Περίληψη

Η νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες αποτελεί μία από τις μορφές οικονομικού εγκλήματος στη σύγχρονη εποχή, καθώς συνδέεται άμεσα με την παγκοσμιοποίηση και την τεχνολογική ανάπτυξη.Η διασυνοριακή φύση των οικονομικών συναλλαγών και η πολυπλοκότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος συμβάλουν περεταίρω στην ανάπτυξη ευνοϊκών συνθηκών για την απόκρυψη και τη νομιμοποίηση παράνομων εσόδων, καθιστώντας το φαινόμενο ιδιαίτερα δύσκολο να εντοπιστεί και να αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά. Σκοπός της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση των ορίων της αντεγκληματικής πολιτικής στην πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζεται η έννοια του οικονομικού εγκλήματος μέσα από εγκληματολογικές προσεγγίσεις, οι οποίες αναδεικνύουν τη συμβιωτική σχέση μεταξύ νομιμότητας και παρανομίας, που χατακτηρίζει τα εγκλήματα αυτά. Παράλληλα, αναλύονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της νομιμοποίησης εσόδων ως δευτερογενούς εγκλήματος, οι βασικές μέθοδοι και τεχνικές που χρησιμοποιούνται, καθώς και ο ρόλος που διαδραματίζουν το χρηματοπιστωτικό σύστημα, οι εταιρικές δομές, οι υπεράκτιες εταιρείες και τα κρυπτονομίσματα. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται τα κατασταλτικά και προληπτικά μέτρα, που προβλέπονται σε εθνικό και διεθνές επίπεδο για την αντιμετώπιση του φαινομένου, καθώς και οι μηχανισμοί διακρατικής συνεργασίας, με σκοπό την ενίσχυση των μέτρων αυτών. Τέλος, μέσα από την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των υφιστάμενων μέτρων, επιδιώκεται η ανάδειξη των θεσμικών, εξωθεσμικών και πρακτικών περιορισμών που δυσχεραίνουν την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, παρά τη σημαντική ενίσχυση του κανονιστικού και θεσμικού πλαισίου τις τελευταίες δεκαετίες, η αντιμετώπιση του φαινομένου εξακολουθεί να κινείται προς τη λάθος κατεύθυνση, διατηρόντας τις γκρίζες ζώνες ανάπτυξης του φαινομένου.

Abstract

Money laundering constitutes one of the most significant forms of economic crime in the contemporary era, as it is closely associated with globalization and technological development. The cross-border nature of financial transactions and the increasing complexity of the financial system further contribute to the creation of favourable conditions for the concealment and laundering of illicit proceeds, rendering the phenomenon particularly difficult to detect and combat effectively. The aim of this thesis is to investigate the limits of anti-crime policy in the prevention and suppression of money laundering. To this end, the concept of economic crime is examined through criminological approaches that highlight the relationship between criminality and prevailing social, political, and economic conditions. In addition, the distinctive characteristics of money laundering as a secondary offence are analysed, along with the principal methods and techniques employed in its commission, as well as the role played by the financial system, corporate structures, offshore companies, and cryptocurrencies. Furthermore, the thesis examines the repressive and preventive measures adopted at both national and international levels to address the phenomenon, as well as the mechanisms of international cooperation designed to enhance the effectiveness of these measures. Finally, through an assessment of the effectiveness of the existing anti-money laundering framework, the study seeks to identify the institutional, extra-institutional, and practical limitations that hinder the successful prevention and suppression of money laundering. The thesis concludes that, despite the substantial strengthening of the regulatory and institutional framework over recent decades, the response to money laundering continues to move in an ineffective direction, thereby preserving the grey areas within which the phenomenon develops and thrives.