Στην παρούσα μελέτη εστιάζουμε στο ποίημα της Οδύσσειας (1938) του Νίκου Καζαντζάκη παραθέτοντας αυτούσιους στίχους από το έργο, προκειμένου να συνδιαλλαχθούμε με αυτούς και να διερευνήσουμε, τον τρόπο με τον οποίο, αφενός, ο Έλληνας συγγραφέας τοποθετείται σε σχέση με την έμφυλη αναπαράσταση και αφετέρου, σκιαγραφεί τη θέση και το χρέος της γυναίκας. Παράλληλα, το έργο του προσεγγίζεται ως προς τις φιλοσοφικές αρχές οι οποίες αναδεικνύονται, καθώς με αφορμή το έμφυλο ζήτημα, αναζητούνται οι φιλοσοφικές επιρροές που φαίνεται να διαμόρφωσαν την κοσμοθεωρία του. Ιδιαίτερα, επικεντρώνουμε στον μηδενισμό του Νίτσε, στον μπερξονικό βιταλισμό, στο αντιλογοκρατικό πνεύμα και στα στάδια ανθρώπινης ύπαρξης κατά το κιρκεγκωριανό παράδειγμα. Στην εργασία μας, εστιάζουμε σε τέσσερις γυναικείες μορφές την Πηνελόπη, την Ελένη, την Δίχτεννα και τη Ράλα, τις οποίες προσεγγίζουμε ως σύμβολα εκπροσώπησης των βασικών φιλοσοφικών αναζητήσεων του συγγραφέα. Παράλληλα, γίνονται αναφορές σε ιστορικο-κοινωνικές συνθήκες οι οποίες φαίνεται να επηρέασαν τη στάση του Καζαντζάκη ως προς το έμφυλο ζήτημα. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στη σιωπή και στον κόρφο της γυναίκας. Σε ορισμένα σημεία, επιχειρείται μία φεμινιστική προσέγγιση των υποκειμένων ως δρώντων προσώπων μέσα σε μία επιτελεστική διαδικασία αυτοπροσδιορισμού. Μέσα από την έννοια της ελευθερίας όπως απαντάται στη φιλοσοφική σκέψη του Καζαντζάκη, προσπαθούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα σε ποιο βαθμό ο συγγραφέας-στοχαστής αναγνώρισε στη γυναίκα τη δυνατότητα κατάκτησης ελευθερίας και πνευματικής αυτοπραγμάτωσης. Η γυναίκα παρουσιάζεται με σαφήνεια να εκπροσωπεί την ύλη στην κοσμοθεωρία του Καζαντζάκη, την οποία ο άντρας οφείλει να υπερβεί αφουγκραζόμενος τη ζωτική ορμή που τον ωθεί σε υψηλότερα επίπεδα πνευματικότητας. Με το πέρας της εργασίας γίνεται μία κριτική θεώρηση των βασικότερων θεωρήσεων της μελέτης και μία αναγωγή αυτών στη σύγχρονη γυναίκα. Η ανάγνωση αυτή αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να αξιοποιήσει η σύγχρονη θηλυκή υποκειμενικότητα το έργο του Καζαντζάκη στο ταξίδι της υπαρξιακής της αναζήτησης.

In this study we focus on Nikos Kazantzakis’s poem Odyssey (1938), quoting verses from the poem in order to engage with them and explore the way, on the one hand, the Greek author positions himself in relation to gender representation and, on the other hand, he portrays the role and the duty of women. At the same time, the poem is approached in terms of the philosophical principles that emerge, as, on the gender issue, we seek the philosophical influences that seem to have shaped the author’s worldview. In particular, we focus on Nietzsche’s nihilism, Bergson’s vitalism, antilogocracy, and the stages of human existence according to the Kierkegaardian example. In our work, we focus on four female characters, Penelope, Helen, Dichthena and Rala, whom we approach as symbols representing the author's basic philosophical requests. At the same time, references are made to historical and social conditions that seem to have influenced Kazantzakis’ attitude towards gender issues. Special mention is made on woman’s silence and bosom. In some places, there’s a feministic approach on subjects as active agents in a performative process of self-determination. Through the concept of freedom as found in Kazantzakis’ philosophical thought, we attempt to answer the question off to what extent the writer and thinker recognised in women the possibility of achieving freedom and spiritual self-realisation. Women are clearly presented as matter in Kazantzakis’ worldview, which men must transcend by listening to the elan vital that drives them to higher levels of spirituality. At the end of the paper, a critical review of the main findings of the study is presented and these are applied to contemporary women. The reading highlights how contemporary female subjectivity can utilize Kazantzakis’ work in its journey of existential search.