Εισαγωγή: Τα σύγχρονα συστήματα υγείας αντιμετωπίζουν την πρόκληση της συνεχόμενης αύξησης των δαπανών, ιδίως στον νοσοκομειακό και φαρμακευτικό τομέα, λόγω της δημογραφικής γήρανσης, της αύξησης των χρόνιων νοσημάτων και της τεχνολογικής προόδου. Η διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας, χωρίς την υποβάθμιση της καθολικής πρόσβασης και της ποιότητας των υπηρεσιών, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προτεραιότητες της σύγχρονης πολιτικής υγείας.

Σκοπός: Η παρούσα εργασία στοχεύει στη συγκριτική ανάλυση των υγειονομικών δαπανών, με έμφαση στη νοσοκομειακή και φαρμακευτική δαπάνη στην Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ελβετία, χώρες που αντιπροσωπεύουν διαφορετικά μοντέλα χρηματοδότησης και οργάνωσης των συστημάτων υγείας. Παράλληλα, εξετάζεται η σχέση μεταξύ των διαφορετικών μοντέλων χρηματοδότησης (δημόσιο, κοινωνικοασφαλιστικό, ιδιωτικό), του επιπέδου δαπανών και των τελικών αποτελεσμάτων υγείας, καθώς και η επίδραση της οικονομικής κρίσης στη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας.

Μεθοδολογία: Υιοθετήθηκε η μέθοδος της συγκριτικής ανάλυσης με τη χρήση δευτερογενών δεδομένων από διεθνείς οργανισμούς όπως ο ΟΟΣΑ (OECD), ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO), η Παγκόσμια Τράπεζα (World Bank) και η Eurostat, καθώς και από εθνικούς στατιστικούς φορείς (ΕΛΣΤΑΤ, FSO, ONS). Η μελέτη βασίζεται σε ποσοτικούς δείκτες εισροών (κατά κεφαλήν δαπάνη, ως ποσοστό του ΑΕΠ) και αποτελεσμάτων (προσδόκιμο ζωής, δείκτες θνησιμότητας), οι οποίοι συμπληρώνονται από μια ποιοτική αξιολόγηση των μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν στις τρεις χώρες.

Αποτελέσματα: Η ανάλυση ανέδειξε σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των τριών συστημάτων υγείας ως προς το επίπεδο δαπανών, τη δομή χρηματοδότησης και την κατανομή των πόρων. Η Ελβετία παρουσίασε τη υψηλότερη κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας, η οποία εκτιμάται σε USD PPP 10.601 το 2024, καθώς και δαπάνη που αντιστοιχεί στο 11,8% του ΑΕΠ, διατηρώντας υψηλά επίπεδα ποιότητας και πρόσβασης μέσω του συστήματος υποχρεωτικής ιδιωτικής ασφάλισης. Το Ηνωμένο Βασίλειο εμφάνισε ισχυρή δημόσια χρηματοδότηση, με δημόσια συμμετοχή άνω του 80%, ωστόσο αντιμετώπισε σοβαρές πιέσεις αποδοτικότητας και ιστορικά υψηλές λίστες αναμονής, οι οποίες ξεπέρασαν τα 6 εκατομμύρια ασθενείς μετά την πανδημία COVID-19. Αντίθετα, η Ελλάδα παρουσίασε τη χαμηλότερη δυναμική αύξησης της συνολικής δαπάνης υγείας (CAGR 0,93%) και υψηλή ιδιωτική επιβάρυνση, με τις άμεσες ιδιωτικές πληρωμές να ανέρχονται στο 34% της συνολικής δαπάνης το 2023. Παράλληλα, η χώρα εμφάνισε έντονα νοσοκομειοκεντρική κατανομή πόρων, καθώς η νοσοκομειακή περίθαλψη απορροφούσε το 44,3% των συνολικών δαπανών υγείας. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η φαρμακευτική δαπάνη αποτελεί βασικό παράγοντα αύξησης του συνολικού κόστους, ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου αντιστοιχούσε περίπου στο 27% της συνολικής δαπάνης υγείας το 2023.

Συμπεράσματα: Η μελέτη καταδεικνύει ότι η διαρκής αύξηση των υγειονομικών δαπανών χαρακτηρίζεται από φθίνουσα οριακή απόδοση, καθώς η περαιτέρω χρηματοδότηση δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε γραμμική βελτίωση των δεικτών επιβίωσης (όπως το προσδόκιμο ζωής), αλλά συμβάλλει κυρίως στην αναβάθμιση των ποιοτικών χαρακτηριστικών της φροντίδας. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι η αποτελεσματικότητα των συστημάτων υγείας εξαρτάται όχι μόνο από το ύψος των διαθέσιμων πόρων, αλλά και από τη θεσμική οργάνωση, τους μηχανισμούς κατανομής και ελέγχου των δαπανών, καθώς και από την ισορροπία μεταξύ δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης. Η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των συστημάτων υγείας προϋποθέτει την ενίσχυση της αποδοτικότητας, την εφαρμογή μηχανισμών αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας (HTA) και τη διασφάλιση της κοινωνικής ισότητας και της καθολικής πρόσβασης στις υπηρεσίες υγείας.

Introduction: Modern healthcare systems face the challenge of continuously rising expenditures, particularly in the hospital and pharmaceutical sectors, due to population aging, the increasing prevalence of chronic diseases, and technological advancement. Ensuring fiscal sustainability without compromising universal access and the quality of healthcare services constitutes one of the most important priorities of contemporary health policy.

Purpose: The present study aims to provide a comparative analysis of healthcare expenditures, with particular emphasis on hospital and pharmaceutical spending in Greece, the United Kingdom, and Switzerland, countries that represent different models of healthcare financing and organization. At the same time, it examines the relationship between the different financing models (public, social insurance-based, and private), the level of healthcare expenditure, and health outcomes, as well as the impact of the economic crisis on the sustainability of healthcare systems.

Methodology: A comparative analysis approach was adopted using secondary data obtained from international organizations such as the OECD, the World Health Organization (WHO), the World Bank, and Eurostat, as well as from national statistical authorities (ELSTAT, FSO, and ONS). The study is based on quantitative input indicators (per capita expenditure and expenditure as a percentage of GDP) and outcome indicators (life expectancy and mortality rates), which are complemented by a qualitative assessment of the reforms implemented in the three countries.

Results: The analysis revealed significant differences between the three health systems in terms of spending levels, financing structure and resource allocation. Switzerland exhibited the highest per capita health expenditure, estimated at USD PPP 10.601 in 2024, with health spending accounting for 11.8% of GDP, while maintaining high levels of quality and access through its mandatory private insurance system. The United Kingdom demonstrated strong public financing, with public expenditure exceeding 80% of total health spending; however, it faced severe efficiency pressures and historically high waiting lists, which surpassed 6 million patients following the COVID-19 pandemic. In contrast, Greece showed the lowest growth dynamics in total health expenditure (CAGR 0.93%) and a high private financial burden, with out-of-pocket payments accounting for 34% of total health expenditure in 2023. At the same time, the country displayed a strongly hospital-centered allocation of resources, as hospital care absorbed 44.3% of total healthcare expenditure. Furthermore, pharmaceutical expenditure was identified as a major driver of overall cost increases, particularly in Greece, where it represented approximately 27% of total health expenditure in 2023.

Conclusion: The study demonstrates that the continuous increase in healthcare expenditure is characterized by diminishing marginal returns, as additional funding does not automatically translate into a proportional improvement in survival indicators (such as life expectancy), but mainly contributes to the enhancement of the qualitative aspects of care. At the same time, it highlights that the effectiveness of healthcare systems depends not only on the level of available resources, but also on institutional organization, expenditure allocation and control mechanisms, and the balance between public and private financing. The long-term sustainability of healthcare systems requires strengthening efficiency, implementing Health Technology Assessment (HTA) mechanisms, and ensuring social equity and universal access to healthcare services.