Εισαγωγή: Οι αντινεοπλασματικοί παράγοντες είναι εξαιρετικά επικίνδυνες φαρμακευτικές ουσίες, η επαγγελματική έκθεση σε αυτούς αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για την υγεία των επαγγελματιών υγείας που τους χειρίζονται και συνδέεται με οξείες και χρόνιες ανεπιθύμητες ενέργειες, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη διασφάλιση ενός υψηλού επιπέδου κλίματος ασφάλειας στους χώρους όπου αυτά τα φάρμακα προετοιμάζονται και χορηγούνται. Για την αποτελεσματική προστασία του προσωπικού είναι απαραίτητη η δημιουργία μιας θετικής κουλτούρας ασφάλειας, αρχικό στάδιο της οποίας αποτελεί η αξιολόγηση του κλίματος ασφάλειας στους επαγγελματίες υγείας, η οποία λειτουργεί ως έναυσμα για τη βελτίωση των πρακτικών ασφαλούς χειρισμού των φαρμάκων αυτών.
Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση του κλίματος ασφάλειας μεταξύ των Ελλήνων επαγγελματιών υγείας που χειρίζονται αντινεοπλασματικούς παράγοντες και η διερεύνηση της σχέσης του με τους ατομικούς και οργανωσιακούς παράγοντες, χρησιμοποιώντας το Ερωτηματολόγιο Στάσεων Ασφάλειας Safety Attitudes Questionnaire (SAQ).
Δείγμα και Μέθοδος: Το δείγμα της εργασίας αποτέλεσαν 116 επαγγελματίες υγείας (ιατροί, νοσηλευτές/βοηθοί νοσηλευτών, φαρμακοποιοί/παρασκευαστές) των τμημάτων και των κλινικών που χειρίζονται αντινεοπλασματικούς παράγοντες, με περίοδο συλλογής δεδομένων τον Δεκέμβριο 2025 και τον Ιανουάριο 2026, οι οποίοι κλήθηκαν να απαντήσουν στο αυτοσυμπληρούμενο και ανώνυμο Ερωτηματολόγιο Στάσεων Ασφάλειας (SAQ), στην ελληνόφωνη του έκδοση, ενώ η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του στατιστικού πακέτου IBM SPSS 28.0, με περιγραφική και επαγωγική στατιστική (έλεγχοι συσχέτισης και πολλαπλή παλινδρόμηση).
Αποτελέσματα: Έγινε επεξεργασία 116 έγκυρων ηλεκτρονικών και έντυπων ερωτηματολογίων από Έλληνες επαγγελματίες υγείας που χειρίζονται αντινεοπλασματικούς παράγοντες στα τμήματά τους. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 42,8 έτη, το 80,2% ήταν γυναικείου φύλου και το 39,6% ήταν απόφοιτοι Πανεπιστημίου με μεταπτυχιακό ή διδακτορικό. Γενικά, το συνολικό κλίμα ασφαλείας δεν μπορεί να κριθεί θετικό, αφού και στις έξι διαστάσεις που διερευνήθηκαν, η μέση βαθμολογία ήταν χαμηλότερη της θετικής βαθμολογίας των 75/100. Η συνολική μέση βαθμολογία του ερωτηματολογίου ήταν 64,7. Οι υψηλότερες μέσες τιμές καταγράφηκαν στην ικανοποίηση από την εργασία (73,4), στην ομαδική εργασία (68,8) και το κλίμα ασφάλειας (69,1), ενώ οι χαμηλότερες στην αναγνώριση του στρες (49,3) και στις αντιλήψεις για τη διοίκηση (58,4). Σημαντικές συσχετίσεις εντοπίστηκαν μεταξύ της εργασιακής ικανοποίησης, του ενδιαφέροντος της διοίκησης για την ασφάλεια του προσωπικού και των θετικότερων στάσεων του για την ασφάλεια.
Συμπεράσματα: Η παρούσα μελέτη ανέδειξε ένα σχετικά μέτριο προς θετικό κλίμα ασφάλειας στους επαγγελματίες υγείας που χειρίζονται αντινεοπλασματικούς παράγοντες, με αρκετά ισχυρή ομαδική συνεργασία, αλλά σημαντικές αδυναμίες στις αντιλήψεις για τη διοίκηση και στις συνθήκες εργασίας, σε συμφωνία και με τα διεθνή δεδομένα για τον ασφαλή χειρισμό των αντινεοπλασματικών φαρμάκων. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη για στοχευμένες παρεμβάσεις σε όλους τους παράγοντες που επηρεάζουν το κλίμα ασφάλειας ώστε, να υπάρξει βελτίωση. Ειδικότερα, στο οργανωσιακό επίπεδο απαιτείται η ενίσχυση της διοικητικής δέσμευσης για την ασφάλεια, η βελτίωση των υποδομών και της στελέχωσης, η συστηματική εκπαίδευση του προσωπικού στις πρακτικές ασφαλούς χειρισμού των φαρμάκων αυτών, καθώς και περαιτέρω πολυκεντρική έρευνα που θα συνδυάζει τη μέτρηση του κλίματος ασφάλειας στο εμπλεκόμενο υγειονομικό προσωπικό με αντικειμενικούς δείκτες συμμόρφωσης και επαγγελματικής έκθεσης σε αυτά τα φάρμακα.

Introduction: Antineoplastic agents are highly hazardous pharmaceutical substances and occupational exposure to them poses a significant health risk for healthcare professionals who handle them. Such exposure is associated with both acute and chronic adverse effects, making it critical to ensure a high level of safety climate in the settings where these drugs are prepared and administered. Effective protection of personnel requires the development of a positive safety culture, the first step of which is the assessment of the safety climate among healthcare professionals. This assessment serves as a trigger for improving safe handling practices for these medications.
Purpose: The aim of the present study was to evaluate the safety climate among Greek healthcare professionals who handle antineoplastic agents and to investigate its relationship with individual and organizational factors, using the Safety Attitudes Questionnaire (SAQ).
Sample and Method: The study sample consisted of 116 healthcare professionals (physicians, nurses/nurse assistants, pharmacists/technicians) working in departments and clinical units where antineoplastic agents are handled. Data were collected in December 2025 and January 2026. Participants were invited to complete the self-administered and anonymous Greek version of the Safety Attitudes Questionnaire (SAQ). Statistical analysis was conducted using IBM SPSS 28.0, employing descriptive and inferential statistics (correlation tests and multiple regression analysis).
Results: A total of 116 valid electronic and paper questionnaires from Greek healthcare professionals handling antineoplastic agents were analyzed. The mean age of participants was 42,8 years, 80,2% were female, and 39,6% held a university degree with postgraduate or doctoral studies. Overall, the safety climate cannot be considered positive, as in all six dimensions assessed, the mean score was below the positive threshold of 75/100. The overall mean questionnaire score was 64,7. The highest mean scores were recorded in job satisfaction (73,4), teamwork (68,8), and safety climate (69,1), while the lowest were in stress recognition (49,3) and perceptions of management (58,4). Significant correlations were identified between job satisfaction, management’s interest in staff safety, and more positive safety attitudes.
Conclusions: This study revealed a relatively moderate to positive safety climate among healthcare professionals handling antineoplastic agents, characterized by quite strong teamwork, but notable weaknesses in perceptions of management and working conditions. These findings align with international evidence on the safe handling of antineoplastic drugs. The results highlight the need for targeted interventions addressing all factors influencing the safety climate to achieve meaningful improvement. At the organizational level, strengthening managerial commitment to safety, improving infrastructure and staffing, providing systematic training on safe handling practices and conducting further multicenter research, that combines safety climate assessment with objective indicators of compliance and occupational exposure to these drugs, are essential.