότερους παράγοντες φόβου και αποφυγής της οδοντιατρικής θεραπείας. Ψυχοσυναισθηματικές εκτροπές και δυσλειτουργίες μπορούν να ασκήσουν αρνητική επίδραση τόσο στην υποκειμενική αντίληψη υπαρκτών ή επικείμενων επώδυνων καταστάσεων όσο και στον τρόπο με τον οποίο αυτές αντιμετωπίζονται από τον ασθενή. Η καταγραφή και αξιολόγηση των επιπέδων άγχους του οδοντιατρικού ασθενή, όπως και των αιτιών που τα προκαλούν, αποτελεί βασικό κριτήριο για το σχεδιασμό και εφαρμογή της οδοντιατρικής φροντίδας σε έναν πληθυσμό.

Σκοπός: Βασικός σκοπός της παρούσης έρευνας είναι να μετρηθούν τα επίπεδα του οδοντιατρικού άγχους σε ένα υγιές ενήλικο δείγμα του γενικού πληθυσμού , και να αναλυθούν οι συσχετίσεις αυτού τόσο με βάση τις δημογραφικές παραμέτρους όσο και σε συνάρτηση με το γενικευμένο άγχος και την καταστροφολογική αντίληψη που έχουν οι συμμετέχοντες για την σημασία του πόνου. Η μελέτη των αποτελεσμάτων μπορεί να δώσει χρήσιμα συμπεράσματα για το ψυχολογικό υπόβαθρο της σχέσης μεταξύ οδοντιατρικού άγχους και αντίληψης πόνου, με σκοπό την καλύτερη ανίχνευση των αγχωδών ασθενών και την τελική επιτυχή οδοντιατρική διαχείριση τους.

Υλικό-μέθοδος: Στην έρευνα συμμετείχαν 132 άτομα, άνω των 18 ετών, χωρίς καμία παράμετρο επιλογής. Η συλλογή έγινε σε συνεργασία με ιδιωτικό οδοντιατρείο του νομού Αττικής. Οι συμμετέχοντες κλίθηκαν να συμπληρώσουν ένα έντυπο τριών σελίδων χωρισμένο σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο μέρος γίνεται καταγραφή των δημογραφικών χαρακτηριστικών του κάθε συμμετέχοντος, στο δεύτερο μέρος αποτυπώνονται οι απαντήσεις σχετικά με το οδοντιατρικό άγχος (MDAS), στο τρίτο μέρος καταγράφονται οι απαντήσεις σχετικά με το γενικευμένο άγχος (GAD 7) και στο τέταρτο μέρος αποτυπώνονται οι απαντήσεις για την καταστροφοποιητική αντίληψη του πόνου (PCS).

 Αποτελέσματα: Η στατιστική ανάλυση δεν επέδειξε στατιστικά σημαντική συσχέτιση του οδοντιατρικού άγχους, με δημογραφικά χαρακτηριστικά όπως το φύλο, η ηλικία, η οικογενειακή κατάσταση ή από στοιχεία του ιατρικού ιστορικού εκτός της λήψης σταθερής αγωγής για το άγχος για την οποία αποκάλυψε σημαντική εξάρτηση (p=0,036). Επίσης, υψηλότερες τιμές στη συνολική βαθμολογία της κλίμακας καταστροφοποίησης του πόνου (PCS) σχετίζονταν με σημαντικά περισσότερα συμπτώματα οδοντιατρικού άγχους, (rho=0,42, p<0,001). Ομοίως, περισσότερα συμπτώματα γενικού άγχους (βάσει της κλίμακας GAD-7), σχετίζονταν με σημαντικά περισσότερα συμπτώματα οδοντιατρικού άγχους, (rho=0,33, p<0,001). Επιπροσθέτως, όσοι είχαν βιώσει έντονο οδοντιατρικό πόνο στο παρελθόν είχαν σημαντικά υψηλότερη βαθμολογία στην PCS (β=0,155, p=0,036), όπως και το γεγονός ότι το περισσότερο γενικό άγχος σχετιζόταν με σημαντικά μεγαλύτερη καταστροφοποίηση του πόνου (β=0,041, p<0,001).

Συμπεράσματα: Το άγχος σε φυσιολογικά επίπεδα αποτελεί μια αναμενόμενη αντίδραση του οδοντιατρικού ασθενή, εμπρός σε μια επικείμενη οδοντιατρική παρέμβαση. Ο βαθμός εκδήλωσης των αγχωδών αντιδράσεων εξαρτάται, σε πολύ μεγάλο βαθμό, από προηγούμενες έντονες εμπειρίες πόνου που διαμόρφωσαν στο άτομο, πιθανότατα πάνω σε ήδη αγχώδες υπόβαθρο, την αντίληψη ότι ο οποιοσδήποτε πόνος αποτελεί ένα καταστροφικό γεγονός που πρέπει να αποφευχθεί. Αν η προηγούμενη εμπειρία οφείλεται  σε ανεπαρκή θεραπευτική παρέμβαση ή αμέλεια του θεράποντα, η ανασφάλεια ενισχύεται έτι περαιτέρω, οδηγώντας τον ασθενή σε πλήρη αποφυγή πιθανής θεραπείας ή αναζήτηση άλλων παρεμβάσεων. Οδοντιατρικό άγχος, γενικευμένο άγχος και αντίληψη του πόνου ως καταστροφικού συμβάντος αποτελούν οντότητες απόλυτα συνδεδεμένες μεταξύ τους, εκδηλώνονται δε με παρόμοιες ψυχονοητικές και σωματικές αντιδράσεις επιβαρυντικές στην συνολική ψυχολογία του ασθενή.

Introduction: Visits to the dental office and regular preventive check-ups constitute a parameter of major importance for maintaining, to the greatest extent possible, a healthy and functional oral environment. It is widely acknowledged that, for many patients, these visits represent a fearful and anxiety-provoking experience. Although pain is one of the most common reasons for seeking dental care, it is simultaneously identified as one of the principal factors contributing to fear and avoidance of dental treatment. Psychosocial and emotional disturbances may negatively affect both the subjective perception of existing or anticipated painful conditions and the manner in which these conditions are managed by the patient. The assessment and evaluation of dental patients’ anxiety levels, as well as the factors that provoke them, constitute a fundamental criterion for the planning and delivery of dental care within a population.

Purpose: The primary aim of the present study is to measure the levels of dental anxiety in a healthy adult sample of the general population and to analyze its associations both in relation to demographic parameters and in connection with generalized anxiety and the catastrophic perception that participants hold regarding the significance of pain. The analysis of the results may provide useful insights into the psychological background of the relationship between dental anxiety and pain perception, with the goal of improving the identification of anxious patients and achieving more effective dental management.

Material-method: A total of 132 individuals over the age of 18 participated in the study, without any specific selection criteria. Data collection was conducted in collaboration with a private dental clinic in the Attica region. Participants were asked to complete a three-page questionnaire divided into four sections. The first section recorded the demographic characteristics of each participant. The second section included responses related to dental anxiety (MDAScale). The third section recorded responses concerning generalized anxiety (GAD-7 scale). The fourth section included responses regarding pain catastrophizing (PCScale).

Results: The statistical analysis did not demonstrate a statistically significant association between dental anxiety and demographic characteristics such as gender, age, marital status, or elements of medical history, except for the use of regular medication for anxiety, for which a significant association was found (p = 0.036). Additionally, higher scores on the total Pain Catastrophizing Scale (PCS) were associated with significantly more symptoms of dental anxiety (rho = 0.42, p < 0.001). Similarly, more symptoms of general anxiety (based on the GAD-7 scale) were associated with significantly more symptoms of dental anxiety (rho = 0.33, p < 0.001). Additionally, individuals who had experienced severe dental pain in the past demonstrated significantly higher PCS scores (β = 0.155, p = 0.036), while higher levels of general anxiety were also associated with significantly greater pain catastrophizing (β = 0.041, p < .001)

Conclusions: Anxiety at normal levels constitutes an expected response of dental patients when facing an upcoming dental procedure. The extent to which anxious reactions are manifested depends, to a great degree, on previous intense pain experiences that have shaped the individual’s perception—possibly upon an already anxiety-prone background—that any form of pain represents a catastrophic event that must be avoided. When such previous experiences result from inadequate therapeutic intervention or negligence on the part of the treating clinician, feelings of insecurity are further intensified, leading patients either to completely avoid potential treatment or to seek alternative interventions. Dental anxiety, generalized anxiety, and the perception of pain as a catastrophic event are closely interconnected constructs, manifested through similar psychological, cognitive, and somatic reactions that adversely affect the patient’s overall psychological well-being.