Στην παρούσα εργασία εξετάζεται ο τρόπος με τον οποίο τα οπτικά εφέ αξιοποιούνται για την απεικόνιση μεταβατικών καταστάσεων (liminal spaces) σε δύο εμβληματικές ταινίες επιστημονικής φαντασίας: το 2001: A Space Odyssey (1968) και το Interstellar (2014). Η επιλογή των συγκεκριμένων έργων δεν είναι τυχαία, αλλά βασίζεται σε διαπιστωμένες ομοιότητες και αναλογίες ως προς τη χρήση της εικόνας για την απόδοση εμπειριών που βρίσκονται «ανάμεσα» σε διαφορετικές καταστάσεις, μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας, γνωστού και άγνωστου. Και στις δύο ταινίες, το διάστημα δεν παρουσιάζεται απλώς ως ένα διαφορετικό περιβάλλον, αλλά ως πεδίο μετάβασης, όπου ο χρόνος, η αντίληψη και η ανθρώπινη εμπειρία μετασχηματίζονται. Για τη διερεύνηση του παραπάνω ζητήματος, η εργασία εστιάζει στην ακολουθία Stargate και στη σκηνή αποσύνδεσης του HAL από το 2001: A Space Odyssey, καθώς και στις σκηνές της σκουληκότρυπας, της μαύρης τρύπας Gargantua και του Tesseract από το Interstellar. Οι ακολουθίες αυτές αποτελούν χαρακτηριστικές περιπτώσεις αξιοποίησης των οπτικών εφέ για την απόδοση μεταβατικών χώρων και οριακών καταστάσεων. Σε αυτές τις σκηνές παρατηρείται μια ανάλογη σκηνοθετική και αισθητική προσέγγιση, όπου τα οπτικά εφέ λειτουργούν ως βασικός αφηγηματικός μηχανισμός και όχι ως απλή τεχνική υποστήριξη. Μέσα από τη χρήση πρωτοποριακών τεχνικών, αναλογικών στην πρώτη περίπτωση και κυρίως ψηφιακών στη δεύτερη, επιτυγχάνεται η δημιουργία οπτικών εμπειριών που αποδίδουν καταστάσεις μετάβασης και υπέρβασης της ανθρώπινης αντίληψης.

Παράλληλα, το πρακτικό σκέλος της εργασίας επιχειρεί να μεταφέρει τα συμπεράσματα της θεωρητικής ανάλυσης σε μια σύντομη οπτικοακουστική ακολουθία που δημιουργήθηκε στο Blender, με στόχο την απόδοση μιας αφηρημένης εμπειρίας μετάβασης.

This study examines the ways in which visual effects are employed to represent transitional states and liminal spaces in two landmark science-fiction films: 2001: A Space Odyssey (1968) and Interstellar (2014). The selection of these particular films is not incidental, but is based on identifiable similarities and parallels in their use of imagery to convey experiences situated “in between” different states—between reality and imagination, and between the known and the unknown. In both films, outer space is presented not merely as an alternative environment, but as a realm of transition in which time, perception, and human experience are transformed.

To explore this subject, the study focuses on the Stargate sequence and HAL’s disconnection scene in 2001: A Space Odyssey, as well as the wormhole, the Gargantua black hole, and the Tesseract sequences in Interstellar. These sequences constitute representative examples of the use of visual effects to depict transitional spaces and liminal states.

The selected scenes reveal comparable directorial and aesthetic approaches, in which visual effects function as a central narrative mechanism rather than merely as a form of technical support. Through the use of pioneering techniques—analogue in the first film and predominantly digital in the second—both works create visual experiences that convey states of transition and experiences that transcend the limits of human perception.

The practical component of the study seeks to translate the conclusions of the theoretical analysis into a short audiovisual sequence created in Blender, with the aim of conveying an abstract experience of transition.