Η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα θεμέλια της βιωσιμότητας, της κλιματικής πολιτικής και της ενεργειακής ασφάλειας για τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Καθώς ο κτιριακός τομέας αντιπροσωπεύει μεγάλο ποσοστό της συνολικής τελικής κατανάλωσης ενέργειας, η βελτίωση της απόδοσης των κτιρίων έχει αναδειχθεί ως στρατηγικό μέτρο για τον μετριασμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, τη μείωση της εξάρτησης από τα καύσιμα και την αποδυνάμωση του αντίκτυπου των υψηλών τιμών ενέργειας των νοικοκυριών. Σε αυτό το πλαίσιο, τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης και οι ενεργειακές επιθεωρήσεις κτιρίων αποτελούν τα μοναδικά κανονιστικά και τεχνικά εργαλεία για την αξιολόγηση της ενεργειακής απόδοσης των υφιστάμενων κτιρίων και την έναρξη των κατάλληλων παρεμβάσεων ανακαίνισης.

 Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά το κόστος και τα οφέλη των ενεργειακών επιθεωρήσεων, το θεσμικό πλαίσιο υπό το οποίο εισάγονται και τον ρόλο τους στο ευρύτερο εθνικό ενεργειακό ισοζύγιο της Ελλάδας. Ξεκινά με την απεικόνιση του ευρωπαϊκού και ελληνικού νομοθετικού πλαισίου για την Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων, την εξέλιξη του κανονισμού ΚΕΝΑΚ και την αργή ενσωμάτωση της ενεργειακής πιστοποίησης στο ελληνικό κτιριακό απόθεμα και εφιστά ιδιαίτερη προσοχή στην πρακτική λειτουργία των επιθεωρήσεων όσον αφορά τη συλλογή δεδομένων, τη διαφάνεια της αγοράς, τη διαμόρφωση πολιτικής και τις επενδυτικές προτεραιότητες.

 Τελικώς, η εργασία παρουσιάζει τα αποτελέσματα της μελέτης περίπτωσης που αναφέρεται σε ένα διαμέρισμα στη Θεσσαλονίκη με χρήση του λογισμικού TEE-KENAK. Η εξεταζόμενη κατοικία αξιολογήθηκε από το παραπάνω λογισμικό στην κατηγορία H υπολογίζοντας την πρωτογενή ζήτηση ενέργειας σε 687,8 kWh/m² ετησίως ,υπερδιπλάσια από την τιμή του κτιρίου αναφοράς. Όσον αφορά τα ευρήματα, έδειξαν υψηλές θερμικές απώλειες, αναποτελεσματικά συστήματα θέρμανσης και ψύξης και υψηλές ετήσιες εκπομπές CO₂.

 Από τα παραπάνω αποτελέσματα, δημιουργήθηκε ένα σχέδιο ανακαίνισης, που αποτελείται από τη χρήση αντλίας θερμότητας, μέτρα θερμομόνωσης, αντικατάσταση κουφωμάτων, αναβάθμιση συστημάτων ψύξης και παραγωγή ζεστού νερού οικιακής χρήσης με ηλιακή ενέργεια. Η οικονομική ανάλυση των προτεινόμενων μέτρων δείχνει ότι μια ανακαίνιση όπως αυτή μπορεί να μειώσει σημαντικά τις ενεργειακές ανάγκες και τα λειτουργικά έξοδα και να αποδώσει σε περίπου 4-9 χρόνια αναφορικά με τα επίπεδα επιδοτήσεων και τις μελλοντικές τιμές ενέργειας.

Τέλος, η εργασία συνδέει την υιοθέτηση ενεργειακών αναβαθμίσεων ειδικά για κάθε κατοικία με το γενικό εθνικό ενεργειακό ισοζύγιο της Ελλάδας. Διαπιστώνεται ότι η αναβάθμιση ενός σημαντικού αριθμού αναποτελεσματικών κατοικιών στη χώρα θα οδηγήσει σε μείωση των εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων, μείωση του φορτίου αιχμής ηλεκτρικής ενέργειας, περιβαλλοντικά οφέλη και θα βοηθήσει τη χώρα να επιτύχει τους στόχους της για την απαλλαγή από τον άνθρακα. Συνεπώς, οι ενεργειακοί έλεγχοι και τα επενδυτικά προγράμματα αναβάθμισης θα πρέπει να θεωρούνται ως απαραίτητα μέτρα για την ανθεκτικότητα της ενεργειακής οικονομίας σε εθνικό επίπεδο.

The energy performance of buildings constitutes one of the most critical pillars of sustainability, climate policy, and energy security for European Union member states. Given that the building sector accounts for a major share of total final energy consumption, improving building efficiency has emerged as a strategic measure to mitigate greenhouse gas emissions, decrease fossil fuel dependency, and cushion the impact of high energy prices on households. Within this framework, Energy Performance Certificates (EPCs) and building energy audits serve as the primary regulatory and technical tools for assessing the energy efficiency of existing structures and initiating appropriate renovation interventions.

This master’s thesis investigates the costs and benefits of energy audits, the institutional framework under which they are introduced, and their role within Greece's broader national energy balance. It begins by delineating the European and Greek legislative framework regarding the Energy Performance of Buildings Directive (EPBD), the evolution of the KENAK regulation, and the gradual integration of energy certification into the Greek building stock. Particular attention is paid to the practical operation of audits concerning data collection, market transparency, policy formulation, and investment priorities.

Furthermore, the thesis presents the results of a case study focusing on an apartment in Thessaloniki, evaluated using the TEE-KENAK software. The examined residence was classified under energy category H, with an estimated annual primary energy demand of 687,8 kWh/m², a value significantly exceeding that of the reference building. The findings highlighted high thermal losses, inefficient heating and cooling systems, and elevated annual CO₂ emissions.

Based on these results, a comprehensive renovation plan was developed, comprising the installation of a heat pump, thermal insulation measures, window replacement, cooling system upgrades, and domestic hot water production utilizing solar energy. The economic analysis of the proposed measures indicates that such a renovation can drastically reduce energy requirements and operational expenses, yielding a payback period of approximately 4 to 9 years, depending on subsidy levels and future energy prices.

Finally, the thesis correlates the adoption of residential energy upgrades with Greece's overall national energy balance. It is concluded that upgrading a significant number of inefficient residential properties across the country would lead to a reduction in imported fossil fuels, a decrease in peak electricity demand, and substantial environmental benefits, ultimately assisting the country in meeting its carbon neutrality targets. Consequently, energy audits and targeted upgrade investment programs should be considered indispensable measures for the resilience of the energy economy at a national level.