Πολιτικός Δοσιλογισμός στην Κατοχική Ελλάδα: Η περίπτωση της κυβέρνησης Τσολάκογλου

Political Collaborationism in Occupied Greece: The Case of the Tsolakoglou Government (english)

  1. MSc thesis
  2. ΑΘΑΝΑΣΙΑ ΤΣΟΥΚΑΛΑ
  3. Νεώτερη και Σύγχρονη Ελληνική Ιστορία (ΣΕΙ)
  4. 07 March 2026
  5. Ελληνικά
  6. 51
  7. Εμμανουήλ Κούμας
  8. Διονύσης Χουρχούλης | Αντώνης Κλάψης
  9. Γερμανική Κατοχή, Γεώργιος Τσολάκογλου, Δοσιλογισμός, Επισιτιστική κρίση, Κατοχική κυβέρνηση, Λιμός, Μαύρη Αγορά. Συνεργασία, Συνθηκολόγηση.
  10. ΣΕΙ 60: Ο ελληνικός γεωγραφικός χώρος και το διεθνές σύστημα (1922-1989)
  11. 28
  12. 1
    • Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει τη συγκρότηση, τη λειτουργία και τον πολιτικό ρόλο της πρώτης κατοχικής κυβέρνησης στην Ελλάδα υπό τον Γεώργιο Τσολάκογλου (Απρίλιος 1941 – Δεκέμβριος 1942), εντάσσοντάς τη στο ευρύτερο ιστορικό, πολιτικό και ιδεολογικό πλαίσιο της γερμανικής Κατοχής και του φαινομένου της συνεργασίας με τις Δυνάμεις του Άξονα. Κεντρικός στόχος της μελέτης είναι η κριτική αποτίμηση της συνεργασίας με τις δυνάμεις κατοχής μέσα από την ανάλυση της πολιτικής πρακτικής και της διοικητικής λειτουργίας της κυβέρνησης Τσολάκογλου. Αφετηρία της ανάλυσης αποτελεί το ζήτημα της συνθηκολόγησης και η άμεση ανάληψη της κυβερνητικής εξουσίας από τον ίδιο τον υπογράφοντα, γεγονός που εγείρει κρίσιμα ζητήματα νομιμότητας, πολιτικής ευθύνης και ιστορικής ερμηνείας. Παράλληλα, διερευνώνται τα κίνητρα συγκρότησης της κυβέρνησης, ο βαθμός πολιτικής της αυτοτέλειας, ο χαρακτήρας της άσκησης της εξουσίας και το πλαίσιο εντός του οποίου η συνεργασία παρουσιάστηκε ως αναγκαία επιλογή για τη διασφάλιση της κρατικής συνέχειας και της εθνικής επιβίωσης. Η μελέτη βασίζεται στη συνδυαστική αξιοποίηση πρωτογενών και δευτερογενών πηγών, όπως νομοθετικά διατάγματα, δημοσιεύματα του κατοχικού Τύπου, απομνημονεύματα πρωταγωνιστών και σύγχρονες ιστορικές μελέτες. Εξετάζονται το νομοθετικό και διοικητικό έργο της κυβέρνησης, η λειτουργία της ως μηχανισμού εφαρμογής των κατοχικών πολιτικών, καθώς και το ιδεολογικό της στίγμα, ο αυταρχικός χαρακτήρας της διακυβέρνησης και η προσπάθεια αποστασιοποίησής της από το προπολεμικό καθεστώς. Ιδιαίτερη έμφαση αποδίδεται στην επισιτιστική κρίση, στον λιμό του χειμώνα 1941–1942 και στις κοινωνικοοικονομικές συνέπειες των κυβερνητικών επιλογών. Τέλος, η εργασία προσεγγίζει τον μεταπολεμικό χειρισμό του ζητήματος του δοσιλογισμού, τον ρόλο της Δικαιοσύνης στη διαμόρφωση της εθνικής μνήμης και εν τέλει τη θέση της κυβέρνησης Τσολάκογλου στη συλλογική συνείδηση και την ελληνική ιστοριογραφία.
    • This study examines the formation, operation, and political role of the first occupation government in Greece under Georgios Tsolakoglou (April 1941–December 1942), situating it within the broader historical, political, and ideological context of the German Occupation and the phenomenon of collaboration with the Axis powers. The central aim of the study is a critical assessment of collaboration with the occupation authorities through an analysis of the political practices and administrative functioning of the Tsolakoglou government. The point of departure is the issue of the armistice and the immediate assumption of governmental authority by its signatory, a development that raises crucial questions of legality, political responsibility, and historical interpretation. At the same time, the study explores the motives behind the formation of the government, the degree of its political autonomy, the character of its exercise of power, and the framework within which collaboration was presented as a necessary choice for the preservation of state continuity and national survival. The analysis is based on the combined use of primary and secondary sources, including legislative decrees, publications from the occupation-era press, memoirs of key actors, and contemporary historical scholarship. It examines the government’s legislative and administrative activity, its function as a mechanism for implementing occupation policies, as well as its ideological orientation, the authoritarian nature of its governance, and its attempt to distance itself from the pre-war regime. Particular emphasis is placed on the food supply crisis, the famine of the winter of 1941–1942, and the socio-economic consequences of governmental decisions. Finally, the study addresses the post-war handling of collaboration, the role of the judiciary in shaping national memory, and the position of the Tsolakoglou government in collective consciousness and Greek historiography.
  14. Hellenic Open University
  15. Αναφορά Δημιουργού-Μη Εμπορική Χρήση 4.0 Διεθνές