Ο σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι να διερευνήσει τον τρόπο με τον οποίο απεικονίζονται διαφορετικοί γυναικείοι κοινωνικοί ρόλοι στην Ευρώπη μέσω της ενδυμασίας σε έργα ζωγραφικής του 19ου αιώνα και, συγκεκριμένα, σε επιλεγμένα έργα των Édouard Manet, Edgar Degas και Pierre-Auguste Renoir. Η επιλογή των καλλιτεχνών και των έργων έγινε με βάση τη θεματολογία τους, η οποία διαχωρίστηκε σε τρεις βασικές κατηγορίες γυναικείων ρόλων: γυναίκες της αστικής και ανώτερης κοινωνικής τάξης, εργαζόμενες γυναίκες και γυναίκες στον ρόλο της μητέρας και συζύγου. Έχοντας επιλέξει έναν πίνακα ζωγραφικής για κάθε κατηγορία, τίθενται και εξετάζονται τα εξής ερευνητικά ερωτήματα: Πώς η ενδυμασία υποδηλώνει κοινωνική τάξη, ρόλο και ταυτότητα και συμβάλλει στη διαμόρφωση στερεοτύπων στα συγκεκριμένα έργα ζωγραφικής; Πώς διαφοροποιούνται οι ρόλοι αυτοί στη ζωγραφική αναπαράσταση μέσω της ενδυμασίας; Ποιες διαφορές παρατηρούνται στον τρόπο με τον οποίο οι Manet, Degas και Renoir απεικονίζουν τις διαφορετικές κατηγορίες γυναικών μέσω της ένδυσής τους; Τέλος, επιδιώκεται να αναδειχθεί ότι η ενδυμασία λειτουργεί ως πολιτισμικός κώδικας, υποδηλώνοντας μέσα από τα συγκεκριμένα έργα τις αντιλήψεις που επικρατούσαν για τη γυναικεία ταυτότητα, την κοινωνική τάξη και τον ρόλο της γυναίκας στην συγκεκριμένη εποχή. Η μεθοδολογία που ακολουθείται περιλαμβάνει την επιλογή των έργων ζωγραφικής, καθώς και την ανάλυση και σύγκρισή τους. Ένα αρχικό συμπέρασμα που μπορεί να εξαχθεί είναι ότι τα έργα αυτά, με έμφαση στη γυναικεία ενδυμασία, αποτελούν ένα ενδεικτικό δείγμα της αναπαράστασης διαφορετικών γυναικείων ρόλων στην ευρωπαϊκή κοινωνία του 19ου αιώνα. Εμβαθύνοντας, ωστόσο, στην παρατήρησή τους, μπορεί να υποστηριχθεί ότι η γυναικεία ενδυμασία δεν αποτελεί απλώς ένα αισθητικό στοιχείο, αλλά συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της γυναικείας ταυτότητας και των ρόλων που αποδίδονται στη γυναίκα, οι οποίοι άλλοτε καταγράφονται και αποτυπώνονται, άλλοτε κατασκευάζονται και άλλοτε αποδομούνται ή αμφισβητούνται.

The purpose of this thesis is to explore how different female social roles in Europe are depicted through clothing in 19th-century paintings and, more specifically, in representative works by Édouard Manet, Edgar Degas, and Pierre-Auguste Renoir. The selection of artists and works was based on their subject matter, which was divided into three basic categories of female roles: women of the bourgeois and upper classes, working women, and women in the roles of mother and wife. Having selected one painting for each category, the following research questions are posed and examined: How does clothing signify social class, role, and identity, and contribute to the formation of stereotypes in these specific paintings? How do these roles differ in pictorial representation through clothing? What differences can be observed in the way Manet, Degas, and Renoir depict different categories of women through their attire? Finally, the aim is to highlight that clothing functions as a cultural code, revealing through these specific works the prevailing perceptions of female identity, social class, and the role of women at the time. The methodology to be used includes the selection of paintings, as well as their analysis and comparison. One initial conclusion that can be drawn is that these works, with their emphasis on women’s clothing, constitute a representative sample of the portrayal of different female roles in 19th-century European society. However, upon closer examination, it can be argued that women’s clothing is not merely an aesthetic element but actively contributes to the formation of female identity and the roles attributed to women; roles that are either documented and reflected, constructed, deconstructed, or challenged.