Η φιλοσοφική διάσταση της έννοιας του κακού σύμφωνα με τον Ξενοκράτη και η αισθητική αναπαράστασή του μέσα από την ταινία Macbeth (1948) του Orson Welles

The philosophical dimension of the concept of evil according to Xenocrates and its aesthetic representation through the film Macbeth (1948) by Orson Welles (Αγγλική)

  1. MSc thesis
  2. ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΒΑΡΓΙΑΜΗΣ
  3. Φιλοσοφία και Τέχνες (ΦΙΤ)
  4. 2026
  5. Ελληνικά
  6. 88
  7. Αικατερίνη Βιρβιδάκη
  8. Κακό, δαίμων, παραφροσύνη, κινηματογράφος, Ξενοκράτης, Orson Welles, Shakespeare, Macbeth
  9. ΦΙΤ-Φιλοσοφία και Τέχνες / ΔΕΦΙΤ
  10. 32
  11. 28
    • Όπως υποδηλώνεται και από τον τίτλο, δύο είναι τα βασικά μέρη της διπλωματικής. Το πρώτο περιλαμβάνει το εννοιολογικό περιεχόμενο των όρων ‘κακός’, ‘αγαθός’, ‘δαίμων’, μια γενική αναφορά στις δύο βασικές έννοιες του ‘κακού (οντολογικού-ηθικού), τη φιλοσοφική προσέγγισή του σε συνάρτηση με την έννοια της ελευθερίας βούλησης του ανθρώπου με αναφορές κυρίως στους Πυθαγορείους, Σωκράτη, Πλάτωνα, Αριστοτέλη, Στωικούς καθώς και την θεολογική-πατερική προσέγγιση, ιδίως του Ιερού Αυγουστίνου. Το πρώτο μέρος κλείνει με την έννοια του κακού όπως την αντιλήφθηκε ο Ξενοκράτης στον αριθμολογικό-γεωμετρικό συμβολισμό του και τη δαιμονολογία του. Στο δεύτερο μέρος, η παραπάνω θεωρητική ανασκόπηση του ‘κακού’ αισθητοποιείται στην κινηματογραφική μεταφορά του σαιξπηρικού Macbeth από τον Orson Welles στην ομώνυμη ταινία του τού 1948. Προηγείται μια σύντομη αναφορά στην επενέργεια των ‘κακών δαιμόνων’, δηλαδή την τρέλα-παραφροσύνη, όπως αυτή εκδηλώνεται στον σαιξπηρικό Macbeth (1606) καθώς και μια επιγραμματική παρουσίαση των κινηματογραφικών τεχνικών, ιδίως του εξπρεσιονισμού. Θα προσπαθήσουμε, λοιπόν, να δείξουμε πώς ο Macbeth (1948) του Welles διακατέχεται από τον ‘κακό δαίμονα’, όπως τον ορίζει ο Ξενοκράτης, η δύναμη του οποίου θα καταλάβει τους πρωταγωνιστές και θα τους οδηγήσει στην παραφροσύνη με έντονα τα αισθήματα ενοχών βυθίζοντάς τους σταδιακά βαθιά σε μια σπειροειδή δίνη σύγχυσης και εσωτερικής πάλης, απ’ την οποία δεν διακρίνεται κανένας τρόπος διαφυγής. Ο παραπάνω συνδυασμός, Welles, Ξενοκράτης και Macbeth, θα αποτελέσει και την συνεισφορά της παρούσης.
    • As the title suggests, this thesis consists of two basic parts. The first includes the conceptual context of the terms 'bad', 'good', 'daemon', a general reference to the two basic concepts of 'evil' (ontological-moral), its philosophical approach in relation to the concept of man's free will with references mainly to the Pythagoreans, Socrates, Plato, Aristotle, the Stoics as well as the Theological-Patristic approach, especially of St. Augustine. The first part concludes with the concept of evil they way Xenocrates comprehended it in his numerological-geometric symbolism and in his daemonology. In the second part, the above theoretical review of 'evil' is sensed in the film adaptation of Shakespeare's Macbeth by Orson Welles in his homonymous 1948 film. It is preceded by a brief reference to the effect of 'evil daemons', i.e. madness-insanity, as manifested in Shakespeare's Macbeth (1606) as well as a brief presentation of cinematic techniques, especially expressionism. Therefore, the present study aims to highlight the manner in which Welles' Macbeth (1948) is possessed by the 'evil daemon', as defined by Xenocrates, whose power will seize the protagonists and lead them to insanity with intense feelings of guilt, gradually plunging them into a spiraling vortex of confusion and internal struggle, from which no escape appears possible. The above combination, Welles, Xenocrates and Macbeth, will constitute the contribution of the present thesis.
  13. Hellenic Open University
  14. Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 Διεθνές