Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τις επιλογές που διαθέτουν οι υποψήφιοι γονείς ως προς την έναρξη της ζωής, με έμφαση στη διεπιστημονική προσέγγιση των επιλογών αυτών και την εστίαση στη γενετική, βιοηθική και νομική σκοπιά. Οι επιστημονικές εξελίξεις, ειδικότερα στον τομέα της αναπαραγωγικής γενετικής και ιατρικής, παρέχουν στους μελλοντικούς γονείς ένα σύνολο επιλογών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, κρυοσυντήρησης ωαρίων, επιλογής εμβρύων, προεμφυτευτικής διάγνωσης και εκτενούς προγεννητικού ελέγχου. Οι παραπάνω μέθοδοι, μέσω εξελιγμένων και ευαίσθητων μοριακών τεχνικών, έχουν διαμορφώσει την αναπαραγωγή και το ζήτημα απόκτησης παιδιών πολύ διαφορετικά σε σχέση με το παρελθόν. Η μελέτη στοχεύει να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο οι σύγχρονες γενετικές πρακτικές επηρεάζουν τις αναπαραγωγικές επιλογές και μετασχηματίζουν τη συζήτηση γύρω από την έναρξη της ζωής. Για το λόγο αυτό ξεκινά με μία περιγραφή της βιολογικής διεργασίας της έναρξης της ζωής ώστε να γίνει κατανοητή η δημιουργία του εμβρύου, με στόχο να περιγραφούν τα δικαιώματά του στη συνέχεια της εργασίας. Επιπλέον, περιγράφονται οι διάφορες τεχνικές και μέθοδοι που αφορούν τις επιλογές πριν την έναρξη της ζωής. Παράλληλα, αναλύονται οι βασικές αρχές της βιοηθικής (αυτονομία, ευεργεσία, μη πρόκληση βλάβης και δικαιοσύνη) καθώς και τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν από τη χρήση των νέων τεχνολογιών στην αναπαραγωγή. Επίσης, παρουσιάζεται μία διαχρονική εξέλιξη του φαινομένου της ευγονικής, από την κλασική μέχρι τη σύγχρονη, «φιλελεύθερη» ευγονική. Επιπλέον, εξετάζεται το νομικό πλαίσιο σε εθνικό κυρίως επίπεδο, το οποίο αφορά την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, τη αναπαραγωγική ελευθερία, την υποβοηθούμενη αναπαραγωγή και τα δικαιώματα του εμβρύου. Η έρευνα βασίζεται σε ποιοτική βιβλιογραφική ανασκόπηση επιστημονικών και νομικών πηγών. Τα συμπεράσματα αναδεικνύουν την ανάγκη διαμόρφωσης ενός ισορροπημένου βιοηθικού και νομικού πλαισίου, το οποίο θα επιτρέπει την αξιοποίηση των δυνατοτήτων της επιστημονικής προόδου, διασφαλίζοντας παράλληλα τον σεβασμό της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της αυτονομίας και των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επιπλέον, αναδεικνύονται οι κίνδυνοι αποκλεισμού και ανισοτήτων από τη μη ισότιμη πρόσβαση των ατόμων στα εργαλεία που προσφέρονται από την αλματώδη εξέλιξη της επιστήμης. Τέλος, αναγνωρίζεται η αυξημένη ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων του εμβρύου.
This thesis examines the choices available to prospective parents regarding the beginning of human life, with emphasis given to an interdisciplinary approach that integrates genetic, bioethical, and legal perspectives. Scientific advances, particularly in the fields of reproductive genetics and medicine, have provided parents-to-be with a wide range of options, including assisted reproduction, oocyte cryopreservation, embryo selection, preimplantation genetic diagnosis, and extensive prenatal screening. Through the application of advanced and highly sensitive molecular techniques, these methods have significantly transformed human reproduction and the process of family formation compared to previous decades.
The study aims to investigate how contemporary genetic practices influence reproductive choices and reshape the debate surrounding the beginning of human life. For this reason, it begins with a description of the biological process underlying the beginning of life and embryo formation, providing the necessary foundation for the subsequent discussion of embryonic rights. In addition, the various techniques and methods related to reproductive choices prior to the beginning of life are presented and analyzed.
Furthermore, the thesis examines the fundamental principles of bioethics—autonomy, beneficence, non-maleficence, and justice—as well as the ethical dilemmas arising from the application of modern reproductive technologies. It also presents the historical evolution of eugenics, from its classical forms to contemporary “liberal” eugenics. Moreover, the study explores the legal framework, primarily at the national level, concerning the protection of human dignity, reproductive freedom, assisted reproduction, and the rights of the embryo.
The research is based on a qualitative literature review of scientific and legal sources. The findings highlight the need for the development of a balanced bioethical and legal framework that enables the utilization of scientific progress while safeguarding human dignity, individual autonomy, and fundamental human rights. Additionally, the study underscores the risks of exclusion and inequality resulting from unequal access to the opportunities and technologies generated by rapid scientific advancement. Finally, it recognizes the growing need for the protection of embryonic rights.
