Αντικείμενο της διπλωματικής εργασίας συνιστά η μελέτη του φαινομένου της διαφθοράς στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων έργων υποδομής και ιδίως πως πραγματώνεται η διείσδυση της διαφθοράς σε όλα τα στάδια εκτέλεσης μιας δημόσιας σύμβασης έργου, συμπεριλαμβανομένου του προσυμβατικού σταδίου και μέχρι την τυπική και ουσιαστική περαίωση της σύμβασης. Αναδεικνύεται η προσπάθεια αναμόρφωσης, εκσυγχρονισμού και απλούστευσης του κανονιστικού πλαισίου που διέπει τον τομέα των δημοσίων συμβάσεων όπως αυτή επιχειρήθηκε από τον ενωσιακό νομοθέτη με την Οδηγία 2014/24/ΕΕ κι ακολούθως από τον Έλληνα νομοθέτη, ιδίως με το Ν. 4412/2016 και τον μεταγενέστερο-τροποποιητικό του πρώτου- Ν. 4782/2021. Στη συνέχεια καταγράφονται συγκεκριμένες πρακτικές των φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα όπως επίσης των ιδιωτικών οικονομικών φορέων που συνιστούν καταστρατήγηση του κανονιστικού πλαισίου προστασίας των δημοσίων συμβάσεων και παραβίαση των θεμελιωδών αρχών που διατρέχουν το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων. Πλέον συγκεκριμένα, στο πρώτο κεφάλαιο επιχειρείται ερμηνευτική προσέγγιση του πολυδιάστατου φαινομένου της διαφθοράς και η σταχυολόγηση των ειδικότερων κατηγοριών αυτού, όπως επίσης των μορφών- συμπεριφορών μέσω των οποίων τυποποιείται και πραγματώνεται η διαφθορά.Στο δεύτερο κεφάλαιο αναλύεται το ενωσιακό δίκαιο που διέπει τις δημόσιες συμβάσεις όλων των αντικειμένων και ο Ν. 4412/2016 που συνιστά μεταφορά και εναρμόνιση του εθνικού πλαισίου με το ενωσιακό δίκαιο. Στο κεφάλαιο αυτό επίσης επιχειρείται η εννοιολογική προσέγγιση των θεμελιωδών αρχών που διατρέχουν το δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων όπως επίσης η καταγραφή συγκεκριμένων πρακτικών που υλοποιούν αλλά και καταστρατηγούν τις αρχές αυτές.Στο τρίτο κεφάλαιο αναδεικνύεται η διαδικασία ανάθεσης της δημόσιας σύμβασης και πως αυτή εξελίσσεται ως ένα δυναμικό –εξελισσόμενο μέγεθος. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ρόλο που διαδραματίζει η διαγωνιστική διαδικασία και τις ειδικότερες προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέξουν για να επιλεγεί νόμιμα μία μη διαγωνιστική διαδικασία από τον κλειστό κατάλογο που όρισε ο ενωσιακός νομοθέτης. Επίσης επισημαίνονται εκείνα τα στάδια/σημεία στη διαδικασία σχεδιασμού- ανάθεσης- εκτέλεσης των δημοσίων συμβάσεων που εμφανίζουν τον υψηλότερο κίνδυνο προσβολής από το φαινόμενο της διαφθοράς. Στο κεφάλαιο αυτό αναδεικνύεται και ο προβληματισμός σχετικά με την ιεράρχηση των διαδικασιών ανάθεσης κι αν τελικά η διαγωνιστική διαδικασία διατηρεί υποχρεωτικά το προβάδισμα.Στο τέταρτο κεφάλαιο αναδεικνύεται η μετατόπιση του ενωσιακού δικαίου από τη στενή φορμαλιστική-οικονομική θεώρηση προς μια κανονιστική προσέγγιση ακεραιότητας που υποχρεούνται να επιδείξουν όλοι οι φορείς, δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. Παράλληλα παρουσιάζεται και η τροποποίηση του εθνικού πλαισίου προς την κατεύθυνση πραγμάτωσης ουσιαστικής διαφάνειας. Ωστόσο, παρά τα πολυδιάστατα θεσμικά μέτρα και το ισχυρό κανονιστικό πλαίσιο που έχει θεσπισθεί, παρατηρούνται και αναδεικνύονται χαρακτηριστικές πρακτικές, που μετέρχονται οι φορείς, δημοσίου και ιδιωτικού τομέα, και συνιστούν πράξεις ευθείας καταστρατήγησης των κανόνων δικαίου και των θεμελιωδών αρχών που διακήρυξε ο ενωσιακός νομοθέτης.Στο τέλος, διαλαμβάνονται προτεινόμενα μέτρα που πρέπει να ληφθούν από τον ενωσιακό και εθνικό νομοθέτη, σε κανονιστικό επίπεδο, προκειμένου να περιορισθεί- αν δεν μπορεί να εξαλειφθεί- το φαινόμενο της διαφθοράς, ενώ παράλληλα αναδεικνύεται ως καταλυτικός παράγοντας καταπολέμησης του φαινομένου η μεταστροφή της στάσης των υπαλλήλων, αξιωματούχων και λειτουργών που εμπλέκονται στην υλοποίηση μιας δημόσιας σύμβασης έργου και η αδήριτη ανάγκη ηθικής ενδυνάμωσης αυτών με την καλλιέργεια της «κουλτούρας ακεραιότητας>>.

The subject of the thesis is the study of the phenomenon of corruption in the field of public infrastructure contracts and in particular how corruption penetrates all stages of the execution of a public contract, including the pre-contractual stage and up to the formal and substantive completion of the contract. The effort to reform, modernize and simplify the regulatory framework governing the public procurement sector is highlighted, as attempted by the EU legislator with Directive 2014/24/EU and subsequently by the Greek legislator, in particular with Law 4412/2016 and the subsequent amendment to the first - Law 4782/2021. Specific practices of the broader public sector entities as well as private economic entities that constitute a circumvention of the regulatory framework for the protection of public contracts and a violation of the fundamental principles underlying public procurement law are then recorded. More specifically, the first chapter attempts an interpretative approach to the multidimensional phenomenon of corruption and the identification of its more specific categories, as well as the forms-behaviors through which corruption is formalized and implemented.The second chapter analyzes the EU law governing public procurement of all subjects and Law 4412/2016, which constitutes the transposition and harmonization of the national framework with EU law. This chapter also attempts a conceptual approach to the fundamental principles that underlie public procurement law, as well as the recording of specific practices that implement but also circumvent these principles.The third chapter highlights the public procurement award process and how it evolves as a dynamic – evolving dimension. Particular emphasis is placed on the role played by the competitive procedure as well as on the specific conditions that must be met in order to legally select a non-competitive procedure from the closed list defined by the EU legislator. It also highlights those stages/points in the design-award-execution process of public contracts that present the highest risk of being affected by the phenomenon of corruption. This chapter also highlights the concern regarding the prioritization of award procedures and whether the competitive procedure ultimately maintains the lead.The fourth chapter highlights the shift in EU law from a narrow formalistic-economic perspective towards a regulatory approach to integrity that all public and private sector entities are required to demonstrate. At the same time, the modification of the national framework towards the realization of substantial transparency is presented. However, despite the multidimensional institutional measures and the strong regulatory framework that has been established, characteristic practices are observed and highlighted, which are adopted by public and private sector entities, and constitute acts of direct circumvention of the rules of law and the fundamental principles proclaimed by the EU legislator.Finally, proposed measures that should be taken by the EU and national legislator, at a regulatory level, are discussed in order to limit - if not eliminate - the phenomenon of corruption, while at the same time, the change in the attitude of employees, officials and functionaries involved in the implementation of a public contract and the urgent need to morally empower them by cultivating a "culture of integrity" are highlighted as a catalytic factor in combating the phenomenon.