Η παρούσα διπλωματική εργασία μελετά τους παράγοντες που διαμόρφωσαν την ελληνική εξωτερική πολιτική κατά τους γιουγκοσλαβικούς πολέμους της περιόδου 1991–1995. Αρχικά αναλύεται η ιστορική εξέλιξη της Γιουγκοσλαβίας από την ίδρυσή της έως την κρίση της δεκαετίας του 1980, με έμφαση στις οικονομικές, πολιτικές, εθνοτικές και θεσμικές διεργασίες που οδήγησαν στη διάλυσή της. Υποστηρίζεται ότι οι εθνοτικές αντιθέσεις υπήρχαν ήδη από τη δημιουργία του κράτους, ενώ η διακυβέρνηση του Τίτο κατόρθωνε μόνο να τις συγκρατεί. Παρουσιάζονται επίσης οι εξελίξεις που οδήγησαν στην απόσχιση των γιουγκοσλαβικών δημοκρατιών και εξετάζονται οι πόλεμοι στην Κροατία και τη Βοσνία, καθώς και η παρέμβαση του διεθνούς παράγοντα.
Στη συνέχεια εξετάζονται οι ελληνογιουγκοσλαβικές σχέσεις κατά τον 20ό αιώνα, με έμφαση στην περίοδο του Ψυχρού Πολέμου και ιδιαίτερα στην ανάδυση του Μακεδονικού ζητήματος, το οποίο αποτέλεσε βασικό σημείο τριβής στις διμερείς σχέσεις. Η διάλυση της ομοσπονδίας και οι ανακατατάξεις στα Βαλκάνια υποχρέωσαν την Ελλάδα να επανεξετάσει την εξωτερική πολιτική της στα Βαλκάνια. Η εργασία διερευνά τη στάση της Ελλάδας απέναντι στη γιουγκοσλαβική κρίση, υπό το πρίσμα της προνομιακής σχέσης που είχε οικοδομήσει με τη Σερβία, καθώς και τις διπλωματικές εξελίξεις στο μακεδονικό ζήτημα την περίοδο 1991–1995. Αναλύονται οι παράγοντες που καθόρισαν τις επιλογές της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στο γιουγκοσλαβικό, εστιάζοντας ιδιαίτερα στο ρόλο της εγχώριας πολιτικής σκηνής και της ελληνικής πολιτικής κουλτούρας. Ειδικότερα η εμπλοκή του λαϊκού παράγοντα αλλά και ο κομματικός ανταγωνισμός δυσχέραναν ουσιαστικά την προσπάθεια γρήγορης εξεύρεσης λύσης στο ζήτημα της ονομασίας της ΠΓΔΜ. Περαιτέρω, η προνομιακή σχέση Ελλάδας και Σερβίας, η οποία βασίζονταν, τόσο στις αντιλήψεις περί εθνικού συμφέροντος, όσο και σε ιστορικούς και πολιτισμικούς παράγοντες επίδρασαν σημαντικά στις σχέσεις της Ελλάδας με τα υπόλοιπα βαλκανικά κράτη αλλά και τους εταίρους και συμμάχους της.
Συμπερασματικά, η γιουγκοσλαβική κρίση αποτέλεσε κρίσιμη δοκιμασία για την ελληνική διπλωματία, επηρεάζοντας σημαντικά τη διεθνή θέση της Ελλάδας στο πρώιμο μεταψυχροπολεμικό περιβάλλον.

This master’s dissertation examines the factors that shaped Greek foreign policy during the Yugoslav Wars of 1990–1995. It begins by analyzing the historical evolution of Yugoslavia from its establishment to the crisis of the 1980s, with particular emphasis on the economic, political, ethnic, and institutional processes that led to its disintegration. It argues that ethnic tensions had existed since the creation of the state, while Tito’s regime was only able to contain them temporarily. The study also presents the developments that led to the secession of the Yugoslav republics and examines the wars in Croatia and Bosnia, as well as the role of the international community in the Yugoslav crisis.
The thesis then explores Greek–Yugoslav relations throughout the twentieth century, with emphasizing on the Cold War period and particularly the emergence of the Macedonian Question, which became a major source of tension in bilateral relations. The dissolution of the Yugoslav federation and the geopolitical transformations in the Balkans compelled Greece to reassess its foreign policy in the Balkans. The study analyzes the diplomatic developments surrounding the Macedonian issue during the period 1991–1995 and Greece’s stance toward the Yugoslav crisis considering the privileged relationship it had developed with Serbia.
Furthermore, the dissertation investigates the factors that shaped Greek foreign policy choices regarding the Yugoslav question, focusing particularly on the role of domestic politics and Greek political culture. More specifically, public involvement and partisan competition significantly hindered efforts to reach a prompt settlement of the naming dispute concerning the Former Yugoslav Republic of Macedonia (FYROM). In addition, the privileged relationship between Greece and Serbia, grounded both in perceptions of national interest and in historical and cultural ties, had a substantial impact on Greece’s relations with other Balkan states as well as with its partners and allies.
In conclusion, the Yugoslav crisis constituted a critical test for Greek diplomacy, significantly affecting Greece’s international position during the early post-Cold War period.