Death is an inevitable part of life, yet perceptions of dying differ across individuals, families, healthcare professionals and societies. As advances in medicine have transformed patterns of illness and longevity, increasing attention has been directed towards understanding what constitutes a “good death”. Despite its widespread use in healthcare literature, the concept remains complex and subjective, making it an important area of research. This systematic review aimed to explore the “good death” experience by identifying its core definitions, fundamental principles, aims and objectives, appropriate conditions, application within specific patient populations and references to patient and family experiences. The review was conducted according to PRISMA guidelines. Searches were performed in PubMed, Scopus and Web of Science. Studies published in english from 2016 onwards were eligible if they explored the concept or experience of a good death among adult patients, family members or healthcare professionals. Methodological quality was assessed using Joanna Briggs Institute (JBI) critical appraisal checklists. Eighteen studies were included: eleven qualitative, six cross-sectional and one cohort study. The literature described a good death as a process extending across three interconnected stages: before death, during death and after death. Four core principles emerged from the synthesis: relational interdependency, proactive mortality awareness, prioritisation of quality of life over futile medical interventions and environmental compatibility. The review identified relief from suffering, preservation of identity, preparation for death and minimisation of family burden as central aims. The principles identified, were applicable to individuals with advanced cancer and dementia despite distinct care needs. Family experiences were heavily influenced by clinical crises, protective concealment of information and family involvement during the dying process. Finally, achieving a good death depends on the ability of healthcare systems and professionals to respond to individual needs and expectations. Greater emphasis on communication skills, advance care planning, cultural competence and interdisciplinary collaboration may support implementation across settings. Targeted education and training among healthcare professionals may improve confidence in addressing complex concerns and support more meaningful experiences for patients and families.

Ο θάνατος αποτελεί αναπόφευκτο μέρος της ζωής, ωστόσο οι αντιλήψεις σχετικά με αυτόν διαφέρουν μεταξύ ατόμων, οικογενειών, επαγγελματιών υγείας και κοινωνιών. Οι εξελίξεις στην ιατρική και η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης έχουν ενισχύσει το ενδιαφέρον για την κατανόηση της έννοιας του «καλού θανάτου». Παρά την ευρεία χρήση του όρου, η έννοια παραμένει σύνθετη και υποκειμενική. Η παρούσα συστηματική ανασκόπηση διερεύνησε την εμπειρία του «καλού θανάτου», εστιάζοντας στους ορισμούς, τις βασικές αρχές, τους στόχους, τις προϋποθέσεις επίτευξής του, την εφαρμογή του σε συγκεκριμένους πληθυσμούς και τις εμπειρίες ασθενών και οικογενειών. Πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA. Η αναζήτηση βιβλιογραφίας διεξήχθη στις βάσεις δεδομένων PubMed, Scopus και Web of Science. Συμπεριλήφθηκαν αγγλόφωνες μελέτες από το 2016 και έπειτα, που διερευνούσαν την έννοια ή την εμπειρία του καλού θανάτου σε ενήλικες ασθενείς, μέλη οικογενειών ή επαγγελματίες υγείας. Η μεθοδολογική ποιότητα αξιολογήθηκε με τα εργαλεία κριτικής αξιολόγησης του Joanna Briggs Institute (JBI). Συμπεριλήφθηκαν δεκαοκτώ μελέτες: έντεκα ποιοτικές, έξι συγχρονικές και μία μελέτη κοόρτης. Ο καλός θάνατος περιγράφηκε ως μια διαδικασία που εκτείνεται πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον θάνατο. Από τη σύνθεση των δεδομένων προέκυψαν τέσσερις βασικές αρχές: η σχεσιακή αλληλεξάρτηση, η επίγνωση και αποδοχή της θνητότητας, η προτεραιοποίηση της ποιότητας ζωής έναντι των μάταιων ιατρικών παρεμβάσεων και η συμβατότητα με το επιθυμητό περιβάλλον φροντίδας. Κύριοι στόχοι αποτελούν η ανακούφιση από την οδύνη, η διατήρηση της ταυτότητας, η προετοιμασία για τον θάνατο και η ελαχιστοποίηση της επιβάρυνσης της οικογένειας. Οι αρχές που αναδείχθηκαν ήταν εφαρμόσιμες τόσο σε άτομα με προχωρημένο καρκίνο όσο και σε άτομα με άνοια, παρά τις διαφορετικές ανάγκες φροντίδας που χαρακτηρίζουν τις δύο ομάδες. Παράλληλα, οι εμπειρίες των οικογενειών επηρεάζονταν σημαντικά από την εμφάνιση κλινικών κρίσεων, την προστατευτική απόκρυψη πληροφοριών και τον βαθμό συμμετοχής τους στη διαδικασία του θνήσκειν. Η επίτευξη ενός καλού θανάτου εξαρτάται από την ικανότητα των συστημάτων και επαγγελματιών υγείας να ανταποκρίνονται στις ανάγκες και προσδοκίες των ατόμων. Η ενίσχυση της επικοινωνίας, του προηγμένου σχεδιασμού φροντίδας, της πολιτισμικής επάρκειας και της διεπιστημονικής συνεργασίας μπορεί να υποστηρίξει μια καλύτερη εμπειρία θανάτου. Τέλος, η στοχευμένη εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας μπορεί να οδηγήσει σε πιο ουσιαστικά αποτελέσματα.