Εισαγωγή

Η φροντίδα ατόμων με χρόνιες παθήσεις αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις για τα σύγχρονα συστήματα υγείας, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της γήρανσης του πληθυσμού. Οι άτυποι φροντιστές, κυρίως μέλη της οικογένειας, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Παράλληλα, η μακροχρόνια και απαιτητική φύση της φροντίδας συνεπάγεται αυξημένο σωματικό, συναισθηματικό και οικονομικό φορτίο για τους φροντιστές. Το φορτίο αυτό συνδέεται με εξουθένωση, κοινωνική απομόνωση και προβλήματα ψυχικής υγείας.

Σκοπός

Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η εις βάθος μελέτη παραγόντων που επηρεάζουν την εμπειρία των άτυπων φροντιστών ατόμων με χρόνιες παθήσεις, με έμφαση στην ψυχική ανθεκτικότητα, την κοινωνική στήριξη και τις δεξιότητες φροντίδας. Η έρευνα αποσκοπεί στην αποτύπωση του επιπέδου ψυχικής ανθεκτικότητας των φροντιστών και στη διερεύνηση της υποστήριξης που λαμβάνουν από το οικογενειακό, φιλικό και κοινωνικό τους περιβάλλον. Παράλληλα, εξετάζονται οι γνώσεις και οι πρακτικές δεξιότητες που διαθέτουν για την παροχή φροντίδας, καθώς και οι πηγές από τις οποίες αντλούν αυτές τις γνώσεις. Τέλος, η μελέτη επιχειρεί να αναδείξει τη σημασία του ρόλου των άτυπων φροντιστών στη διαχείριση της χρόνιας νόσου και στη συνολική φροντίδα των ασθενών.

Μεθοδολογία

Η παρούσα μελέτη πραγματοποιήθηκε βάσει της ποιοτικής ερευνητικής προσέγγισης. Για τη συλλογή των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε ως βασικό ερευνητικό εργαλείο η ημιδομημένη συνέντευξη. Το δείγμα της έρευνας περιλάμβανε δεκαπέντε (15) άτυπους φροντιστές ασθενών με χρόνιες παθήσεις, που σχετίζονταν με νοσηλευόμενους ασθενείς στο Νοσοκομείο Καλαμάτας κατά την περίοδο Απριλίου–Μαΐου 2026.

Αποτελέσματα

Τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας ανέδειξαν τον ιδιαίτερα απαιτητικό και πολυδιάστατο ρόλο των άτυπων φροντιστών ασθενών με χρόνιες παθήσεις, καθώς η φροντίδα συνδέεται με αυξημένη ψυχολογική, συναισθηματική και σωματική επιβάρυνση. Παρά τις δυσκολίες, οι φροντιστές αναπτύσσουν σημαντικούς μηχανισμούς ψυχικής ανθεκτικότητας, οι οποίοι ενισχύονται κυρίως από την οικογενειακή υποστήριξη, την προσωπική προσαρμοστικότητα και τη συναισθηματική σύνδεση με τον ασθενή. Παράλληλα, τα ευρήματα υπογραμμίζουν την περιορισμένη θεσμική υποστήριξη και την ανάγκη ανάπτυξης οργανωμένων παρεμβάσεων εκπαίδευσης και ψυχολογικής ενδυνάμωσης των φροντιστών.

Introduction Caring for people with chronic conditions is one of the most important challenges for modern health systems, especially in the context of an aging population. Informal caregivers, mainly family members, play a crucial role in maintaining the quality of life of patients. At the same time, the long-term and demanding nature of care entails an increased physical, emotional and financial burden for caregivers. This burden is associated with burnout, social isolation and mental health problems.

Purpose

The purpose of this thesis is to conduct an in-depth study of the factors that influence the experience of informal caregivers of people with chronic conditions, with an emphasis on psychological resilience, social support, and caregiving skills. The research aims to assess the level of psychological resilience among caregivers and to investigate the support they receive from their family, friends, and social environment. At the same time, it examines the knowledge and practical skills they possess for providing care, as well as the sources from which they derive this knowledge. Finally, the study aims to highlight the importance of the role of informal caregivers in managing chronic illness and in the overall care of patients.

Methodology

This study was conducted using a qualitative research approach. Semi-structured interviews were used as the primary research tool for data collection. The study sample included fifteen (15) informal caregivers of patients with chronic conditions who were associated with inpatients at Kalamata Hospital during the period of April–May 2026.

Results

The results of this study highlighted the particularly demanding and multifaceted role of informal caregivers of patients with chronic conditions, as caregiving is associated with increased psychological, emotional, and physical strain. Despite the difficulties, caregivers develop significant mechanisms of psychological resilience, which are primarily reinforced by family support, personal adaptability, and an emotional connection with the patient. At the same time, the findings highlight the limited institutional support and the need to develop organized interventions for the education and psychological empowerment of caregivers.