Θεολογική προοπτική, υπαρξισμός και αναπαράσταση: συγκριτική μελέτη της Sequentia «Dies Irae», της «Τελευταίας Κρίσης» του Μιχαήλ Αγγέλου και της «Έβδομης Σφραγίδας» του Ingmar Bergman.

Theological Perspective, Existentialism, and Representation: A Comparative Analysis of the Sequentia Dies Irae, Michelangelo's The Last Judgment, and Ingmar Bergman's The Seventh Seal. (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΤΑΜΑΤΕΛΙΑ
  3. Φιλοσοφία και Τέχνες (ΦΙΤ)
  4. 18 Ιουλίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 83
  7. ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
  8. ΑΡΑΜΠΑΤΖΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ - ΣΤΕΙΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
  9. εσχατολογική Κρίση, περατότητα, αναπαράσταση, υπαρξισμός
  10. ΦΙΤ – Φιλοσοφία και Τέχνες / ΦΙΤΔΕ (Μεταπτυχιακή Διπλωματική Εργασία)
  11. 2
  12. 8
  13. 49
    • Η παρούσα εργασία εξετάζει την έννοια της εσχατολογικής Κρίσης ως θεολογικού, υπαρξιακού και αισθητικού φαινομένου μέσα από τη συγκριτική ανάλυση τριών σημαντικών έργων της δυτικής πολιτισμικής παράδοσης. Πιο συγκεκριμένα, πρόκειται για τον μεσαιωνικό ύμνο, τη Sequentia Dies Irae, την τοιχογραφία Η Τελευταία Κρίση του Μιχαήλ Αγγέλου και την κινηματογραφική ταινία Η Έβδομη Σφραγίδα του Ingmar Bergman. Παρότι τα έργα ανήκουν σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους και τέχνες, συνδέονται από έναν κοινό θεματικό άξονα· την αναμέτρηση του ανθρώπου με το τέλος, τη θεία δικαιοσύνη και το νόημα της ύπαρξης.

      Η μελέτη διερευνά τον τρόπο με τον οποίο η εμπειρία της Κρίσης μετασχηματίζεται ιστορικά. Στην Dies Irae, η οποία είναι δημιούργημα της εποχής του Μεσαίωνα, η Κρίση παρουσιάζεται ως βέβαιο γεγονός θείας δικαιοσύνης που προκαλεί φόβο και μετάνοια μέσα στο συλλογικό πλαίσιο της μεσαιωνικής λατρείας. Στην Τελευταία Κρίση του Μιχαήλ Αγγέλου, έργο της Αναγέννησης, η εσχατολογική εμπειρία αποκτά δραματική και σωματική διάσταση μέσω της αναγεννησιακής έμφασης στο ανθρώπινο σώμα και την κίνηση. Αντίθετα, στην Έβδομη Σφραγίδα του Bergman, η οποία γυρίστηκε το 1957, στην καρδιά της μεταπολεμικής Νεωτερικότητας, η Κρίση μεταφέρεται στο πεδίο της υπαρξιακής αγωνίας, όπου η σιωπή του Θεού και η αμφιβολία για το νόημα της ζωής κυριαρχούν.

      Θεωρητικά, η εργασία βασίζεται στη χριστιανική εσχατολογία, την υπαρξιακή φιλοσοφία και τη θεωρία της αναπαράστασης. Αξιοποιούνται έννοιες από στοχαστές, όπως οι Heidegger, Sartre και Kierkegaard, προκειμένου να αναδειχθεί ότι η Κρίση δεν αποτελεί μόνο μελλοντικό θεολογικό γεγονός, αλλά και διαρκή υπαρξιακή εμπειρία που συνδέεται με την περατότητα, την ελευθερία και την ευθύνη του ανθρώπου. Παράλληλα, εξετάζεται ο ρόλος του καλλιτεχνικού μέσου, δηλαδή του ποιητικού λόγου, της εικόνας και του  κινηματογράφου, ως παράγοντα που δεν αναπαριστά απλώς το εσχατολογικό νόημα, αλλά το μετασχηματίζει και το επανανοηματοδοτεί.

    • The present study examines the concept of Eschatological Judgment as a theological, existential, and aesthetic phenomenon through the comparative analysis of three significant works of the Western cultural tradition. Specifically, it focuses on the medieval hymn Dies Irae (Sequentia Dies Irae), The Last Judgment by Michelangelo, and the film The Seventh Seal by Ingmar Bergman. Although these works belong to different historical periods and artistic media, they are connected by a common thematic axis: humanity’s confrontation with the end, divine justice, and the meaning of existence.

      The study investigates the ways in which the experience of Judgment is historically transformed. In Dies Irae, a product of the medieval era, Judgment is presented as a certain event of divine justice that inspires fear and repentance within the collective framework of medieval worship. In The Last Judgment by Michelangelo, a work of the Renaissance, the eschatological experience acquires a dramatic and corporeal dimension through the Renaissance emphasis on the human body and movement. By contrast, in The Seventh Seal, released in 1957 at the heart of postwar modernity, Judgment is transferred to the realm of existential anxiety, where the silence of God and uncertainty regarding the meaning of life become dominant themes.

      Theoretically, the study draws upon Christian eschatology, existential philosophy, and theories of representation. It employs concepts developed by thinkers such as Martin Heidegger, Jean-Paul Sartre, and Søren Kierkegaard in order to demonstrate that Judgment is not merely a future theological event, but also an ongoing existential experience associated with human finitude, freedom, and responsibility. At the same time, the study examines the role of artistic media—poetic language, visual imagery, and cinema—as factors that do not simply represent eschatological meaning, but actively transform and reinterpret it.

  14. Hellenic Open University
  15. Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές