Εισαγωγή: Η οστεοπενία και η οστεοπόρωση αποτελούν συχνές καταστάσεις υγείας στις γυναίκες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας και απαιτούν συστηματική ενημέρωση, πρόληψη και ενεργό συμμετοχή στη διαχείριση της υγείας. Στη σύγχρονη ψηφιακή εποχή, η ικανότητα αναζήτησης, κατανόησης και αξιολόγησης αξιόπιστων πληροφοριών υγείας στο διαδίκτυο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μπορεί να επηρεάσει τις αποφάσεις και τις συμπεριφορές υγείας. Ωστόσο, στην Ελλάδα, η ψηφιακή υγειονομική πληροφοριακή παιδεία και η πληροφοριακή συμπεριφορά γυναικών με χαμηλή οστική πυκνότητα παραμένουν ανεπαρκώς διερευνημένες.
Σκοπός: Σκοπός της μελέτης ήταν η διερεύνηση του επιπέδου της ψηφιακής υγειονομικής πληροφοριακής παιδείας γυναικών ηλικίας 45 έως 75 ετών με οστεοπενία ή οστεοπόρωση, όπως αξιολογείται μέσω της κλίμακας eHealth Literacy Scale (eHEALS), καθώς και η εξέταση της σχέσης της με την πληροφοριακή τους συμπεριφορά, τις ενημερωτικές τους ανάγκες, τις πηγές πληροφόρησης, τα αντιλαμβανόμενα εμπόδια στην αναζήτηση πληροφοριών υγείας και επιλεγμένα κοινωνικοδημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά.
Υλικό και Μέθοδος: Πραγματοποιήθηκε συγχρονική μελέτη σε δείγμα 205 γυναικών, ηλικίας 45 έως 75 ετών, οι οποίες είχαν υποβληθεί τουλάχιστον μία φορά σε εξέταση μέτρησης οστικής πυκνότητας με τη μέθοδο DEXA και προσήλθαν στο Τμήμα Οστικής Πυκνότητας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο στεγάζεται στο Ευγενίδειο Θεραπευτήριο. Η συλλογή των δεδομένων έγινε με ανώνυμο, δομημένο, αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο, το οποίο περιλάμβανε δημογραφικά και κλινικά χαρακτηριστικά, τη σταθμισμένη κλίμακα eHEALS και ερωτήσεις για την πληροφοριακή συμπεριφορά, βασισμένες στο θεωρητικό μοντέλο του Wilson. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το λογισμικό IBM SPSS Statistics v29.00.
Αποτελέσματα: Η μέση βαθμολογία της κλίμακας eHEALS ήταν 22,51/40, ένδειξη μέτριου επιπέδου ψηφιακής υγειονομικής πληροφοριακής παιδείας. Οι ενημερωτικές ανάγκες των συμμετεχουσών ήταν υψηλές, με μέση βαθμολογία 54,20, και αφορούσαν κυρίως τη βιταμίνη D, τους παράγοντες κινδύνου, τις τροφές πλούσιες σε ασβέστιο και τη φαρμακευτική θεραπεία. Ο θεράπων ιατρός αναδείχθηκε ως η συχνότερη πηγή πληροφόρησης για την οστική υγεία. Η
«Ψηφιακή υγειονομική πληροφοριακή παιδεία και πληροφοριακή συμπεριφορά γυναικών με οστεοπενία ή οστεοπόρωση:
εμπειρική μελέτη σε πληθυσμό 45-75 ετών»
5
Διπλωματική εργασία, Πολυχρονιάδη Ι. Δέσποινα
ψηφιακή υγειονομική πληροφοριακή παιδεία συσχετίστηκε θετικά με τις ενημερωτικές ανάγκες για την οστική υγεία (ρ=0,309, p<0,001), με την αξιοποίηση πηγών πληροφόρησης (ρ=0,666, p<0,001) και με τη συχνότητα online αναζήτησης πληροφοριών υγείας (ρ=0,626, p<0,001). Αντίθετα, η συνολική συσχέτιση της eHEALS με τα εμπόδια στην online αναζήτηση πληροφοριών υγείας ήταν αρνητική και μη στατιστικά σημαντική (ρ=-0,106). Στην πολυπαραγοντική ανάλυση, η υψηλότερη ψηφιακή υγειονομική πληροφοριακή παιδεία συνδέθηκε κυρίως με τη συχνότερη online αναζήτηση πληροφοριών υγείας, ενώ χαμηλότερες βαθμολογίες eHEALS παρατηρήθηκαν στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες και στις γυναίκες που διέμεναν σε ημιαστικές περιοχές, σε σύγκριση με όσες διέμεναν σε αστικές περιοχές.
Συμπεράσματα: Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι γυναίκες με οστεοπενία ή οστεοπόρωση εμφανίζουν μέτριο επίπεδο ψηφιακής υγειονομικής πληροφοριακής παιδείας, παρά τις αυξημένες ανάγκες τους για αξιόπιστη ενημέρωση σχετικά με την οστική υγεία. Η ψηφιακή υγειονομική πληροφοριακή παιδεία φαίνεται να λειτουργεί ως σημαντικός πόρος γνώσης, διευκολύνοντας την αναζήτηση, αξιοποίηση και κριτική αξιολόγηση πληροφοριών υγείας. Η ενεργός καθοδήγηση των ασθενών από τους επαγγελματίες υγείας προς έγκυρες και αξιόπιστες πηγές ενημέρωσης, καθώς και η ανάπτυξη στοχευμένων εκπαιδευτικών παρεμβάσεων, κρίνονται αναγκαίες για την ενίσχυση της ψηφιακής επάρκειας και της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων σε γυναίκες με χαμηλή οστική πυκνότητα.
Λέξεις κλειδιά: Ψηφιακή υγειονομική πληροφοριακή παιδεία, eHEALS, πληροφοριακή συμπεριφορά, οστεοπενία, οστεοπόρωση, DEXA.

Background: Osteopenia and osteoporosis are common health conditions among middle-aged and older women and require systematic information, prevention, and active engagement in health management. In the contemporary digital environment, the ability to search for, under-stand, and critically evaluate reliable online health information is particularly important, as it may influence health-related decisions and behaviours. However, in Greece, digital health in-formation literacy and information behaviour among women with low bone density remain insufficiently investigated.
Aim: This study aimed to investigate the level of digital health information literacy among women aged 45 to 75 years with osteopenia or osteoporosis, as assessed by the eHealth Literacy Scale (eHEALS), and to examine its association with their information behaviour, including information needs, information sources, perceived barriers to online health-information seek-ing, and selected sociodemographic and clinical characteristics.
Methods: A cross-sectional study was conducted with a sample of 205 women aged 45 to 75 years who had undergone bone mineral density assessment at least once in their lifetime using the DEXA method and attended the Bone Densitometry Department of the National and Ka-podistrian University of Athens, located at Evgenideio Hospital in Athens. Data were collected using an anonymous, structured, self-administered questionnaire, which included demographic and clinical characteristics, the validated eHealth Literacy Scale (eHEALS), and questions on information behaviour based on Wilson’s theoretical model. Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics v29.
Results: The mean eHEALS score was 22.51 out of 40, indicating a moderate level of digital health information literacy. Participants reported high information needs, with a mean score of 54.20, particularly regarding vitamin D, risk factors, calcium-rich foods, and pharmacological treatment. The attending physician emerged as the most frequently used source of information on bone health. Digital health information literacy was positively associated with information needs related to bone health (ρ=0.309, p<0.001), use of information sources (ρ=0.666, p<0.001), and frequency of online health-information seeking (ρ=0.626, p<0.001). In contrast, the overall association between eHEALS and perceived barriers to online health-information
«Ψηφιακή υγειονομική πληροφοριακή παιδεία και πληροφοριακή συμπεριφορά γυναικών με οστεοπενία ή οστεοπόρωση:
εμπειρική μελέτη σε πληθυσμό 45-75 ετών»
7
Διπλωματική εργασία, Πολυχρονιάδη Ι. Δέσποινα
seeking was weak, negative, and not statistically significant (ρ=-0.106). In multivariable anal-ysis, higher digital health information literacy was mainly associated with more frequent online health-information seeking, whereas lower eHEALS scores were observed among older age groups and among women living in semi-urban areas compared with those living in urban ar-eas.
Conclusions: The findings indicate that women with osteopenia or osteoporosis demonstrate a moderate level of digital health information literacy, despite substantial needs for reliable information on bone health. Digital health information literacy appears to be an important knowledge-related resource that may facilitate the search, use, and critical appraisal of health information. Active guidance by health professionals towards valid and reliable sources of in-formation, together with targeted educational interventions, is necessary to strengthen digital competence and support evidence-informed decision-making among women with low bone density.
Keywords: digital health information literacy; eHEALS; information behaviour; osteopenia; osteoporosis; DEXA.