Σκοπός:

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η συστηματική ανασκόπηση των μεταβολικών αποτελεσμάτων της θεραπείας υποκατάστασης τεστοστερόνης σε άνδρες με λειτουργικό δευτεροπαθή υπογοναδισμό στο πλαίσιο παχυσαρκίας και σακχαρώδους διαβήτη τύπου 2 ή μεταβολικού συνδρόμου. Η συστηματική ανασκόπηση περιορίστηκε σε διπλά τυφλές, placebo-controlled τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές.

Μεθοδολογία:

Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε στις βάσεις PubMed και Scopus έως και τον Μάιο του 2026, με προκαθορισμένη στρατηγική αναζήτησης. Μετά την αφαίρεση διπλοτύπων καταχωρήσεων, ελέγχθηκαν 553 τίτλοι και περιλήψεις, αξιολογήθηκαν 75 πλήρη άρθρα και τελικά συμπεριλήφθηκαν 8 ανεξάρτητες διπλά τυφλές, τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές. Η οργάνωση του περιεχομένου της ανασκόπησης έγινε σύμφωνα με το PRISMA 2020 checklist και ο κίνδυνος μεροληψίας των επιμέρους δοκιμών αξιολογήθηκε με βάση το εργαλείο Cochrane Risk of Bias 2.

Αποτελέσματα:

Τα αποτελέσματα χαρακτηρίζονται από ετερογένεια. Το πιο συνεπές εύρημα ήταν η βελτίωση της σωματικής σύστασης, με αύξηση άλιπης μάζας και μείωση λιπώδους μάζας. Η επίδραση στην ινσουλινοαντίσταση ήταν συχνά ευνοϊκή, αλλά δεν επιβεβαιώθηκε σε όλες τις μελέτες. Η επίδραση στη HbA1c δεν ήταν σταθερή και φάνηκε πιθανότερη σε άνδρες με εντονότερο μεταβολικό φορτίο ή χειρότερο αρχικό γλυκαιμικό έλεγχο.

Συμπεράσματα:

Συμπερασματικά, η θεραπεία υποκατάστασης τεστοστερόνης δεν μπορεί να θεωρηθεί γενική αντιδιαβητική ή λιπιδιο-τροποποιητική παρέμβαση. Σε κατάλληλα επιλεγμένους άνδρες με τεκμηριωμένο λειτουργικό υπογοναδισμό και μεταβολική νόσο, μπορεί να προσφέρει πρόσθετα μεταβολικά οφέλη, κυρίως στη σωματική σύσταση και σε ορισμένους δείκτες ινσουλινοαντίστασης. Η προσεκτική διάγνωση, η επιλογή των ασθενών και η παρακολούθηση της ασφάλειας της θεραπείας παραμένουν ουσιαστικής σημασίας.

Aim:

The aim of this dissertation was to systematically review the metabolic effects of testosterone replacement therapy in men with functional secondary hypogonadism in the context of obesity and type 2 diabetes mellitus or metabolic syndrome. The systematic review was restricted to double-blind, randomized, placebo-controlled clinical trials.

Methodology:

The literature search was conducted in PubMed and Scopus up to May 2026 using a predefined search strategy. After duplicate removal, 553 titles and abstracts were screened, 75 full-text reports were assessed for eligibility and 8 independent, double-blind randomized clinical trials were included in the qualitative synthesis. Reporting followed PRISMA 2020 checklist and risk of bias was assessed using the Cochrane Risk of Bias 2 tool.

Results:

The findings were heterogeneous. The most consistent effect of testosterone replacement therapy concerned body composition, mainly increased lean mass and reduced fat mass. Effects on insulin resistance were often favorable, but not uniformly confirmed across trials. Effects on HbA1c were not consistent and appeared more likely among men with greater baseline metabolic burden or poorer initial glycemic control.

Conclusions:

In conclusion, testosterone replacement therapy should not be regarded as a general antidiabetic or lipid-lowering intervention. In carefully selected men with documented functional hypogonadism and metabolic disease, it may provide additional metabolic benefits, particularly for body composition and selected indices of insulin resistance. Careful diagnosis, patient selection and safety monitoring remain essential.