«Ηθική και Αυτονομία στην Εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης: Φιλοσοφική Ανάλυση Επιλεγμένων Άρθρων του AI Act»

"Ethics and Autonomy in the Age of Artificial Intelligence: A Philosophical Analysis of Selected Articles of the AI Act” (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΜΗΝΟΒΓΙΟΥΔΗ
  3. Φιλοσοφία και Τέχνες (ΦΙΤ)
  4. 07 Μαρτίου 2026
  5. Ελληνικά
  6. 242
  7. Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης
  8. Ευάγγελος Πρωτοπαπαδάκης, Στασινός Σταυριανέας
  9. Τεχνητή Νοημοσύνη, Ηθική Φιλοσοφία, Αυτονομία, AI Act, Ηθική της Πληροφορίας, Ανθρώπινη Εποπτεία, Ηθική Ευθύνη, Θεσμική Ρύθμιση, Διαφάνεια, Συστήματα Υψηλού Κινδύνου , Deepfakes
  10. ΦΙΤ 50 - ΦΙΤ55
  11. 6
  12. 100
  13. Περιλαμβάνει Επίμετρο
    • Περίληψη Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη σύνθετη και διαρκώς εξελισσόμενη σχέση μεταξύ ηθικής και αυτονομίας στο πλαίσιο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), με αφετηρία μια φιλοσοφική ανάλυση επιλεγμένων άρθρων του Κανονισμού AI της Ευρωπαϊκής Ένωσης (AI Act). Κεντρικό ζητούμενο αποτελεί η διερεύνηση του κατά πόσο ένα θεσμικό νομικό κείμενο δύναται να ενσωματώσει ηθικές αρχές και να απαντήσει στις βαθύτερες προκλήσεις που εγείρει η ανάπτυξη της αυτονομίας των τεχνολογικών συστημάτων. Η μελέτη θεμελιώνεται σε ένα διαθεωρητικό ηθικό πλαίσιο, το οποίο αντλεί από τη δεοντολογία, τον ωφελιμισμό, την αρεταϊκή ηθική και την ηθική της πληροφορίας, για να φωτίσει κρίσιμες έννοιες όπως η αυτονομία, η ηθική ευθύνη, η αξιοπρέπεια και η εμπιστοσύνη. Η πρώτη ενότητα επικεντρώνεται στη φιλοσοφική αποσαφήνιση αυτών των εννοιών, αναδεικνύοντας τις ηθικές εντάσεις που αναδύονται στη σχέση ανθρώπου –μηχανής. Στο δεύτερο μέρος παρουσιάζεται ο AI Act ως ρυθμιστική απόπειρα κατηγοριοποίησης και διαχείρισης των κινδύνων που προκύπτουν από τη χρήση ΤΝ, με έμφαση στην παρουσία – ή την απουσία – φιλοσοφικά θεμελιωμένης ηθικής προβληματικής στον θεσμικό λόγο. Το τρίτο κεφάλαιο αποτελεί τον πυρήνα της φιλοσοφικής ανάλυσης, εστιάζοντας σε συγκεκριμένα άρθρα του Κανονισμού, όπως αυτά που αφορούν τις απαγορευμένες πρακτικές, τα συστήματα υψηλού κινδύνου, τη διαφάνεια, την ανθρώπινη εποπτεία και τη διακυβέρνηση των δεδομένων. Η ερμηνεία τους γίνεται υπό το πρίσμα της ηθικής φιλοσοφίας, με στόχο την ανάδειξη τόσο των θεσμικών αρετών όσο και των ορίων τους. Η εργασία ολοκληρώνεται με μια κριτική αποτίμηση του AI Act, θέτοντας το ερώτημα αν η θεσμική ηθική μπορεί να μετουσιωθεί σε ουσιαστική πράξη, ή αν παραμένει εγκλωβισμένη σε έναν κανονιστικό λόγο χωρίς πρακτική εμβέλεια. Τέλος, διατυπώνονται προτάσεις για μια περισσότερο ουσιαστική ενσωμάτωση της ηθικής στα μελλοντικά ρυθμιστικά πλαίσια, καθώς και σκέψεις για μια αναθεώρηση της έννοιας της αυτονομίας στην εποχή των ευφυών μηχανών.
    • Abstract This thesis explores the complex and evolving relationship between ethics and autonomy in the age of Artificial Intelligence (AI), through a philosophical analysis of selected articles from the European Union’s AI Act. Its central aim is to examine whether a legal regulatory text can meaningfully incorporate ethical principles and respond to the profound challenges posed by the increasing autonomy of technological systems. The study is grounded in a multi-theoretical ethical framework, drawing from deontology, utilitarianism, virtue ethics, and information ethics, in order to illuminate key concepts such as autonomy, moral responsibility, dignity, and trust. The first section is dedicated to a philosophical clarification of these notions, highlighting the ethical tensions that emerge in the human–machine relationship. The second part presents the AI Act as a regulatory attempt to categorize and manage the risks associated with AI systems, with particular emphasis on the presence—or absence—of philosophically grounded ethical considerations within institutional discourse. The third chapter constitutes the core of the philosophical analysis, focusing on specific articles of the regulation, such as those concerning prohibited practices, high-risk systems, transparency, human oversight, and data governance. These provisions are interpreted through the lens of moral philosophy, aiming to uncover both the normative strengths and the conceptual limitations of the regulatory framework. The thesis culminates in a critical evaluation of the AI Act from an ethical perspective, raising the question of whether institutional ethics can be transformed into substantive practice, or whether it remains confined within a normative discourse with limited practical impact. Finally, the study offers proposals for a more substantial integration of ethics into future regulatory frameworks, and reflections on the reconsideration of autonomy in the era of intelligent machines.
  15. Hellenic Open University
  16. Αναφορά Δημιουργού 4.0 Διεθνές