The thesis discusses business models in the off-grid solar energy industry as an effective tool for promoting sustainable energy transitions in developing countries with a specific focus on Kenya. This research looks into the role decentralised renewable energy systems and digital financial technologies can play in relation to sustainable development, paying specific attention to Pay-As-You-Go (PAYG) solar systems.

Firstly, this dissertation analyses the current situation regarding energy transition processes on the global stage as well as the increasing significance of renewable energy technologies in tackling the problem of climate change, energy insecurity, and energy poverty. Specific emphasis is put on the emergence of alternative energy options in regions where expanding the grid network becomes too costly or technologically unfeasible.

Next, this dissertation focuses on the evolution of business models in the off-grid solar sector. Special attention is paid to Pay-As-You-Go solar technologies, which utilise renewable energy sources along with innovative mobile money technologies allowing poor families access to electricity in exchange for small payments made in instalments. Kenya is considered as one of the best-case scenarios for Pay-As-You-Go implementation owing to the country's advanced mobile money infrastructure and wide use of decentralised solar technologies.

Through the application of BMC and TBL approaches, the dissertation examines the sustainable dimensions (economic, social and environment) of the current Pay As You Go (PAYGO) business models. It concludes that although PAYGO technology has tremendously enhanced energy access and inclusivity, its impacts on economic development continue to be hampered due to the limited use of productive energy usage and scattered household-level infrastructure.

In an attempt to mitigate the above challenges, the dissertation introduces the Hybrid Community Energy Hubs (HCEH) approach as a conceptual business model. This model seeks to demonstrate how decentralized renewable energy solutions can be used not only for achieving electrification but also socio-economic development through energy access coupled with productive economic activities and infrastructure development.

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον ρόλο των επιχειρηματικών μοντέλων ηλιακής ενέργειας εκτός δικτύου (off-grid solar business models) στη μετάβαση προς πιο βιώσιμα ενεργειακά συστήματα στις αναδυόμενες αγορές, με βασική μελέτη περίπτωσης την Κένυα. Η έρευνα εστιάζει στη σχέση μεταξύ αποκεντρωμένων συστημάτων ανανεώσιμης ενέργειας, ψηφιακών χρηματοοικονομικών τεχνολογιών και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα συστήματα Pay-As-You-Go (PAYG).

Αρχικά, παρουσιάζεται το θεωρητικό υπόβαθρο της παγκόσμιας ενεργειακής μετάβασης και αναλύεται η αυξανόμενη σημασία των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως απάντηση στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και της ενεργειακής φτώχειας. Στη συνέχεια, εξετάζονται τα αποκεντρωμένα ενεργειακά συστήματα και οι τεχνολογίες εκτός δικτύου, οι οποίες αποτελούν μια ουσιαστική λύση για περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση στις συμβατικές ενεργειακές υποδομές.

Η εργασία εστιάζει επίσης στα επιχειρηματικά μοντέλα που έχουν αναπτυχθεί στον τομέα της ηλιακής ενέργειας εκτός δικτύου, με ιδιαίτερη αναφορά στα συστήματα PAYG, τα οποία συνδυάζουν την ηλιακή τεχνολογία με ψηφιακές πληρωμές μέσω κινητής τηλεφωνίας. Η Κένυα παρουσιάζεται ως ένα από τα πιο επιτυχημένα παραδείγματα διεθνώς, χάρη στην ευρεία διάδοση των ψηφιακών χρηματοοικονομικών υπηρεσιών και στη ραγδαία ανάπτυξη της αποκεντρωμένης αγοράς ενέργειας. Η ανάλυση των επιχειρηματικών μοντέλων πραγματοποιείται με τη χρήση του Business Model Canvas (BMC), ενώ η αξιολόγηση της βιωσιμότητάς τους βασίζεται στο πλαίσιο Triple Bottom Line (TBL), το οποίο εξετάζει τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές διαστάσεις της βιωσιμότητας.

Παράλληλα, η μελέτη αναδεικνύει και τις αδυναμίες των υφιστάμενων μοντέλων, κυρίως σε ό,τι αφορά τη μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα και την περιορισμένη σύνδεση με παραγωγικές δραστηριότητες. Για τον λόγο αυτό προτείνεται το μοντέλο Hybrid Community Energy Hubs (HCEH), το οποίο συνδυάζει κοινόχρηστες ενεργειακές υποδομές, παραγωγικές χρήσεις ενέργειας και ψηφιακά χρηματοδοτικά εργαλεία σε επίπεδο κοινότητας.

Συνολικά, η εργασία υποστηρίζει ότι τα αποκεντρωμένα συστήματα ανανεώσιμης ενέργειας μπορούν να συμβάλουν όχι μόνο στη βελτίωση της ενεργειακής πρόσβασης, αλλά και στην ευρύτερη κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, όταν συνδυάζονται με κατάλληλα επιχειρηματικά μοντέλα, παραγωγικές χρήσεις ενέργειας και στρατηγικές βιωσιμότητας σε επίπεδο κοινότητας.