Η επαγγελματική εξουθένωση αποτελεί ένα σημαντικό φαινόμενο στον χώρο της υγείας, καθώς συνδέεται με τη σωματική και ψυχική επιβάρυνση των εργαζομένων, τη μειωμένη επαγγελματική λειτουργικότητα και πιθανές επιπτώσεις στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών. Ιδιαίτερα οι εργαζόμενοι πρώτης γραμμής, όπως οι διασώστες και τα πληρώματα ασθενοφόρων, εκτίθενται καθημερινά σε συνθήκες υψηλής πίεσης, επείγοντα περιστατικά, ανθρώπινο πόνο και ανάγκη άμεσης λήψης αποφάσεων.

Σκοπός: Σκοπός της παρούσας έρευνας ήταν η διερεύνηση των επιπέδων επαγγελματικής εξουθένωσης στους εργαζομένους του ΕΚΑΒ, η σύγκριση των επιπέδων burnout μεταξύ εργαζομένων πρώτης γραμμής και εργαζομένων χωρίς άμεση επαφή με ασθενείς/περιστατικά, καθώς και η εξέταση της σχέσης της επαγγελματικής εξουθένωσης με την αυτοαξιολογούμενη κατάσταση υγείας, την ηλικία και το φύλο.

Μέθοδος: Η μελέτη είχε ποσοτικό, περιγραφικό και συσχετιστικό χαρακτήρα. Το δείγμα αποτέλεσαν 90 εργαζόμενοι του ΕΚΑΒ Αττικής, εκ των οποίων 60 ήταν εργαζόμενοι πρώτης γραμμής και 30 ανήκαν στο διοικητικό προσωπικό ή σε θέσεις χωρίς άμεση κλινική εμπλοκή. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκαν ανώνυμα αυτοσυμπληρούμενα ερωτηματολόγια, τα οποία περιλάμβαναν το Burnout Assessment Tool (BAT), το EQ-5D-5L και την κλίμακα EQ VAS. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με περιγραφικά στατιστικά μέτρα, ελέγχους t για ανεξάρτητα δείγματα και συσχετίσεις Pearson.

Αποτελέσματα: Ως προς το πρώτο ερευνητικό ερώτημα, οι εργαζόμενοι πρώτης γραμμής παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα burnout σε σύγκριση με τους εργαζομένους χωρίς άμεση επαφή με ασθενείς/περιστατικά, τόσο στη συνολική κλίμακα όσο και στις επιμέρους διαστάσεις της εξάντλησης, της ψυχικής αποστασιοποίησης, της γνωστικής δυσλειτουργίας, της συναισθηματικής δυσλειτουργίας και των δευτερογενών συμπτωμάτων. Ως προς τη σχέση burnout και υγείας, η επαγγελματική εξουθένωση συσχετίστηκε αρνητικά με την αυτοαξιολογούμενη κατάσταση υγείας, δείχνοντας ότι υψηλότερα επίπεδα burnout συνδέονται με χαμηλότερη αξιολόγηση της υγείας. Αντίθετα, δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση μεταξύ ηλικίας και burnout. Τέλος, ως προς το φύλο, σημαντική διαφορά παρατηρήθηκε μόνο στη διάσταση της εξάντλησης, με τους άνδρες να εμφανίζουν υψηλότερες τιμές σε σύγκριση με τις γυναίκες.

Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη αναδεικνύει την αυξημένη επαγγελματική και ψυχολογική επιβάρυνση των εργαζομένων πρώτης γραμμής του ΕΚΑΒ. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για οργανωμένες παρεμβάσεις πρόληψης και αντιμετώπισης του burnout, με έμφαση στην ψυχολογική υποστήριξη, τη διοικητική ενίσχυση και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας.

Λέξεις – Κλειδιά

Επαγγελματική εξουθένωση, burnout, ΕΚΑΒ, εργαζόμενοι πρώτης γραμμής, ποιότητα ζωής, αυτοαξιολογούμενη υγεία.

Burnout is an important phenomenon in the healthcare sector, as it is associated with the physical and psychological burden of employees, reduced professional functioning, and potential effects on the quality of services provided. Frontline workers in particular, such as rescuers and ambulance crews, are exposed daily to high-pressure conditions, emergency incidents, human suffering, and the need for immediate decision-making.

Purpose: The purpose of the present study was to investigate the levels of burnout among employees of the National Centre for Emergency Care (EKAB), to compare burnout levels between frontline workers and employees without direct contact with patients/incidents, and to examine the relationship between burnout and self-rated health status, age, and gender.

Method: The study followed a quantitative, descriptive, and correlational design. The sample consisted of 90 employees of EKAB in Attica, of whom 60 were frontline workers and 30 belonged to administrative staff or positions without direct clinical involvement. Data were collected through anonymous self-administered questionnaires, which included the Burnout Assessment Tool (BAT), the EQ-5D-5L, and the EQ VAS scale. Statistical analysis was performed using descriptive statistics, independent samples t-tests, and Pearson correlations.

Results: Regarding the first research question, frontline workers presented higher levels of burnout compared with employees without direct contact with patients/incidents, both on the total scale and on the individual dimensions of exhaustion, mental distance, cognitive impairment, emotional impairment, and secondary symptoms. Regarding the relationship between burnout and health, burnout was negatively correlated with self-rated health status, indicating that higher levels of burnout were associated with lower health evaluation. In contrast, no significant correlation was found between age and burnout. Finally, regarding gender, a significant difference was observed only in the dimension of exhaustion, with men presenting higher scores compared with women.

Conclusions: The present study highlights the increased occupational and psychological burden experienced by frontline EKAB workers. The findings underline the need for organized interventions aimed at preventing and addressing burnout, with emphasis on psychological support, administrative reinforcement, and the improvement of working conditions.

Keywords

Burnout, professional burnout, EKAB, frontline workers, quality of life, self-rated health.