Η παρούσα εργασία αναφέρεται στην εξέλιξη του Κυπριακού ζητήματος τις δεκαετίες του 1950 και 1960 και στο ρόλο του αμερικανικού παράγοντα στην εξεύρεση λύσης αλλά και στη αποφυγή ελληνοτουρκικής σύρραξης. Αρχικά γίνεται μια ιστορική αναδρομή του Κυπριακού  από το 1848 έως το 1954.Στο δεύτερο κεφάλαιο καταγράφονται οι διπλωματικές προσπάθειες που έλαβαν χώρα την κρίσιμη πενταετία 1955-1959.Αναδεικνύεται η βρετανική στρατηγική για  την εμπλοκή της Τουρκίας στο Κυπριακό, η τουρκική αδιαλλαξία αλλά  και οι διπλωματικές προσπάθειες της Ελλάδας στον ΟΗΕ. Αναφέρεται επίσης  η ελληνοκυπριακή στάση όπως αυτή εκφράστηκε από τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο, η δράση της ΕΟΚΑ, οι  παρεμβάσεις  των ΗΠΑ για αποφυγή της διεθνοποίησης του προβλήματος. Τέλος εξετάζονται οι Συμφωνίες Ζυρίχης και Λονδίνου. Στο τρίτο Κεφάλαιο γίνεται αναφορά στις  δυσλειτουργίες του Κυπριακού Συντάγματος και στην απόφαση του Μακαρίου για αναθεώρηση τους, η οποία εκφράστηκε έμπρακτα με την κατάθεση του υπομνήματος των «13 σημείων». Καταγράφονται οι διακοινοτικές ταραχές που προκλήθηκαν στην Κύπρο εξαιτίας του μνημονίου και η στρατηγική της Τουρκίας να δημιουργήσει προϋποθέσεις διχοτόμησης στο νησί. Στο τέταρτο Κεφάλαιο, καταγράφονται οι προσπάθειες των ΗΠΑ το πρώτο οκτάμηνο του 1964 για εξεύρεση πολιτικής λύσης για το Κυπριακό οι οποίες κορυφώθηκαν με τα σχέδια Άτσεσον καθώς και η αλλαγή της αμερικανικής στάσης μετά την απόρριψη των σχεδίων και η προσπάθεια αποκατάσταση των σχέσεων τους με την Τουρκία. Επίσης αναφέρονται οι αμερικανικές παρεμβάσεις για αποφυγή ελληνοτουρκικής σύρραξης. Καταγράφονται οι διαφωνίες ΗΠΑ - Μακαρίου για το σχηματισμό της ειρηνευτικής δύναμης στο νησί, η συνέχιση των  ελληνοτουρκικών συνομιλιών για εξεύρεση πολιτικής λύσης από τις κυβερνήσεις Παπανδρέου (Μάιος 1965) Στεφανόπουλου (1966) και της Χούντας (1967) καθώς και η σκλήρυνση της τουρκικής στάσης. Στο τέλος σημειώνεται η αλλαγή της σοβιετικής στάσης στο Κυπριακό η οποία από φίλα διακείμενη στις ελληνοκυπριακές θέσεις  γίνεται φιλοτουρκική.

This paper examines the evolution of the Cyprus problem during the 1950s and 1960s, focusing on the role of the American factor in seeking a solution and preventing a Greco-Turkish conflict. Initially, a historical overview of the Cyprus issue from 1848 to 1954 is presented. The second chapter outlines the diplomatic efforts that took place during the critical five-year period of 1955–1959. It highlights the British strategy to involve Turkey in the Cyprus problem , Turkish intransigence, and Greece's diplomatic efforts at the UN. Moreover, it addresses the Greek Cypriot stance as expressed by Archbishop Makarios, EOKA's actions, and US interventions aimed at preventing the internationalization of the issue. The Zurich and London Agreements are also examined. The third chapter focuses on the flaws of the Cypriot Constitution and Makarios's decision to revise them, a move put into practice through the submission of his "13-point" memorandum. It details the intercommunal clashes that erupted in Cyprus as a result of the memorandum, along with Turkey's strategy to create the conditions for partitioning the island. The fourth chapter analyzes US efforts during the first eight months of 1964 to find a political solution, culminating in the Acheson plans. It also explores the subsequent shift in American policy following the rejection of these plans, alongside their efforts to restore relations with Turkey. Furthermore, American interventions to avert a Greco-Turkish conflict are noted. The paper documents the disagreements between the US and Makarios regarding the formation of a peacekeeping force on the island, the continuation of Greco-Turkish talks aimed at a political solution under the governments of Papandreou (May 1965), Stephanopoulos (1966), and the Junta (1967), and the hardening of the Turkish stance. Finally, it analyzes the shift in the Soviet position on the Cyprus Question, which transitioned from favoring Greek Cypriot views to becoming pro-Turkish.-