«Τραυματική εμπειρία, συλλογική μνήμη, πολιτισμικό τραύμα και πόλεμοι της ιστοριογραφίας για την περίοδο της Κατοχής στην Ελλάδα. Περίπτωση μελέτης το μπλόκο της Καλογρέζας».

Traumatic Experience, Collective Memory, Cultural Trauma, and Historiographical Wars over the Period of the Occupation in Greece: A Case Study of the Kalogreza Roundup." (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΕΣΤΙΜΑΛΤΖΟΓΛΟΥ
  3. Νεώτερη και Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία (ΣΕΙ)
  4. 20 Ιουλίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 172
  7. ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΟΥΡΟΥΤΗΣ
  8. ΑΝΔΡΕΑΣ ΜΠΟΥΡΟΥΤΗΣ, ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΠΑΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ ΚΟΥΡΚΟΥΒΕΛΑΣ
  9. τραυματική εμπειρία, συλλογική μνήμη, πολιτισμικό τραύμα, ιστοριογραφικοί πόλεμοι, Κατοχή, Αντίσταση, μπλόκο Καλογρέζας, δημόσια ιστορία.
  10. ΝΕΟΤΕΡΗ ΚΑΙ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΙΣΤΟΡΙΑ
  11. 3
  12. 50
  13. 6
  14. ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΜΠΛΟΚΟΥ ΤΗΣ ΚΑΛΟΓΡΕΖΑΣ
    • Περίληψη Η παρούσα εργασία εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στην τραυματική εμπειρία, τη συλλογική μνήμη, το πολιτισμικό τραύμα και τις ιστοριογραφικές αντιπαραθέσεις που αφορούν την περίοδο της Κατοχής στην Ελλάδα (1941–1944), με επίκεντρο το μπλόκο της Καλογρέζας. Αφετηρία της μελέτης αποτελεί η παραδοχή ότι τα τραυματικά ιστορικά γεγονότα δε συνιστούν απλώς παρελθοντικά συμβάντα, αλλά μετασχηματίζονται μέσω κοινωνικών, πολιτισμικών και πολιτικών διεργασιών σε πεδία διαρκούς νοηματοδότησης και διαπραγμάτευσης. Στο θεωρητικό μέρος αναλύονται οι έννοιες της τραυματικής εμπειρίας, του πολιτισμικού τραύματος, της συλλογικής μνήμης και των ιστοριογραφικών πολέμων μέσα από τη σχετική βιβλιογραφία. Εξετάζονται οι τρόποι με τους οποίους οι κοινωνίες μετατρέπουν οδυνηρές ιστορικές εμπειρίες σε συλλογικά τραύματα, οι μηχανισμοί μέσω των οποίων συγκροτείται και αναπαράγεται η μνήμη, καθώς και οι συγκρούσεις που αναπτύσσονται γύρω από την ερμηνεία του παρελθόντος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις ιστοριογραφικές αντιπαραθέσεις σχετικά με την περίοδο της Κατοχής και της δεκαετίας του 1940 στην Ελλάδα και τις προσπάθειες αναθεώρησης ή και διαστρέβλωσης της ιστορικής αλήθειας. Στο εμπειρικό μέρος παρουσιάζεται το ιστορικό πλαίσιο της Κατοχής, οι κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της, η ανάπτυξη της Αντίστασης, η δράση των κομμουνιστών και οι μορφές συνεργασίας των δωσιλόγων με τις κατοχικές δυνάμεις. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται το μπλόκο της Καλογρέζας ως χαρακτηριστική περίπτωση μαζικής δωσιλογικής βίας, καθώς και οι συνέπειές του για την τοπική κοινωνία. Μέσα από την αξιοποίηση ιστοριογραφικών πηγών και προφορικών μαρτυριών διερευνάται ο τρόπος με τον οποίο το γεγονός εγγράφηκε στη συλλογική μνήμη, μεταβιβάστηκε στις επόμενες γενιές και ενσωματώθηκε στις τοπικές πρακτικές μνήμης. Επίσης, αναλύεται η παρουσία του μπλόκου της Καλογρέζας στον δημόσιο λόγο, στις πολιτικές της μνήμης, στις επετειακές τελετές, στην εκπαίδευση και στις σύγχρονες ιστοριογραφικές και πολιτικές αντιπαραθέσεις. Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν ότι το μπλόκο της Καλογρέζας εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για τη συλλογική ταυτότητα τμημάτων της τοπικής κοινωνίας και ως πεδίο διαπραγμάτευσης διαφορετικών ερμηνειών του παρελθόντος. Η μελέτη καταλήγει ότι η κατανόηση της σχέσης ανάμεσα στο τραύμα, τη μνήμη και την ιστορία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ερμηνεία της κατοχικής εμπειρίας, των σύγχρονων συγκρούσεων γύρω από τη δημόσια χρήση του παρελθόντος, αλλά και ως εργαλείο κατανόησης των τρόπων ανάπτυξης της ιστορικής πορείας των κοινωνιών.
    • This thesis examines the relationship between traumatic experience, collective memory, cultural trauma, and historiographical controversies concerning the period of the Occupation in Greece (1941–1944), focusing on the Kalogreza Blockade. The study is based on the premise that traumatic historical events do not merely constitute occurrences of the past but are transformed through social, cultural, and political processes into sites of ongoing meaning-making and negotiation. The theoretical section analyzes the concepts of traumatic experience, cultural trauma, collective memory, and historiographical wars through the relevant literature. It explores the ways in which societies transform painful historical experiences into collective traumas, the mechanisms through which memory is constructed and reproduced, and the conflicts that emerge around the interpretation of the past. Particular emphasis is placed on historiographical debates concerning the Occupation period and the decade of the 1940s in Greece, as well as on attempts to revise and distort historical truth. The empirical section presents the historical context of the Occupation, its social and economic consequences, the development of the Resistance movement, the activities of the communists, and the various forms of collaboration between local collaborators and the occupying forces. Within this framework, the Kalogreza Blockade is examined as a representative case of mass collaborationist violence, together with its impact on the local community. Drawing on historiographical sources and oral testimonies, the study investigates how this event was inscribed in collective memory, transmitted to subsequent generations, and incorporated into local memory practices. Furthermore, the thesis analyzes the presence of the Kalogreza Blockade in public discourse, memory politics, commemorative ceremonies, education, and contemporary historiographical and political debates. The findings demonstrate that the Kalogreza Blockade continues to function as a reference point for the collective identity of segments of the local community and as a site for negotiating different interpretations of the past. The study concludes that understanding the relationship between trauma, memory, and history constitutes a necessary prerequisite for interpreting the experience of the Occupation, contemporary conflicts surrounding the public use of the past, and the broader processes through which societies develop and shape their historical trajectories.
  16. Hellenic Open University
  17. Αναφορά Δημιουργού - Μη Εμπορική Χρήση - Παρόμοια Διανομή 4.0 Διεθνές