Η παρούσα εργασία εξετάζει την αυτοκτονικότητα και την αυτοκαταστροφική συμπεριφορά σε δύο ιδιαίτερα ευάλωτες ομάδες: τα άτομα με χρόνιες παθήσεις και τους ηλικιωμένους. Το ενδιαφέρον για το θέμα προκύπτει από την αυξημένη συχνότητα αυτοκτονικού ιδεασμού σε άτομα που ζουν με μακροχρόνιες σωματικές δυσκολίες, αλλά και από τις σημαντικές ψυχολογικές και κοινωνικές προκλήσεις που συνοδεύουν τη γήρανση. Η εργασία βασίζεται σε σύγχρονη διεθνή και ελληνική βιβλιογραφία και επιδιώκει να αναδείξει τους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση αυτοκτονικής συμπεριφοράς, καθώς και τους μηχανισμούς που μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά. Αρχικά παρουσιάζονται οι βασικοί ορισμοί, τα θεωρητικά μοντέλα και οι ψυχοκοινωνικοί και βιολογικοί παράγοντες που σχετίζονται με την αυτοκτονικότητα. Στη συνέχεια διερευνάται ο ρόλος του χρόνιου πόνου, της πολυνοσηρότητας, των νευροεκφυλιστικών νοσημάτων και της απώλειας αυτονομίας στην ενίσχυση της ψυχολογικής επιβάρυνσης. Αναδεικνύεται ότι οι μακροχρόνιες παθήσεις μπορούν να οδηγήσουν σε αυξημένη συναισθηματική δυσφορία, μειωμένη ποιότητα ζωής και αυξημένη πιθανότητα αυτοκαταστροφικών ή αυτοκτονικών σκέψεων. Παράλληλα εξετάζονται οι ιδιαίτερες συνθήκες της τρίτης ηλικίας, όπου η μοναξιά, η κοινωνική απομόνωση, η απώλεια ρόλων και οι λειτουργικοί περιορισμοί ενισχύουν περαιτέρω την ευαλωτότητα. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην αυτοκαταστροφική συμπεριφορά ως φαινόμενο που συχνά δεν εκφράζεται άμεσα αλλά εκδηλώνεται μέσα από παραμέληση υγείας, παθητική απόσυρση και μειωμένη φροντίδα εαυτού. Επισημαίνεται ότι τέτοιες μορφές συμπεριφοράς αποτελούν έμμεσους δείκτες βαθύτερων ψυχικών επιβαρύνσεων. Η εργασία καταλήγει ότι η πρόληψη απαιτεί συνδυασμό δράσεων σε επίπεδο υγείας, ψυχολογικής υποστήριξης και κοινωνικής πολιτικής. Η πρωτογενής και δευτερογενής πρόληψη, οι ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις και η ενίσχυση κοινοτικών και οικογενειακών δικτύων μπορούν να στηρίξουν ουσιαστικά τα άτομα υψηλού κινδύνου. Παράλληλα υπογραμμίζεται η σημασία της διεπιστημονικής συνεργασίας και της πρόσβασης σε υπηρεσίες που σέβονται τις ανάγκες των ατόμων με χρόνιες νόσους και των ηλικιωμένων.

This paper examines suicidality and self-destructive behavior in two particularly vulnerable groups: people with chronic illnesses and the elderly. Interest in the subject stems from the increased frequency of suicidal ideation in individuals living with long-term physical difficulties, as well as from the significant psychological and social challenges that accompany aging. The paper is based on contemporary international and Greek literature and seeks to highlight the factors that contribute to suicidal behavior, as well as the mechanisms that can act as protective factors. First, the basic definitions, theoretical models, and psychosocial and biological factors related to suicidality are presented. It then explores the role of chronic pain, multimorbidity, neurodegenerative diseases, and loss of autonomy in increasing psychological distress. It is highlighted that long-term illnesses can lead to increased emotional distress, reduced quality of life, and an increased likelihood of self-destructive or suicidal thoughts. At the same time, the specific conditions of old age are examined, where loneliness, social isolation, loss of roles, and functional limitations further increase vulnerability. Particular emphasis is placed on self-destructive behavior as a phenomenon that is often not expressed directly but manifests itself through neglect of health, passive withdrawal, and reduced self-care. It is noted that such forms of behavior are indirect indicators of deeper psychological burdens. The paper concludes that prevention requires a combination of actions at the level of health, psychological support, and social policy. Primary and secondary prevention, psychotherapeutic interventions, and the strengthening of community and family networks can provide substantial support to high-risk individuals. At the same time, the importance of interdisciplinary cooperation and access to services that respect the needs of people with chronic diseases and the elderly is emphasized.