Εισαγωγή: Τα νευρολογικά νοσήματα αποτελούν σημαντική αιτία μακροχρόνιας αναπηρίας και εξάρτησης, αυξάνοντας την ανάγκη για άτυπη φροντίδα και επιβαρύνοντας σημαντικά τους φροντιστές. Σκοπός: Η διερεύνηση της σωματικής και ψυχικής επιβάρυνσης των άτυπων φροντιστών ασθενών με νευρολογικά νοσήματα και η αξιολόγηση της σχέσης της με τη φύση του νοσήματος. Μεθοδολογία: Πραγματοποιήθηκε ποσοτική, περιγραφική και αναλυτική μελέτη διατομικού σχεδιασμού (cross-sectional study) σε δείγμα 60 άτυπων φροντιστών ασθενών με άνοια, νόσο Parkinson ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε δομημένο ερωτηματολόγιο που περιλάμβανε δημογραφικά, κοινωνικά και κλινικά χαρακτηριστικά, καθώς και τις κλίμακες Zarit Burden Interview, Kingston Caregiver Stress Scale, Mini Mental State Examination και Modified Barthel. Η στατιστική ανάλυση πραγματοποιήθηκε με το IBM SPSS Statistics έκδοση 25.0. Αποτελέσματα: Το 68,3% των φροντιστών εμφάνισε σοβαρή επιβάρυνση και το 71,7% σοβαρό στρες. Η αυξημένη επιβάρυνση συσχετίστηκε με περισσότερες ώρες φροντίδας, νυχτερινή επιτήρηση, προβλήματα ύπνου και ψυχοκινητική ανησυχία των ασθενών, καθώς και με την ανάγκη για διάλειμμα φροντίδας (p<0,05). Επιπλέον, η φροντίδα ασθενών με νόσο Parkinson, η κακή ποιότητα ύπνου των ασθενών και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας των φροντιστών συσχετίστηκαν με υψηλότερα επίπεδα επιβάρυνσης (p<0,05). Το αυξημένο στρες συσχετίστηκε με οικονομική δυσχέρεια, αυξημένες ώρες φροντίδας, κατάθλιψη, κόπωση/εξουθένωση, διαταραχές ύπνου και ανάγκη νυχτερινής επιτήρησης (p<0,05). Συμπεράσματα: Στην παρούσα μελέτη, η φροντίδα ασθενών με νόσο Parkinson συσχετίστηκε με υψηλότερα επίπεδα επιβάρυνσης των άτυπων φροντιστών. Αντίθετα, δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική επίδραση του είδους του νευρολογικού νοσήματος στα επίπεδα στρες των φροντιστών. Η υψηλή επιβάρυνση και το στρες συνδέθηκαν κυρίως με το αυξημένο φορτίο φροντίδας, τις αυξημένες απαιτήσεις επιτήρησης και την έλλειψη υποστηρικτικών δομών, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη ανάπτυξης στοχευμένων παρεμβάσεων για την υποστήριξη των άτυπων φροντιστών.

Λέξεις-Κλειδιά: Αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, Άνοια, Άτυπη φροντίδα, Επιβάρυνση φροντιστή, Νευρολογικά νοσήματα, Νόσος Parkinson.

Introduction: Neurological disorders constitute a major cause of long-term disability and dependence, increasing the need for informal caregiving and placing a substantial burden on caregivers. Aim: To investigate the physical and psychological burden experienced by informal caregivers of patients with neurological disorders and to evaluate its association with the nature of the neurological disease. Methodology: A quantitative, descriptive, and analytical cross-sectional study was conducted among 60 informal caregivers of patients diagnosed with dementia, Parkinson’s disease, or stroke. Data were collected using a structured questionnaire including demographic, social, and clinical characteristics of both caregivers and patients, as well as the Zarit Burden Interview, Kingston Caregiver Stress Scale (KCSS-10), Mini Mental State Examination, and Modified Barthel Index. Statistical analysis was performed using IBM SPSS Statistics version 25.0. Results: Severe caregiver burden was reported by 68.3% of caregivers, while 71.7% experienced severe stress. Increased caregiver burden was significantly associated with longer daily caregiving hours, the need for nighttime supervision, patients’ sleep disturbances and psychomotor agitation, as well as the need for respite care (p<0.05). Furthermore, caring for patients with Parkinson’s disease, poor patient sleep quality, and lack of physical activity among caregivers were associated with higher levels of caregiver burden (p<0.05). High levels of caregiver stress were significantly associated with financial hardship, increased caregiving hours, depression, fatigue/burnout, sleep disturbances, and the need for nighttime supervision of the patient (p<0.05). Conclusions: In the present study, caring for patients with Parkinson’s disease was associated with higher levels of caregiver burden among informal caregivers. In contrast, no statistically significant association was found between the type of neurological disease and caregivers’ stress levels. High levels of burden and stress were primarily related to the overall caregiving load, increased supervision demands, and the lack of supportive resources. These findings highlight the need for targeted interventions and support services aimed at improving the well-being of informal caregivers of patients with neurological disorders.

Keywords: Stroke, Dementia, Informal Caregiving, Caregiver Burden, Neurological Disorders, Parkinson’s Disease.