Η παρούσα διπλωματική εργασία με τίτλο «Υπόσκαφα κτίρια: Ανάλυση των παραμέτρων σχεδιασμού, με στόχο τη βιωσιμότητα. Εφαρμογή σε υπόσκαφη κατοικία στην Καβάλα» διερευνά τη δυναμική των υπόσκαφων αρχιτεκτονικών μορφών ως εργαλείο για βιώσιμο σχεδιασμό στον 21ο αιώνα. Η εργασία αξιοποιεί τη διεπιστημονική φύση του θέματος, προσεγγίζοντας την υπόσκαφη δόμηση τόσο μέσα από το ιστορικοπολιτισμικό της υπόβαθρο όσο και από την τεχνική, περιβαλλοντική και κοινωνική της διάσταση.

Ξεκινώντας από μια εννοιολογική αποσαφήνιση βασικών όρων και την ιστορική αναδρομή της υπόσκαφης κατοίκησης, αναλύεται η σχέση της με το φυσικό περιβάλλον, τις γεωμορφολογικές ιδιαιτερότητες, την ενεργειακή εξοικονόμηση και την πολιτισμική της ένταξη στον εκάστοτε τόπο. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ελληνική περίπτωση, με εστίαση σε παραδείγματα από το Αιγαίο και την παράδοση της υπόγειας ή υπόσκαφης δόμησης. Η εργασία συγκεντρώνει και αξιολογεί τη διεθνή βιβλιογραφία ,σε επίπεδο θεωρίας, τεχνικής και παραδειγμάτων, ώστε να αναδείξει τις βασικές παραμέτρους σχεδιασμού (θερμική αδράνεια, φυσικός φωτισμός, αερισμός, οικολογικό αποτύπωμα, κοινωνική αποδοχή).

Η ερευνητική προσέγγιση βασίζεται σε βιβλιογραφική ανάλυση, χαρτογράφηση επιστημονικών τάσεων, θεματική ομαδοποίηση εννοιών και αρχιτεκτονική εφαρμογή μέσω σχεδιαστικής πρότασης. Η μεθοδολογία δομείται σε στάδια: θεωρητικό υπόβαθρο, ανάλυση τοπικού περιβάλλοντος (Καβάλα), μεταφορά γνώσης σε σχεδιαστικές αρχές και αρχιτεκτονική σύνθεση. Παράλληλα, διατυπώνονται ερευνητικά ερωτήματα που αφορούν την επίδραση της μορφής στο μικροκλίμα, τη θερμική συμπεριφορά, την ανθρώπινη εμπειρία και την πολιτισμική αποδοχή του υπόγειου χώρου.

Η εργασία καταλήγει σε μία ολοκληρωμένη θεώρηση της υπόσκαφης αρχιτεκτονικής, όχι μόνο ως εργαλείο παθητικού βιοκλιματικού σχεδιασμού, αλλά και ως συμβολική και κοινωνικά ενταγμένη μορφή κατοίκησης. Η εφαρμογή της σε τοπικά συμφραζόμενα αναδεικνύεται ως στρατηγική βιωσιμότητας με αρχιτεκτονικό βάθος, πολιτισμική συνέχεια και περιβαλλοντική επίγνωση.

This thesis, titled "Earth-Sheltered Buildings: Analysis of Design Parameters Aimed at Sustainability. Application to an Earth-Sheltered Residence in Kavala", explores the potential of subterranean architectural forms as a tool for sustainable design in the 21st century. The work leverages the interdisciplinary nature of the subject, approaching earth-sheltered construction through its historical and cultural background as well as its technical, environmental, and social dimensions.

Beginning with a conceptual clarification of key terms and a historical overview of underground habitation, the study analyzes the relationship between such architecture and the natural environment, geomorphological features, energy efficiency, and its cultural integration within specific contexts. Particular emphasis is placed on the Greek case, focusing on examples from the Aegean and the tradition of subterranean or semi-subterranean structures. The research compiles and evaluates international literature,on a theoretical, technical, and case-study level,to highlight the main design parameters: thermal inertia, natural lighting, ventilation, ecological footprint, and social acceptance.

The research approach is based on bibliographic analysis, mapping of scientific trends, thematic grouping of concepts, and architectural application through a design proposal. The methodology is structured in stages: theoretical framework, local environmental analysis (Kavala), transfer of knowledge into design principles, and architectural synthesis. In parallel, the study formulates research questions related to the impact of form on microclimate, thermal behavior, human experience, and cultural perception of subterranean space.

Ultimately, the thesis presents a comprehensive view of earth-sheltered architecture, not only as a tool of passive bioclimatic design but also as a symbolic and socially integrated form of habitation. Its application in local contexts emerges as a sustainability strategy with architectural depth, cultural continuity, and environmental awareness.