«Η κριτική θεωρία στη μουσική εκπαίδευση. Από την Σχολή της Φρανκφούρτης στη σύγχρονη τάξη.»

Critical Theory in Music Education: From the Frankfurt School to the Contemporary Classroom. (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΙΣΜΗΝΗ ΜΠΑΛΑΤΣΟΥ
  3. Φιλοσοφία και Τέχνες (ΦΙΤ)
  4. 19 Ιουλίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 83
  7. ΚΑΣΑΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
  8. ΠΟΤΑΜΙΑΣ ΣΠΥΡΙΔΩΝ
  9. Σχολή της Φρανκφούρτης (ΣτΦ), Κριτική θεωρία, Μουσική Εκπαίδευση, Μαζική Κουλτούρα
  10. Φιλοσοφία και Μουσική/ΦΙΤ53
  11. 1
  12. 7
  13. 52
    • Ανέκαθεν η μουσική αποτελούσε αναπόσπαστο και θεμελιώδη πυλώνα της εκπαίδευσης. Από την αρχαιότητα ακόμη, ο Πλάτωνας επεσήμανε τη σημασία της πνευματικής και σωματικής ισορροπίας των νέων, προβάλλοντας ένα εκπαιδευτικό πρότυπο στο οποίο η μουσική αναδεικνυόταν σε μάθημα εξέχουσας σημασίας για την ανατροφή, τη διαπαιδαγώγηση, καθώς και τη μελλοντική ηθική και κοινωνική τους συγκρότηση.

      Η παρούσα διπλωματική εργασία διερεύνησε τη σημασία της Σχολής της Φρανκφούρτης μέσα από το πρίσμα της Κριτικής Θεωρίας, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αυτή ενδέχεται να επηρεάζει τη μουσική αγωγή, διαμορφώνοντας την αντιληπτική ικανότητα των παιδιών τόσο στην πρωτοβάθμια όσο και στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

      Η έρευνα εστίασε στους εκπαιδευτικούς παράγοντες που επηρεάζουν τη διδασκαλία, καθώς και στη διαμόρφωση της μουσικής συνείδησης και κουλτούρας. Στο πλαίσιο αυτό, εκπαιδευτικοί μουσικής της δημόσιας εκπαίδευσης συμμετείχαν σε έρευνα, συμπληρώνοντας δομημένο ερωτηματολόγιο, με στόχο την εξαγωγή συμπερασμάτων σχετικά με τις αντιλήψεις τους για τη σχέση της μουσικής εκπαίδευσης με τη μαζική κουλτούρα, την Κριτική Θεωρία και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των μαθητών.

      Παράλληλα, η εργασία εμβάθυνε στον κοινωνικό ρόλο της μουσικής, τόσο ως μορφής τέχνης όσο και ως παιδαγωγικού εργαλείου, στη διαμόρφωση της διανοητικής, συναισθηματικής και κοινωνικής ανάπτυξης παιδιών και εφήβων. Εξετάστηκε επίσης η δυνατότητα αναγνώρισης των παραπάνω διαστάσεων από τον εκπαιδευτικό στο πλαίσιο της σχολικής τάξης, με στόχο τη διαμόρφωση ενός προσαρμοσμένου και παιδαγωγικά τεκμηριωμένου μουσικού προγράμματος, το οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες κάθε σχολικής μονάδας.

      Τα αποτελέσματα της έρευνας ανέδειξαν ότι η μουσική παιδεία, ως πεδίο που μπορεί να εμπνέεται από τις αρχές της Κριτικής Θεωρίας, δύναται να λειτουργήσει, έως έναν βαθμό, ως αντιστάθμισμα απέναντι σε μορφές κοινωνικής παθογένειας, ενισχύοντας την κριτική σκέψη, την αισθητική καλλιέργεια και την κοινωνική ευαισθητοποίηση των μαθητών. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι συμβάλλει στην ανάπτυξη της ενεργητικής και κριτικής ακρόασης, προάγοντας τη διαμόρφωση ακροατών με ανεπτυγμένη κοινωνική και πολιτισμική συνείδηση.

    • Music has always constituted an integral and fundamental pillar of education. Since antiquity, Plato emphasized the importance of the intellectual and physical balance of young people, proposing an educational model in which music occupies a central role in their upbringing, education, and future moral and social development.

      The present master's thesis investigates the significance of the Frankfurt School through the perspective of Critical Theory and examines the ways in which its principles may influence music education by shaping students' perceptual abilities in both primary and secondary education.

      The study explores the educational factors influencing music teaching, as well as the development of students' musical awareness and cultural identity. To investigate these issues, a quantitative research design was employed, and public-school music teachers participated in the study by completing a structured questionnaire. The research aimed to explore their perceptions regarding the relationship between music education, mass culture, Critical Theory, and the development of students' critical thinking.

      Furthermore, the thesis explores the social role of music both as an art form and as an educational tool that contributes to the intellectual, emotional, and social development of children and adolescents. It also examines teachers' ability to recognize these dimensions within the school environment, with the aim of designing pedagogically sound music programmes that respond to the needs of contemporary schools.

      The findings indicate that music education, when informed by the principles of Critical Theory, can function as a counterbalance to forms of social dysfunction by fostering critical thinking, aesthetic cultivation, and students' social awareness. Moreover, the results suggest that music education promotes active and critical listening, contributing to the development of reflective listeners with enhanced social and cultural consciousness.

  14. Hellenic Open University
  15. Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές