Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη βιβλιογραφία σχετικά με τον προσδιορισμό φυτοφαρμάκων με τη χρήση χρωματογραφικών τεχνικών σε συνδυασμό με φασματομετρία μάζας. Αρχικά, παρουσιάζεται η έννοια των φυτοφαρμάκων, η ιστορική εξέλιξη της χρήσης τους, η ταξινόμησή τους ανάλογα με τον στόχο δράσης και τη χημική τους δομή, καθώς και οι βασικές φυσικοχημικές ιδιότητες που επηρεάζουν τη συμπεριφορά τους στο περιβάλλον και στις μήτρες τροφίμων. Στη συνέχεια, αναλύονται οι περιβαλλοντικές και υγειονομικές διαστάσεις της χρήσης τους, με έμφαση στα υπολείμματα σε τρόφιμα, νερό, έδαφος και ατμόσφαιρα, καθώς και η ανάγκη συστηματικής παρακολούθησης.

Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, στα ανώτατα όρια υπολειμμάτων και στις απαιτήσεις επικύρωσης για τις αναλυτικές μεθόδους και στη συνέχεια εξετάζονται οι βασικές αρχές της αναλυτικής χημείας, της αέριας και υγρής χρωματογραφίας, της UHPLC και της φασματομετρίας μάζας, τονίζοντας τη σημασία τεχνικών όπως η GC-MS/MS, η LC-MS/MS και η HRMS. Παράλληλα, παρουσιάζεται ο κρίσιμος ρόλος της προετοιμασίας των δειγμάτων, ιδίως της μεθόδου QuEChERS, SPE και LLE, στην αξιοπιστία των αποτελεσμάτων.

Η βιβλιογραφική ανασκόπηση δείχνει ότι η σύζευξη της χρωματογραφίας και της φασματομετρίας μάζας αποτελεί σήμερα ένα βασικό εργαλείο για τον ευαίσθητο, επιλεκτικό και αξιόπιστο προσδιορισμό πολλαπλών υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην ασφάλεια των τροφίμων, την περιβαλλοντική παρακολούθηση και τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία.

Λέξεις – Κλειδιά: Φυτοφάρμακα, Υπολείμματα φυτοφαρμάκων, Χρωματογραφία, Φασματομετρία μάζας, QuEChERS

This thesis examines the literature on the determination of pesticides using chromatographic techniques coupled with mass spectrometry. Initially, the concept of pesticides is presented, the historical development of their use, their classification according to their target of action and chemical structure, as well as the basic physicochemical properties that affect their behavior in the environment and in food matrices. Then, the environmental and health dimensions of their use are analyzed, with emphasis on residues in food, water, soil and atmosphere, as well as the need for systematic monitoring.

Emphasis is given particularly to the European regulatory framework, maximum residue limits and validation requirements for analytical methods and afterwards the basic principles of analytical chemistry, gas and liquid chromatography, UHPLC and mass spectrometry are examined, highlighting the importance of techniques such as GC-MS/MS, LC-MS/MS and HRMS. At the same time, the critical role of sample preparation, especially the QuEChERS method, SPE and LLE, in the reliability of the results is presented.

The literature review shows that the coupling of chromatography and mass spectrometry is currently a key tool for the sensitive, selective and reliable multi-residue determination of pesticides, contributing substantially to food safety, environmental monitoring and compliance with legislation.

Keywords: Pesticides, Pesticide residues, Chromatography, Mass spectrometry, QuEChERS