Το παιχνίδι στην προσχολική εκπαίδευση αποτελεί ένα παιδαγωγικό εργαλείο, αλλά και ένα μέσο με το οποίο τα παιδιά έρχονται σε επαφή με έμφυλες προσδοκίες και κοινωνικά πρότυπα. Η έρευνα εστιάζει στον ρόλο του παιχνιδιού στην προσχολική εκπαίδευση ως μηχανισμού έμφυλης κοινωνικοποίησης. Ειδικότερα, διερευνά τη συμβολή του στη συγκρότηση έμφυλων αντιλήψεων γύρω από τη φροντίδα, την εργασία και τον έμφυλο καταμερισμό της. Η εργασία εστιάζει στην προσχολική ηλικία ως κρίσιμη περίοδο κοινωνικοποίησης. Εξετάζει τις απόψεις και τις εμπειρίες των εκπαιδευτικών για το πώς τα παιδιά, μέσα στο παιχνίδι, έρχονται σε επαφή με έμφυλα πρότυπα, ρόλους και προσδοκίες που σχετίζονται με την αμειβόμενη και τη μη αμειβόμενη εργασία φροντίδας.

Στο θεωρητικό επίπεδο, η εργασία αντλεί από τη φεμινιστική θεωρία του φύλου, τη θεωρία της κοινωνικής μάθησης, τη θεωρία της κοινωνικής αναπαραγωγής και τις κοινωνιολογικές προσεγγίσεις της πρώιμης κοινωνικοποίησης. Το φύλο προσεγγίζεται ως κοινωνική και επιτελεστική κατασκευή, ενώ η φροντίδα αναλύεται ως κοινωνικά έμφυλη δραστηριότητα, στενά συνδεδεμένη με τη γυναικεία ταυτότητα και με υποτιμημένες μορφές εργασίας. Δίνεται έμφαση στην πρακτική με την οποία η φροντίδα αναπαράγεται διαγενεακά από την οικογένεια και το σχολείο, καθώς και στον ρόλο του παιχνιδιού ως πεδίο, όπου οι έμφυλες ιεραρχίες φυσικοποιούνται ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, αμφισβητούνται.

Εμπειρικά, η εργασία βασίζεται σε ποιοτική έρευνα με τη χρήση ημιδομημένων συνεντεύξεων με οκτώ νηπιαγωγούς (γυναίκες και άνδρες), οι οποίοι/ες εργάζονται στην προσχολική εκπαίδευση. Η επεξεργασία των δεδομένων πραγματοποιείται μέσω θεματικής ανάλυσης και συμπληρώνεται από στοιχεία ανάλυσης λόγου, προκειμένου να αναδειχθούν τα περιεχόμενα των απαντήσεων και οι νοηματοδοτήσεις των νηπιαγωγών για το παιχνίδι, τη φροντίδα και τα έμφυλα στερεότυπα. Οι σχέσεις των παιδιών με τα παιχνίδια, οι παρεμβάσεις των νηπιαγωγών και οι στάσεις των γονέων προσεγγίζονται διαμεσολαβημένα μέσα από τον λόγο των εκπαιδευτικών, αναδεικνύοντας τη δυναμική μεταξύ οικογένειας, σχολείου και έμφυλης κοινωνικοποίησης.

Τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι, παρά τις αλλαγές προς πιο συμπεριληπτικές παιδαγωγικές πρακτικές, τα έμφυλα στερεότυπα εξακολουθούν να αναπαράγονται στο παιχνίδι, ιδιαίτερα σε σχέση με τα παιχνίδια φροντίδας και τις προσδοκίες για τα αγόρια και τα κορίτσια. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο καθοριστικός ρόλος των νηπιαγωγών ως φορέων ενίσχυσης ή αμφισβήτησης των στερεοτύπων. Είναι εμφανής η σημασία της παιδαγωγικής παρέμβασης για την αποδόμηση του έμφυλου καταμερισμού της φροντίδας ήδη από την προσχολική ηλικία. Η εργασία επιχειρεί να συμβάλει στη σχετική βιβλιογραφία φωτίζοντας τη σύνδεση μεταξύ παιχνιδιού, φροντίδας και έμφυλων ανισοτήτων, και προτείνοντας την ανάγκη ενίσχυσης έμφυλα ευαίσθητων πρακτικών στην προσχολική εκπαίδευση.

Play in preschool education is not merely a pedagogical tool. It also functions as a means through which children come into contact with gendered expectations and broader social norms. The present study examines the role of play in preschool education as a mechanism of gender socialization. More specifically, it looks at how play contributes to the formation of gendered perceptions around caregiving, work, and the gender division of labor.

Focusing on preschool age as a critical period of socialization, the thesis explores how children, through everyday play practices, engage with gender norms, roles, and expectations. These relate not only to play itself, but also to broader ideas about both paid and unpaid care work.

At the theoretical level, the study draws on feminist gender theory, social learning theory, social reproduction theory, as well as sociological and pedagogical approaches to early socialization. Gender is approached as a social and performative construct. Care, in turn, is examined as a socially and historically gendered activity, closely associated with femininity and often linked to undervalued forms of work. Particular emphasis is given to the ways in which care is reproduced across generations, mainly through the family and the school. At the same time, play is considered as a field where gender hierarchies can be reinforced, but also, under certain conditions, questioned.

On an empirical level, the study is based on qualitative research. Semi-structured interviews were conducted with eight preschool teachers (women and men) working in early childhood education. The data were analyzed through thematic analysis, while elements of discourse analysis were also used. The aim was not only to capture what participants say, but also how they interpret play, care, and gender stereotypes. Through the educators’ narratives, children’s relationships with toys, teachers’ pedagogical interventions, and parents’ attitudes are explored. This makes it possible to better understand the dynamic relationship between family, school, and gender socialization.

The findings show that, despite shifts towards more inclusive pedagogical practices, gender stereotypes continue to be reproduced in play. This is particularly visible in relation to caregiving activities and the different expectations placed on boys and girls. At the same time, the role of preschool teachers emerges as especially important. They can either reinforce or challenge these patterns through their everyday practices. The findings also point to the importance of conscious and reflective pedagogical intervention in questioning the gender division of care from an early age.

Overall, the study contributes to the relevant literature by bringing forward the connection between play, care, and gender inequalities. It also highlights the need to further strengthen gender-sensitive approaches in preschool education.