Η παρούσα διπλωματική εργασία έχει ως αντικείμενο μελέτης την περίοδο της Βενετοκρατίας στην Κρήτη και ειδικότερα τις πνευματικές και λογοτεχνικές εξελίξεις που σημειώθηκαν κατά την εποχή αυτή. Κατ’ αρχάς, εξετάζεται το ιστορικό και κοινωνικό πλαίσιο του 15ου και 16ου αιώνα, καθώς και οι συνθήκες που ευνόησαν την ανάπτυξη της λογοτεχνικής παραγωγής στο νησί. Στη συνέχεια, διερευνάται η συμβολή των Ρεθυμνίων τυπογράφων και λογίων που δραστηριοποιήθηκαν στη Βενετία και ο ρόλος τους στη διάδοση της αρχαιοελληνικής και βυζαντινής γραμματείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμβολή τους στην πρόσβαση των Ουμανιστών στα ελληνικά κείμενα, μέσω εκδόσεων υψηλής αισθητικής και τυπογραφικής ποιότητας. Στο επόμενο κεφάλαιο εξετάζεται ο ρόλος των τοπικών Ακαδημιών και η συμβολή τους τόσο στην άνθηση της κρητικής λογοτεχνίας όσο και στην ευρύτερη πολιτισμική ανάπτυξη της Κρήτης κατά τη διάρκεια της Βενετοκατοχής. Τέλος, η έρευνα επικεντρώνεται στο κρητικό θέατρο και στους δημιουργούς του. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στους ποιητές και δραματουργούς, κυρίως εκείνους που κατάγονταν από το Ρέθυμνο, ώστε να αναδειχθούν οι επιρροές που άσκησαν πάνω τους τα αναγεννησιακά πρότυπα της Ιταλίας, καθώς και οι διασυνδέσεις των έργων τους με τη λογοτεχνική και θεατρική παραγωγή της ιταλικής Αναγέννησης. Συνολικά, η παρούσα εργασία καταδεικνύει τη σημασία της βενετοκρατούμενης Κρήτης ως κέντρου πνευματικής και λογοτεχνικής δραστηριότητας, αποκαλύπτοντας τη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ της ελληνικής και της ιταλικής πολιτισμικής παράδοσης κατά την περίοδο της Αναγέννησης.

Λέξεις κλειδιά: Βενετοκρατία στην Κρήτη, Ρεθύμνιοι τυπογράφοι, Ουμανισμός, αρχαιοελληνική και βυζαντινή γραμματεία, Ακαδημίες της Κρήτης, κρητική λογοτεχνία, Αναγέννηση, κρητικό θέατρο.

This thesis examines the period of Venetian rule in Crete, focusing on the intellectual and literary developments that emerged during the fifteenth and sixteenth centuries. The study begins with an analysis of the historical and social context of the era, highlighting the conditions that facilitated the growth of literary production on the island. Particular attention is given to the contribution of the publishers from Rethymno who were active in Venice. Their role in the dissemination of Ancient Greek and Byzantine literature is examined, as well as their contribution to providing Humanist scholars with access to Greek texts through editions distinguished by their exceptional artistic and typographical quality. The thesis further explores the significance of local Academies and evaluates their influence on the flourishing of Cretan literature and the broader cultural development of Venetian Crete. The final chapter focuses on Cretan theatre and its principal representatives. Emphasis is placed on the poets and playwrights, particularly those originating from Rethymno, whose works reflect the strong influence of the Italian Renaissance. The paper highlights the connections between Cretan literary production and contemporary Italian Renaissance models, demonstrating the extent to which Cretan authors adapted and transformed these influences within their own cultural context. Overall, the thesis underscores the importance of Venetian Crete as a center of intellectual and literary activity, revealingthe dynamic interaction between Greek and Italian cultural traditions during the Renaissance period.

Keywords: Venetian Rule in Crete, Rethymnian Publishers, Humanism, Ancient Greek and Byzantine Literature, Cretan Academies, Cretan Literature, Renaissance, Cretan Theatre.