Η Κοινωνική Και Μιντιακή Κατασκευή Του «Τρομοκράτη»: Η Περίπτωση Του Αναρχικού Πολιτικού Υποκειμένου Ως «Εσωτερικού Εχθρού» Στον Δημόσιο Λόγο

The Social and Media Construction of the “Terrorist”: The Case of the Anarchist Political Subject As an “Internal Enemy” in Public Discourse (english)

  1. MSc thesis
  2. ΗΛΙΑΣ ΒΑΓΕΝΑΣ
  3. Σύγχρονες Δημοσιογραφικές Σπουδές (ΣΔΣ)
  4. 19 July 2026
  5. Ελληνικά
  6. 78
  7. ΧΡΟΝΑΚΗ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ
  8. Δρ. Χρονάκη Δέσποινα, Φραγκονικολόπουλος Χρήστος
  9. τρομοκρατία, Μ.Μ.Ε., κοινωνική κατασκευή, αναρχισμός, αντιπληροφόρηση, 11η Σεπτεμβρίου, δημόσια τάξη, μιντιακή πλαισίωση, Critical Terrorism Studies.
  10. ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΣΠΟΥΔΕΣ / ΣΔΣ52
  11. 38
  12. 67
    • <p>Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την κοινωνική και μιντιακή κατασκευή του «τρομοκράτη», με ιδιαίτερη έμφαση στον τρόπο με τον οποίο ο αναρχικός παρουσιάζεται στον δημόσιο λόγο και στον λόγο των Μ.Μ.Ε. ως φορέας απειλής, αταξίας ή εν δυνάμει τρομοκρατικής βίας. Βασική θέση μας είναι ότι η τρομοκρατία δεν αποτελεί μόνο μορφή πολιτικής βίας, αλλά και κατηγορία λόγου, η οποία συγκροτείται μέσα από διαδικασίες ονοματοδότησης, πλαισίωσης, αναπαράστασης και πολιτικής νοηματοδότησης. Έτσι, ο «τρομοκράτης» δεν αντιμετωπίζεται ως αυτονόητη ή ουδέτερη μορφή, αλλά ως αποτέλεσμα ιστορικών, δημοσιογραφικών και θεσμισμένων μηχανισμών κατασκευής της απειλής.<br />Εκκινούμε από τη διερεύνηση της εικόνας του αναρχικού ως «τρομοκράτη», αναλύοντας τη σχέση ανάμεσα στον αναρχισμό, την πολιτική βία, την ιστορική μνήμη και τη δημοσιογραφική πλαισίωση. Κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα στον αναρχισμό ως πολιτική, θεωρητική και κοινωνική παράδοση και στη δημόσια εικόνα του αναρχικού ως «εσωτερικού εχθρού». Έτσι, εξετάζουμε τόσο διεθνείς ιστορικές αναφορές όσο και την ελληνική περίπτωση, με αναφορές στα Εξάρχεια, στον Ρουβίκωνα, καθώς και στις υποθέσεις των Τάσου Θεοφίλου και Νίκου Ρωμανού, ώστε να αναδειχθούν τα όρια ανάμεσα στην πολιτική ταυτότητα, την ποινική κατηγορία, τη συλλογική δράση και τη μιντιακή αναπαράσταση.<br />Εν συνεχεία, εξετάζουμε τη σχέση του αναρχικού κινήματος με τα Μ.Μ.Ε., αναλύοντας αφενός τις κυρίαρχες αναπαραστάσεις του αναρχικού χώρου μέσα από σχήματα δημόσιας τάξης, φόβου, ανομίας και οπτικής δραματοποίησης, και αφετέρου τις μορφές αντιπληροφόρησης, αυτο-αναπαράστασης και εναλλακτικών μορφών επικοινωνίας που αναπτύσσει ο ίδιος ο αναρχικός/αντιεξουσιαστικός χώρος. Δεν ταυτίζουμε τον αναρχισμό με την τρομοκρατία, αλλά προσπαθούμε να δούμε πώς ορισμένες μιντιακές και πολιτικές πλαισιώσεις παράγουν τη σύγχυση ανάμεσα στον αναρχικό και τον τρομοκράτη.<br />Συνδέουμε στη συνέχεια τη μεταβολή του λόγου για την τρομοκρατία μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001. Η 11η Σεπτεμβρίου αντιμετωπίζεται ως σημείο καμπής και υποδείγματος αλλαγής, αφού μετά τις επιθέσεις η τρομοκρατία μετατράπηκε σε κυρίαρχο παγκόσμιο ερμηνευτικό πλαίσιο για ζητήματα ασφάλειας, πολιτικής βίας, πολιτισμικής/θρησκευτικής ετερότητας, κρατικής διακυβέρνησης. Στο θεωρητικό επίπεδο, η εργασία εντάσσεται κυρίως στο πεδίο των Critical Terrorism Studies, καθώς<br />απομακρύνεται από ουσιοκρατικές προσεγγίσεις της τρομοκρατίας και εστιάζει στους τρόπους με τους οποίους η έννοια του «τρομοκράτη» κατασκευάζεται μέσω σχέσεων εξουσίας, δημόσιους λόγους και δημοσιογραφικές πρακτικές.<br />Συμπεραίνουμε ότι η εικόνα του «τρομοκράτη, ειδικότερα δε του «αναρχικού τρομοκράτη» δεν είναι σταθερή, ουδέτερη ή αντικειμενική. Αντίθετα, συγκροτείται μέσα από διαρκείς συγκρούσεις λόγου, εξουσίας, φόβου και νοήματος. Η ανάλυση μας καταλήγει στο ότι δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένη την ταύτιση του αναρχικού με τον τρομοκράτη, αλλά να την εξετάζουμε ως αποτέλεσμα συγκεκριμένων ιστορικών, πολιτικών και μιντιακών διαδικασιών.</p>
    • <p>This Master’s thesis examines the social and media construction of the “terrorist”, with particular emphasis on the ways in which the anarchist is represented in public discourse and in media discourse as a figure of threat, disorder, or potential terrorist violence. The central argument of the thesis is that terrorism is not only a form of political violence, but also a discursive category produced through processes of naming, framing, representation, and political signification. In this sense, the “terrorist” is not treated as a self-evident or neutral figure, but as the outcome of historical, journalistic, and institutional mechanisms through which threat is constructed.<br />The thesis begins by examining the image of the anarchist as a “terrorist”, focusing on the relationship between anarchism, political violence, historical memory, and media framing. Particular attention is paid to the distinction between anarchism as a political and social tradition and the public image of the anarchist as an internal enemy. Within this framework, the analysis considers both international historical references and the Greek case, including references to Exarchia, Rouvikonas, and the Tasos Theofilou and Nikos Romanos cases, in order to highlight the boundaries between political identity, criminal categorization, collective action, and media representation.<br />6<br />The thesis then examines the relationship between the anarchist movement and the media. It analyses, on the one hand, dominant representations of the anarchist space through frames of public order, fear, lawlessness, and visual dramatization, and, on the other hand, forms of counter-information, self-representation, and alternative communication developed by the anarchist/anti-authoritarian milieu itself. In this way, the thesis does not equate anarchism with terrorism. Rather, it investigates how specific media and political framings may produce a confusion between the anarchist and the terrorist.<br />The analysis is subsequently connected to the transformation of terrorism discourse after September 11, 2001. September 11 is treated as a paradigmatic turning point, since after the attacks terrorism became a dominant global interpretive framework for issues of security, political violence, cultural otherness, and state governance. At the theoretical level, the thesis is mainly situated within the field of Critical Terrorism Studies, as it moves away from essentialist understandings of terrorism and focuses instead on the ways in which the figure of the “terrorist” is constructed through power relations, public discourses, and journalistic practices.<br />The main conclusion of the thesis is that the image of the “terrorist”, and more specifically of the “anarchist terrorist”, is not stable, neutral, or objective. Rather, it is constituted through ongoing struggles over discourse, power, fear, and meaning. The analysis demonstrates that the association of the anarchist with the terrorist should not be taken for granted, but should be examined as the product of specific historical, political, and media processes.</p>
  14. Hellenic Open University
  15. Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές