Η κατάθλιψη αποτελεί μία από τις συχνότερες ψυχικές διαταραχές παγκοσμίως και συνδέεται στενά με τη συνολική υγεία και ποιότητα ζωής του ατόμου. Τα τελευταία χρόνια, αυξανόμενο επιστημονικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η διερεύνηση της σχέσης μεταξύ κατάθλιψης και στοματικής υγείας, ιδιαίτερα στον πληθυσμό της τρίτης ηλικίας και των χρονίως πασχόντων. Η στοματική υγεία δεν περιορίζεται μόνο στην απουσία νόσου, αλλά επηρεάζει ουσιαστικά τη λειτουργικότητα, την κοινωνική συμμετοχή, την αυτοεκτίμηση και την ψυχολογική ευημερία του ατόμου. Σκοπός της παρούσας αφηγηματικής ανασκόπησης ήταν η διερεύνηση της αμφίδρομης σχέσης μεταξύ κατάθλιψης και στοματικής υγείας, καθώς και η ανάδειξη των βιολογικών φαρμακολογικών, συμπεριφορικών και ψυχοκοινωνικών μηχανισμών που συνδέουν τις δύο καταστάσεις.

Η ανασκόπηση βασίστηκε σε διεθνή επιστημονική βιβλιογραφία που αντλήθηκε από τις βάσεις δεδομένων PubMed και Google Scholar. Αναλύθηκαν μελέτες που αφορούσαν την επίδραση της καταθλιπτικής συμπτωματολογίας στη στοματική υγεία, καθώς και τον αντίκτυπο της κακής στοματικής κατάστασης στην ψυχική υγεία και στην ποιότητα ζωής των ασθενών.

Τα αποτελέσματα της ανασκόπησης ανέδειξαν ότι τα άτομα με κατάθλιψη εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης περιοδοντικής νόσου, τερηδόνας, ξηροστομίας, βρυγμού και απώλειας δοντιών, κυρίως λόγω της χρόνιας φλεγμονής, της επίδρασης του στρες, των ανεπιθύμητων ενεργειών των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων και της παραμέλησης της στοματικής αυτοφροντίδας. Παράλληλα, η υποβάθμιση της στοματικής υγείας σχετίζεται με κοινωνική απομόνωση, μειωμένη αυτοεκτίμηση, δυσκολίες στη σίτιση και την επικοινωνία, καθώς και επιδείνωση τις ψυχικής κατάστασης. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανάγκη διεπιστημονικής προσέγγισης και ενσωμάτωση της στοματικής υγείας στα πρωτόκολλα φροντίδας ατόμων με ψυχικές διαταραχές και χρόνια νοσήματα.

Συμπερασματικά, η κατάθλιψη και η στοματική υγεία αποτελούν δύο αλληλένδετες παραμέτρους της συνολικής υγείας, καθιστώντας αναγκαία την ανάπτυξη ολοκληρωμένων παρεμβάσεων πρόληψης και φροντίδας που θα στοχεύουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών.

Depression is one of the most common mental disorders worldwide and is closely linked to an individual’s overall health and quality of life. In recent years, there has been growing scientific interest in investigating the relationship between depression and oral health, particularly among the elderly and those with chronic conditions. Oral health is not limited merely to the absence of disease, but substantially affects an individual’s functionality, social participation, self-esteem, and psychological well-being. The purpose of this narrative review was to investigate the bidirectional relationship between depression and oral health, as well as to highlight the biological, pharmacological, behavioral, and psychosocial mechanisms that link the two conditions.

The review was based on international scientific literature retrieved from the PubMed and Google Scholar databases. Studies were analyzed that addressed the effect of depressive symptoms on oral health, as well as the impact of poor oral health on mental health and patients’ quality of life.

The results of the review showed that people with depression are at increased risk of developing periodontal disease, tooth decay, dry mouth, bruxism, and tooth loss, mainly due to chronic inflammation, the effects of stress, the side effects of antidepressants, and neglect of oral self-care. At the same time, poor oral health is associated with social isolation, reduced self-esteem, difficulties with eating and communication, as well as a worsening of mental health.

Particular emphasis is placed on the need for an interdisciplinary approach and the integration of oral health into care protocols for individuals with mental disorders and chronic diseases.

 In conclusion, depression and oral health are two interrelated aspects of overall health, making it necessary to develop comprehensive prevention and care interventions aimed at improving patients’ quality of life.