Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη ραψωδική τέχνη και τη μορφή του αοιδού στον πλατωνικό διάλογο Ίων, με στόχο να αναδείξει τη θέση που κατέχουν η ποίηση, η θεία έμπνευση και η γνώση στη φιλοσοφική σκέψη του Πλάτωνα. Αρχικά παρουσιάζεται η ιστορική εξέλιξη από τον αοιδό στον ραψωδό, αναλύονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και οι λειτουργίες τους στην αρχαία ελληνική κοινωνία και διερευνάται η σημασία τους ως φορέων της προφορικής επικής παράδοσης και της συλλογικής μνήμης. Στη συνέχεια εξετάζεται ο διάλογος Ίων ως προς τη μορφή, το περιεχόμενο, τα βασικά φιλοσοφικά του θέματα και τη χρονολόγησή του, με ιδιαίτερη έμφαση στη σωκρατική διαλεκτική μέθοδο και στη διάκριση ανάμεσα στη γνώση, την τέχνη και τη θεία έμπνευση.Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην πλατωνική αντίληψη για τον αοιδό και τον ραψωδό. Ο αοιδός παρουσιάζεται ως δημιουργός που εμπνέεται από τις Μούσες, ενώ ο ραψωδός λειτουργεί ως ερμηνευτής και μεταδότης του ποιητικού λόγου. Μέσα από την ανάλυση του διαλόγου αναδεικνύεται ότι, σύμφωνα με τον Πλάτωνα, η ποιητική και η ραψωδική δραστηριότητα δεν αποτελούν προϊόν τεχνικής γνώσης, αλλά αποτέλεσμα θείας έμπνευσης, γεγονός που περιορίζει τη γνωστική τους αξιοπιστία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη θεωρία της «μαγνητικής αλυσίδας», μέσω της οποίας η έμπνευση μεταδίδεται από τις Μούσες στον ποιητή, από τον ποιητή στον ραψωδό και τελικά στο κοινό.Παράλληλα, εξετάζεται η έννοια της θείας μανίας στον Ίωνα και συγκρίνεται με την αντίστοιχη παρουσίασή της στον Φαίδρο, ώστε να αναδειχθούν τόσο οι ομοιότητες όσο και οι διαφοροποιήσεις της πλατωνικής σκέψης σχετικά με την έμπνευση. Τέλος, αναλύεται η κριτική του Πλάτωνα απέναντι στην ποίηση και στους εκπροσώπους της, επισημαίνοντας τη διάκριση ανάμεσα στη φιλοσοφική γνώση και στη συναισθηματική επίδραση της τέχνης. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο Ίων αποτελεί θεμελιώδες έργο για την κατανόηση της σχέσης ποίησης, φιλοσοφίας και γνώσης στην αρχαία ελληνική σκέψη, καθώς αποτυπώνει την προσπάθεια του Πλάτωνα να προσδιορίσει τα όρια της ποιητικής δημιουργίας και τη θέση της απέναντι στη φιλοσοφική αναζήτηση της αλήθειας.
This thesis examines the art of rhapsody and the figure of the bard in Plato's dialogue Ion, aiming to investigate Plato's views on poetry, divine inspiration, and knowledge. The study begins by presenting the historical transition from the bard (aoidos) to the rhapsode, analyzing their characteristics, social functions, and contribution to the preservation of the oral epic tradition and collective memory in ancient Greece. It then explores the dialogue Ion in terms of its structure, content, principal philosophical themes, and chronology, with particular emphasis on the Socratic method and the distinction between knowledge, artistic skill, and divine inspiration .Special attention is given to Plato's portrayal of both the bard and the rhapsode. The bard is presented as the inspired creator of poetry, whereas the rhapsode functions primarily as the interpreter and performer of poetic works. Through a close reading of the dialogue, the thesis demonstrates that, according to Plato, neither poetry nor rhapsody constitutes a genuine form of knowledge based on rational expertise. Instead, both are the result of divine inspiration bestowed by the Muses. Particular emphasis is placed on Plato's famous metaphor of the magnetic chain, according to which inspiration passes from the Muses to the poet, from the poet to the rhapsode, and finally to the audience. Furthermore, the thesis examines the concept of divine madness (mania) in Ion and compares it with its treatment in Phaedrus, highlighting both the similarities and the differences between the two dialogues. Finally, it analyzes Plato's criticism of poetry and its representatives, emphasizing the distinction between philosophical knowledge and the emotional influence exerted by poetic performance. The study concludes that Ion is a key text for understanding the relationship between poetry, philosophy, and knowledge in ancient Greek thought, as it illustrates Plato's effort to define the limits of poetic creation and its place in relation to the philosophical pursuit of truth.
Η ραψωδική τέχνη και η μορφή του αοιδού στον Ίωνα του Πλάτωνα