Η αστικοποίηση, εδώ και πολλές δεκαετίες, αποτελεί κυρίαρχη τάση, με ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού να συγκεντρώνεται στα αστικά κέντρα παγκόσμια και στην Ελλάδα. Παράλληλα όμως, πολλές μικρότερες ελληνικές πόλεις αντιμετωπίζουν δημογραφική συρρίκνωση, γήρανση του πληθυσμού και περιορισμένη αναπτυξιακή δυναμική. Στο πλαίσιο της επαναφοράς αυτής της δυναμικής, η βιώσιμη και έξυπνη αστική ανάπτυξη επιχειρεί να συνδυάσει τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, την περιβαλλοντική προστασία και την αξιοποίηση τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των αστικών υποδομών και υπηρεσιών.

Η παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εξετάζει τις προοπτικές βιώσιμης και έξυπνης αστικής ανάπτυξης για την πόλη της Λαμίας, εστιάζοντας στις αντιλήψεις, τις προτεραιότητες και τη διάθεση συμμετοχής των πολιτών σε σχετικές δράσεις, και συμβάλλοντας στην κάλυψη του περιορισμένου αριθμού εμπειρικών ερευνών που αφορούν τη συγκεκριμένη θεματική σε πόλεις της ελληνικής περιφέρειας και ειδικότερα στη Λαμία.

Για τις ανάγκες της έρευνας πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση σχετικά με τη βιώσιμη ανάπτυξη, τις έξυπνες πόλεις και τα σύγχρονα μοντέλα αστικής διακυβέρνησης, ενώ αξιοποιήθηκαν επιστημονικά άρθρα, στατιστικά δεδομένα, στρατηγικά σχέδια και δημοτικές πολιτικές. Ως βασικό μεθοδολογικό εργαλείο χρησιμοποιήθηκε το ερωτηματολόγιο κλειστού τύπου, το οποίο σχεδιάστηκε με βάση τη σχετική βιβλιογραφία και οργανώθηκε σε θεματικές ενότητες που αφορούσαν την ποιότητα ζωής, τη βιώσιμη κινητικότητα, τις ψηφιακές εφαρμογές, τις αστικές υποδομές, τις προτεραιότητες ανάπτυξης της πόλης και τη στάση των πολιτών.

Η έρευνα επισημαίνει τις ανάγκες των κατοίκων, τους προβληματισμούς τους σχετικά με την υφιστάμενη κατάσταση της πόλης, τους περιορισμούς αλλά και τις δυνατότητες αξιοποίησης πρακτικών βιώσιμης και έξυπνης ανάπτυξης στη Λαμία, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σημασία του στρατηγικού σχεδιασμού, της συμμετοχής των πολιτών και της αποτελεσματικής λειτουργίας των τοπικών φορέων στη διαδικασία αστικής μετάβασης.

Urbanization has been a dominant trend for many decades, with an increasing percentage of the population concentrated in urban centers worldwide and in Greece. At the same time, however, many smaller Greek cities are facing demographic decline, an aging population and limited growth potential. In this context, sustainable and smart urban development attempts to combine the improvement of quality of life, environmental protection and the use of information and communication technologies for the more efficient operation of urban infrastructure and services.

This postgraduate thesis examines the prospects for sustainable and smart urban development for the city of Lamia, focusing on the perceptions, priorities and willingness of citizens to participate in relevant actions, and contributing to covering the limited number of empirical studies on this topic in cities in the Greek region and in particular in Lamia.

For the needs of the research, a literature review was carried out on sustainable development, smart cities and modern urban governance models, while scientific articles, statistical data, strategic plans and municipal policies were utilized. A closed-ended questionnaire was used as the main methodological tool, designed based on the relevant literature and organized into thematic sections concerning quality of life, sustainable mobility, digital applications, urban infrastructure, city development priorities and citizens' attitudes.

The research brings out the needs of residents, their concerns regarding the current state of the city, the limitations and the possibilities of utilizing sustainable and smart development practices in Lamia, while highlighting the importance of strategic planning, citizen participation and the effective operation of local bodies in the urban transition process.