Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τις κοινωνικοψυχολογικές διαστάσεις της επιλεκτικής τιμωρητικότητας του ποινικού συστήματος και τον τρόπο με τον οποίο κοινωνικοί, θεσμικοί και ψυχολογικοί μηχανισμοί επηρεάζουν την κοινωνική και ποινική αντιμετώπιση διαφορετικών μορφών εγκληματικότητας. Αρχικά παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο των εγκλημάτων των ισχυρών, της ποινικής επιλεκτικότητας και των μηχανισμών κοινωνικού ελέγχου. Στη συνέχεια αναλύονται η θεωρία της γνωστικής ασυμφωνίας, η θεωρία της ηθικής αποδέσμευσης, η θεωρία του groupthink, η θεωρία της ετικέτας και οι θεωρίες των στερεοτύπων και της κοινωνικής ταυτότητας, ως ερμηνευτικά εργαλεία κατανόησης της εγκληματικής συμπεριφοράς, της κοινωνικής αντίδρασης και της λειτουργίας των θεσμών. Οι θεωρίες αυτές εφαρμόζονται σε δύο χαρακτηριστικές περιπτώσεις με διαφορετικά κοινωνικά και θεσμικά χαρακτηριστικά: το εταιρικό σκάνδαλο της Enron και την υπόθεση του George Floyd. Μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των δύο περιπτώσεων αναδεικνύεται ότι η κοινωνική θέση των δραστών, οι σχέσεις εξουσίας, οι διαδικασίες ηθικής νομιμοποίησης και οι κοινωνικές αναπαραστάσεις επηρεάζουν σημαντικά τόσο την κοινωνική αντίδραση όσο και την ποινική μεταχείριση των εμπλεκομένων. Η εργασία καταλήγει ότι η λειτουργία του ποινικού συστήματος δεν είναι πάντοτε ουδέτερη, αλλά συχνά αντανακλά ευρύτερες κοινωνικές ανισότητες και δομές εξουσίας.

This master's thesis examines the socio-psychological dimensions of the selective punitiveness of the criminal justice system and explores the ways in which social, institutional, and psychological mechanisms influence both the social and penal treatment of different forms of criminality. The study first presents the theoretical framework of crimes of the powerful, criminal selectivity, and mechanisms of social control. It then analyzes Cognitive Dissonance Theory, Moral Disengagement Theory, Groupthink Theory, Labelling Theory, as well as theories of stereotypes and social identity, as interpretative tools for understanding criminal behavior, social reactions, and the functioning of social institutions. These theoretical approaches are applied to two prominent case studies characterized by distinct social and institutional contexts: the Enron corporate scandal and the case of George Floyd. Through a comparative analysis of these cases, the study demonstrates that offenders’ social position, power relations, processes of moral legitimization, and social representations significantly influence both public reactions and the penal treatment of those involved. The findings suggest that the operation of the criminal justice system is not always neutral but often reflects broader social inequalities and structures of power.