Περίληψη

Η παρούσα Διπλωματική Εργασία εξετάζει το ρόλο και τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ως θεσμικού μηχανισμού προστασίας των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ, αποδίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στο σκέλος της εφαρμογής του ενωσιακού εισαγγελικού θεσμού στο ελληνικό νομικό πλαίσιο. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποτελεί το πλέον πρώτο υπερεθνικό εισαγγελικό όργανο το οποίο έχει την αναφαίρετη αρμοδιότητα διερεύνησης, άσκησης ποινικής δίωξης και παραπομπής ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων των κρατών-μελών της ΕΕ, για εγκλήματα τα οποία θίγουν, αναντίρρητα, τα ενωσιακά οικονομικό συμφέροντα, εισάγοντας, κατά τον τρόπο αυτό, ένα καινοτόμο ποινικό δικαιοδοτικό μοντέλο σε επίπεδο ΕΕ. Μέσα από την ανάλυση του ιστορικού και του θεσμικού πλαισίου ιδρύσεως της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, την παράθεση των αρχών λειτουργίας της αλλά και την ευρωπαϊκής νομικής της βάσης, παρατίθεται ο ρόλος της όσον αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ αλλά και η συμβολή της στη χάραξη μιας αποτελεσματικής αντεγκληματικής πολιτικής όσον αφορά εγκληματικές πράξεις και παραλείψεις που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται, πέραν της εγκληματολογικής ανάλυσης όσον αφορά την οικονομική εγκληματικότητα και το ρόλο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ως προς αυτό, στο σκέλος της ανάλυσης της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας όσον αφορά το ελληνικό κράτος και δη μέσω της παράθεσης του ελληνικού νομικού πλαισίου, του ρόλου που επιτελούν οι Έλληνες Ευρωπαίοι Εντεταλμένοι Εισαγγελείς αλλά και της συνεργασίας την οποία και η ίδια αναπτύσσει όσον αφορά τις ελληνικές εισαγγελικές και διοικητικές αρχές. Μέσα από τη μελέτη συγκεκριμένων υποθέσεων οι οποίες ενέχουν ιδιαίτερο εθνικό ενδιαφέρον, παρατίθενται ιδιαιτέρως κρίσιμα ποινικά, δικονομικά αλλά και εγκληματολογικά ζητήματα αλλά και η πρακτική αποτελεσματικότητα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στο σκέλος της ουσιαστικής αντιμετώπισης της διασυνοριακής εγκληματικότητας όσον αφορά την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ αλλά και νέων μορφών εγκλημάτων τα οποία έχει αναδείξει, ιδίως, η Κριτική Εγκληματολογία. Παράλληλα, αναδεικνύεται ένα πλαίσιο σύγχρονων προκλήσεων και προοπτικών μέσα από την ανάγκη ανάπτυξης της θεσμικής διαφάνειας, της λογοδοσίας σε ενωσιακό επίπεδο όπως και του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού ελέγχου, ως παραμέτρων που υπογραμμίζουν τον αναντίρρητο και ολοένα και εξελισσόμενο ρόλο που καλείται η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, να διαδραματίσει το μέλλον. Στο πλαίσιο αυτό, διαφαίνεται ότι η ίδια αποτελεί ένα πλέον ουσιαστικό και αναγκαίο εργαλείο για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αλλά και για τη χάραξη μιας αποτελεσματικής ευρωπαϊκής αντεγκληματικής πολιτικής, για την οποία απαιτείται στενή συνεργασία στο πλαίσιο της εφαρμογής των αρχών του Δικαίου της ΕΕ, θεσμική ενίσχυση αυτής αλλά και η συνεχής της προσαρμογή όσον αφορά τους νέους κινδύνους που εγκυμονεί η τέλεση εγκλημάτων οικονομικού ενδιαφέροντος για την ίδια την ΕΕ αλλά και για τα κράτη-μέλη αυτής.

Abstract

This Master’s thesis examines the role and functioning of the European Public Prosecutor’s Office as an institutional mechanism for the protection of the financial interests of the European Union, placing particular emphasis on the application of the EU prosecutorial institution within the Greek legal framework. The European Public Prosecutor’s Office constitutes the first supranational prosecutorial body vested with autonomous competence to investigate, prosecute and bring before the criminal courts of the EU Member States offences which undoubtedly affect the financial interests of the Union, thereby introducing an innovative model of criminal jurisdiction at EU level. Through the analysis of the historical and institutional framework of the establishment of the European Public Prosecutor’s Office, the presentation of its principles of operation and its European legal basis, the thesis outlines its role in safeguarding the financial interests of the European Union as well as its contribution to the development of an effective anti-crime policy in relation to criminal acts and omissions falling within its jurisdiction. Particular emphasis is placed on the criminological perspective of economic crimes and the role of EPPO on it as well as the examination of the functioning of the European Public Prosecutor’s Office in relation to the Greek State, notably through the analysis of the national legal framework, the role performed by the Greek European Delegated Prosecutors, and the cooperation developed with Greek prosecutorial and administrative authorities. Through the study of specific cases of significant national interest, the thesis identifies critical substantive criminal law and procedural issues, as well as the practical effectiveness of the European Public Prosecutor’s Office in the substantive fight against cross-border crime affecting the financial interests of the European Union. At the same time, a framework of contemporary challenges and future prospects is highlighted, stemming from the need to safeguard issues related to institutional transparency, accountability at EU level and European fiscal oversight, as parameters that underscore the undeniable and continuously evolving role that the European Public Prosecutor’s Office is called upon to play in the future. Within this context, it becomes evident that the European Public Prosecutor’s Office constitutes an essential and necessary instrument for European integration and for the formulation of an effective European anti-crime policy. Such a policy requires close cooperation in the application of the principles of EU law, further institutional strengthening of the Office, and its continuous adaptation to emerging risks associated with economic crime affecting both the European Union and its Member States.