Η παρούσα εργασία διερευνά τη σχέση τέχνης, αλήθειας και γνώσης στη σκέψη του Πλάτωνα και του Μάρτιν Χάϊντεγκερ, εστιάζοντας στη μετατόπιση από την πλατωνική σύλληψη της τέχνης ως αφετηρίας προσανατολισμού της ψυχής προς την αλήθεια, στην χαϊντεγκεριανή κατανόησή της ως προνομιακού τόπου φανέρωσης του Είναι. Η ανάλυση βασίζεται κυρίως στους πλατωνικούς διαλόγους Ίων και Φαίδρος και στο έργο του Χάϊντεγκερ Η προέλευση του έργου τέχνης.

Η εξέταση της πλατωνικής σκέψης έδειξε ότι η ποιητική έμπνευση παρουσιάζεται αρχικά ως αποτέλεσμα θείας μανίας και όχι ως μορφή τεχνικής ή επιστημονικής γνώσης. Στον Φαίδρο, ωστόσο, η μανία επαναξιολογείται θετικά, καθώς η ερωτική μανία και η εμπειρία του Ωραίου λειτουργούν ως αφετηρία ανάμνησης των Ιδεών, η οποία όμως ολοκληρώνεται μόνο μέσω της διαλεκτικής εξέτασης. Έτσι, η πρόσβαση στην αλήθεια δεν εξαντλείται στη μανική εμπειρία, αλλά ολοκληρώνεται μέσω της διαλεκτικής διερεύνησης, διατηρώντας έναν σαφή γνωσιολογικό προσανατολισμό.

Η ανάλυση της χαϊντεγκεριανής προσέγγισης ανέδειξε ότι η τέχνη δεν παραπέμπει σε μια προϋπάρχουσα υπερβατική αλήθεια, αλλά αποτελεί τον τόπο όπου η αλήθεια συμβαίνει ως μη-κρυπτότητα (ἀλήθεια). Το έργο τέχνης δεν αναπαριστά τα όντα, αλλά εγκαθιδρύει έναν ιστορικό κόσμο ως ορίζοντα νοήματος, εντός του οποίου τα όντα εμφανίζονται ως όντα, μέσα από τη διαμάχη κόσμου και γης. Η αλήθεια δεν ανάγεται σε γνωσιολογική βεβαιότητα, αλλά εκτυλίσσεται ως ιστορικό συμβάν φανέρωσης.

Η συγκριτική εξέταση κατέδειξε ότι, παρότι και οι δύο στοχαστές αποδίδουν στην τέχνη καίριο ρόλο στη σχέση του ανθρώπου με την αλήθεια, διαφέρουν ως προς τη θεμελίωση αυτής της σχέσης. Στον Πλάτωνα, η εκστατική εμπειρία εντάσσεται σε μια πορεία που καταλήγει στη διαλεκτική γνώση και τη δυνατότητα αιτιολόγησης, ενώ στον Χάϊντεγκερ η αλήθεια δεν λειτουργεί ως γνωσιολογικός στόχος αλλά ως ιστορικό συμβάν φανέρωσης, το οποίο δεν επιδέχεται οριστική θεμελίωση. Κοινό σημείο παραμένει η υπέρβαση μιας καθαρά εμπειρικής ή υποκειμενικής κατανόησης της τέχνης και η ανάδειξη μη εννοιολογικών μορφών πρόσβασης στην αλήθεια.

This thesis examines the relationship between art, truth, and knowledge in the thought of Plato and Martin Heidegger, focusing on the transition from the Platonic conception of art as a point of departure that guides the soul toward truth to the Heideggerian understanding of art as a privileged site of the disclosure of Being. The analysis draws primarily on Plato’s dialogues Ion and Phaedrus, as well as Heidegger’s essay The Origin of the Work of Art.

The examination of Plato’s thought showed that poetic inspiration is initially presented as the result of divine madness (mania) rather than as a form of technical skill or scientific knowledge. In the Phaedrus, however, mania is re-evaluated positively, as erotic madness and the experience of Beauty function as the starting point for the recollection of the Forms, a process that is completed only through dialectical inquiry. Thus, access to truth is not exhausted in the experience of mania itself, but is ultimately achieved through dialectical investigation, thereby retaining a distinctly epistemological orientation.

The analysis of Heidegger’s approach demonstrates that art does not refer to a pre-existing transcendent truth but constitutes the site where truth occurs as unconcealment (aletheia). The work of art does not represent beings; rather, through the strife between world and earth, it establishes a historical world as a horizon of meaning within which beings appear as beings. Truth is thus not reducible to epistemological certainty but unfolds as a historical event of disclosure.

The comparative analysis reveals that although both thinkers attribute a crucial role to art in humanity’s relation to truth, they differ significantly regarding the grounding of this relation. In Plato, ecstatic experience is integrated into a movement culminating in dialectical knowledge and the possibility of rational justification, whereas in Heidegger truth functions not as an epistemological goal but as a historical event of disclosure that resists definitive grounding. What remains common to both is the rejection of a purely empirical or subjective understanding of art and the recognition of non-conceptual modes of access to truth.