Οι σύγχρονες παιδαγωγικές τεχνικές που απορρέουν από το συμπόσιο του Πλάτωνα

Contemporary pedagogical approaches drawing on Symposium by Plato (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΕΙΡΗΝΗ-ΧΡΥΣΟΒΑΛΑΝΤΟΥ ΔΑΚΤΥΛΙΔΗ
  3. Φιλοσοφία και Τέχνες (ΦΙΤ)
  4. 07 Μαρτίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 65
  7. Απόστολος Καπρούλιας
  8. Πλάτωνας
  9. Ancient Greek Philosophy
  10. 45
    • Η παρούσα εργασία εξετάζει τον πλατωνικό έρωτα μέσα από το Συμπόσιον ως ένα πολυδιάστατο φαινόμενο που συνδυάζει τη φιλοσοφική, την παιδαγωγική και την οντολογική του διάσταση. Μέσα από τη διαδοχή των λόγων των συμποσιαστών και ιδιαίτερα τη διδασκαλία της Διοτίμας, ο Πλάτων μεταμορφώνει τον έρωτα από απλό ψυχολογικό συναίσθημα σε γνωσιολογική και παιδαγωγική δύναμη, που καθοδηγεί την ψυχή στην πορεία προς το κάλλος και το αγαθό. Ο έρωτας, επομένως, δεν είναι απλώς αντικείμενο στοχασμού, αλλά εργαλείο μάθησης και αυτογνωσίας, μέσα από το οποίο ο άνθρωπος προσεγγίζει την αλήθεια και την ηθική τελείωση.

      Η ανάλυση ανέδειξε ότι ο Σωκράτης, με την ειρωνεία και τη μαιευτική του μέθοδο, αποτελεί τον πρωτεργάτη της ανακαλυπτικής μάθησης. Ο διάλογός του με τον Αγάθωνα και κατόπιν η διδασκαλία της Διοτίμας δείχνουν ότι η γνώση δεν μεταδίδεται αλλά ανακαλύπτεται, μέσα από τη συμμετοχή του μαθητή στη διαλεκτική διερεύνηση και τον στοχασμό. Η μυθολογική αφήγηση του Έρωτα, παιδιού του Πόρου και της Πενίας, συμβολίζει τη δημιουργική ένταση μεταξύ έλλειψης και ευρηματικότητας, αποκαλύπτοντας τη δυναμική της βιωματικής και προβληματοκεντρικής μάθησης.

      Παράλληλα, η κλίμακα του έρωτα, όπως τη διατυπώνει η Διοτίμα, λειτουργεί ως πρότυπο «μάθησης μέσω σχεδιασμού». Η ψυχή, ανυψούμενη από το αισθητό στο νοητό, σχεδιάζει τη δική της πορεία προς την αλήθεια, μετασχηματίζοντας σταδιακά τις εμπειρίες της σε γνώση. Ο έρωτας, ως παιδαγωγική διαδικασία, μετατρέπει τον άνθρωπο σε δημιουργό νοήματος και φορέα αυτογνωσίας. Μέσω αυτής της σταδιακής αναβάθμισης, η μάθηση αποκτά χαρακτήρα υπαρξιακό και μεταμορφωτικό, οδηγώντας στην πλήρη κατανόηση του ωραίου και του αγαθού.

      Συνολικά, το πλατωνικό Συμπόσιον αποτελεί πρότυπο παιδαγωγικής σκέψης και φιλοσοφικής ωρίμανσης. Ο έρωτας εκλαμβάνεται ως εσωτερική δύναμη που καλλιεργεί τον νου, διαμορφώνει την ψυχή και ενώνει τη γνώση με την αρετή. Η διδασκαλία του Πλάτωνα αποδεικνύει ότι η φιλοσοφία δεν είναι μόνο θεωρία αλλά παιδεία· και ότι η αληθινή μάθηση δεν περιορίζεται στη συσσώρευση γνώσεων, αλλά αποτελεί πορεία μετασχηματισμού του εαυτού και συμμετοχής στο κάλλος και στο αγαθό.

    • The present study examines Platonic love as depicted in the Symposium as a multidimensional phenomenon that integrates philosophical, pedagogical, and ontological aspects. Through the succession of speeches by the symposiasts, and especially through Diotima’s teaching, Plato transforms love from a mere psychological emotion into an epistemological and pedagogical force that guides the soul on its journey toward beauty and the good. Love, therefore, is not merely an object of contemplation but a means of learning and self-knowledge through which human beings approach truth and moral perfection.

      The analysis revealed that Socrates, through his irony and maieutic method, stands as the pioneer of discovery-based learning. His dialogue with Agathon and subsequently Diotima’s teaching demonstrate that knowledge is not transmitted but discovered through the learner’s participation in dialectical inquiry and reflection. The mythological narrative of Eros, the child of Poros and Penia, symbolizes the creative tension between lack and resourcefulness, revealing the dynamics of experiential and problem-centered learning.

      At the same time, the ladder of love, as articulated by Diotima, functions as a model of “learning through design.” The soul, ascending from the sensible to the intelligible, designs its own path toward truth, gradually transforming experiences into knowledge. Love, as a pedagogical process, turns the individual into a creator of meaning and an agent of self-awareness. Through this gradual ascent, learning acquires an existential and transformative character, leading to a comprehensive understanding of beauty and the good.

      Overall, Plato’s Symposium stands as a paradigm of pedagogical thought and philosophical maturation. Love is conceived as an inner force that cultivates the mind, shapes the soul, and unites knowledge with virtue. Plato’s teaching proves that philosophy is not merely theory but paideia—education in its fullest sense—and that true learning goes beyond the accumulation of knowledge, constituting instead a transformative journey of the self toward participation in beauty and the good.

  11. Hellenic Open University
  12. Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές