Αξιολόγηση των γνώσεων και της αυτοπεποίθησης των σχολικών νοσηλευτών σχετικά με την πρόθεσή τους να ελέγξουν και να αναφέρουν περιστατικά κακοποίησης και παραμέλησης παιδιών
Assessment of knowledge and confidence of school nurses regarding their intention to investigate and report child abuse and neglect cases (Αγγλική)
πίνακες αποτελεσμάτων, γραφήματα/διαγράμματα ράβδων και 2 παραρτήματα, με το ερωτηματολόγιο και το έντυπο ενημέρωσης συμμετεχόντων.
Η παιδική κακοποίηση και παραμέληση αποτελεί σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας με μακροχρόνιες επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των παιδιών. Οι σχολικοί νοσηλευτές κατέχουν προνομιακή θέση στο σχολικό περιβάλλον για την έγκαιρη αναγνώριση και αναφορά περιστατικών, ωστόσο η ελληνική έρευνα για τον συγκεκριμένο πληθυσμό παραμένει περιορισμένη. Η παρούσα ποσοτική μελέτη αξιολόγησε τις γνώσεις, τις στάσεις, τον αντιληπτό έλεγχο συμπεριφοράς και την πρόθεση αναφοράς σχολικών νοσηλευτών/τριών στην Ελλάδα.
Η έρευνα διεξήχθη ως περιγραφική συγχρονική μελέτη με δείγμα N=328 επαγγελματιών νοσηλευτικής και συναφών ρόλων στο σχολικό περιβάλλον, που συλλέχθηκαν με δειγματοληψία ευκολίας και χιονοστιβάδας (Φεβρουάριος–Μάιος 2026). Χρησιμοποιήθηκε προσαρμοσμένη έκδοση του ερωτηματολογίου Child Abuse Report Intention Scale (CARIS), βασισμένη στη Θεωρία της Προσχεδιασμένης Συμπεριφοράς, με οκτώ σενάρια που προσομοιώνουν ρεαλιστικές καταστάσεις σωματικής, σεξουαλικής, συναισθηματικής κακοποίησης και παραμέλησης.
Τα αποτελέσματα κατέδειξαν χαμηλό συνολικό επίπεδο γνώσεων (29,8% σωστές απαντήσεις), με κυρίαρχη απάντηση «Δεν ξέρω» σε ερωτήσεις νομικού και κλινικού περιεχομένου. Το 59,8% δήλωσε μηδενικές ώρες εκπαίδευσης στην παιδική κακοποίηση κατά τη φοίτηση, ενώ το 43% είχε προηγουμένως αναφέρει πιθανό περιστατικό. Οι συμμετέχοντες/ούσες απέρριψαν σαφώς τη σωματική τιμωρία, ενώ ο αντιληπτός έλεγχος ήταν μέτριος (Μ=2,89/5). Η πρόθεση αναφοράς διαφέρει σημαντικά ανά σενάριο (έλεγχος Friedman, p<0,001): ήταν υψηλότερη σε σωματική κακοποίηση (Μ=9,04) και παραμέληση (Μ=8,62) και σημαντικά χαμηλότερη στη συναισθηματική κακοποίηση, ιδίως στο σενάριο γελοιοποίησης/σύγκρισης (Μ=3,64/10).
Η μελέτη αποτελεί, κατά την καλύτερη γνώση των συγγραφέων, την πρώτη εφαρμογή της CARIS σε Έλληνες σχολικούς νοσηλευτές. Συμπερασματικά, οι σχολικοί νοσηλευτές/τριες εμφανίζουν πρόθεση προστασίας παιδιών σε σαφή περιστατικά, αλλά χρειάζονται στοχευμένη εκπαίδευση, σαφή πρωτόκολλα αναφοράς και θεσμική υποστήριξη για να μετατρέψουν την πρόθεση σε συνεπή πρακτική, ιδίως σε λιγότερο ορατούς τύπους κακοποίησης.
Child abuse and neglect constitute a major public health problem with long-term consequences for children's physical and mental health. School nurses occupy a privileged position in the school setting for early recognition and reporting of cases; however, Greek research on this professional group remains limited. This quantitative study assessed the knowledge, attitudes, perceived behavioural control, and reporting intention of school nurses in Greece.
The research was conducted as a cross-sectional descriptive study with a sample of N=328 nursing professionals and related roles in the school environment, recruited through convenience and snowball sampling (February–May 2026). Data were collected using an adapted version of the Child Abuse Report Intention Scale (CARIS), grounded in the Theory of Planned Behaviour, comprising eight scenarios simulating realistic situations of physical, sexual, and emotional abuse and neglect.
Results revealed a low overall level of knowledge (29.8% correct answers), with frequent "Don't know" responses on legal and clinical items. Nearly 60% reported zero hours of training on child abuse during their studies, while 43% had previously reported a suspected case. Participants clearly rejected corporal punishment, while perceived behavioural control was moderate (M=2.89/5). Reporting intention differed significantly across scenarios (Friedman test, p<0.001): it was highest for physical abuse (M=9.04) and neglect (M=8.62) and significantly lower for emotional abuse, especially in the ridicule/comparison scenario (M=3.64/10).
To the authors' knowledge, this study represents the first application of CARIS among Greek school nurses. In conclusion, school nurses demonstrate intention to protect children in clear-cut cases but require targeted education, clear reporting protocols, and institutional support to translate intention into consistent practice, particularly for less visible forms of maltreatment.
Hellenic Open University
Items in Apothesis are protected by copyright, with all rights reserved, unless otherwise indicated.
Κύρια Αρχεία Διατριβής
Full text Περιγραφή: Διπλωματική Εργασία - Μπακογιάννη Κωνσταντίνα.docx - Google Drive.pdf (pdf)
Book Reader Μέγεθος: 1.3 MB
Αξιολόγηση των γνώσεων και της αυτοπεποίθησης των σχολικών νοσηλευτών σχετικά με την πρόθεσή τους να ελέγξουν και να αναφέρουν περιστατικά κακοποίησης και παραμέλησης παιδιών - Identifier: 246488
Internal display of the 246488 entity interconnections (Node labels correspond to identifiers)