Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη δυνατότητα αξιοποίησης των τεχνολογιών Έξυπνων Δρόμων (Smart Roads) ως μέσο για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ). Ο ΒΟΑΚ αποτελεί την κύρια οδική αρτηρία της Κρήτης, παρουσιάζοντας διαχρονικά υψηλό αριθμό και σοβαρότητα τροχαίων ατυχημάτων λόγω των ιδιαίτερων γεωμετρικών χαρακτηριστικών του και του αυξημένου κυκλοφοριακού φόρτου.

Στο πλαίσιο της έρευνας, πραγματοποιήθηκε συστηματική βιβλιογραφική ανασκόπηση για την κατάταξη των τεχνολογιών Smart Roads σε τρεις κατηγορίες: ψηφιακές (ICT-based), μη ψηφιακές (Non-ICT) και υβριδικές λύσεις. Η μεθοδολογία της εργασίας βασίστηκε στην ποσοτική ανάλυση δευτερογενών δεδομένων της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) για την περίοδο 2015-2022. Για την αξιολόγηση της επικινδυνότητας χρησιμοποιήθηκε ένας προσαρμοσμένος δείκτης στάθμισης Δ, ο οποίος αποτιμά τη σοβαρότητα των συνεπειών με βάση τον αριθμό νεκρών και τραυματιών, επιτρέποντας την ιεράρχηση των πλέον επικίνδυνων χιλιομετρικών θέσεων. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης ανέδειξαν συγκεκριμένες χιλιομετρικές θέσεις υψηλού κινδύνου (hotspots), όπως οι ΧΘ 49, 115.5, 156 και 37, όπου καταγράφονται επαναλαμβανόμενα μοτίβα ατυχημάτων που σχετίζονται με τη γεωμετρία της οδού, την ανεπαρκή οπτική καθοδήγηση και την κυκλοφοριακή πολυπλοκότητα.

Η εργασία καταλήγει στη διατύπωση μιας πρότασης σταδιακής μετάβασης, με άμεσες παρεμβάσεις Non-ICT (ενίσχυση διαγράμμισης, ανακλαστήρες, αντιολισθηρά υλικά) για τη βελτίωση της παθητικής ασφάλειας, υβριδικές λύσεις (έξυπνος φωτισμός, δυναμική σήμανση VMS) σε τμήματα με αυξημένη νυχτερινή επικινδυνότητα και μακροπρόθεσμες ICT υποδομές (αισθητήρες V2I, Digital Twin) για την ολοκληρωμένη ψηφιακή διαχείριση του άξονα.

Η μελέτη αποδεικνύει ότι η βελτίωση της οδικής ασφάλειας στον ΒΟΑΚ δεν απαιτεί απαραίτητα καθολική ψηφιακή μετατροπή, αλλά στοχευμένες παρεμβάσεις προσαρμοσμένες στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε επικίνδυνης χιλιομετρικής θέσης.

This thesis examines the potential for utilizing Smart Roads technologies as a means of improving road safety on the Northern Road Axis of Crete (NRAC). The NRAC is the main highway in Crete, consistently exhibiting a high number and severity of traffic accidents due to its unique geometric characteristics and increased traffic volume.

As part of the research, a systematic literature review was conducted to classify Smart Roads technologies into three categories: digital (ICT-based), non-digital (Non-ICT), and hybrid solutions. The study’s methodology was based on a quantitative analysis of secondary data from the Hellenic Statistical Authority (ELSTAT) for the period 2015-2022. To assess risk, an adapted weighting index Δ was used, which quantifies the severity of consequences based on the number of fatalities and injuries, enabling the prioritization of the most dangerous road sections. The results of the analysis identified specific high-risk locations (hotspots), such as Km 49, 115.5, 156 and 37 where recurring accident patterns related to road geometry, inadequate visual guidance, and traffic complexity were recorded.

The study concludes with a phased transition proposal, comprising immediate Non-ICT interventions (enhanced road markings, reflectors, anti-skid materials) to improve passive safety, as well as hybrid solutions (smart lighting, dynamic VMS signage) in sections with increased nighttime risk, and long-term ICT infrastructure (V2I sensors, Digital Twin) for the integrated digital management of the corridor.

The study demonstrates that improving road safety on the NRAC does not necessarily require a comprehensive digital transformation, but rather targeted interventions tailored to the specific characteristics of each high-risk road location.