Η παρούσα διπλωματική εργασία εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο συγκροτήθηκε και εξελίχθηκε στη δημόσια σφαίρα μια διαμάχη γύρω από ψευδοαρχαιολογικούς ισχυρισμούς, καθώς και τις στρατηγικές με τις οποίες η επιστημονική κοινότητα επιχείρησε να απαντήσει σε αυτήν. Αφετηρία της έρευνας αποτέλεσε η διαπίστωση ότι η ψευδοεπιστήμη δεν διαδίδεται μόνο μέσω μεμονωμένων ανακριβειών, αλλά κυρίως μέσω συνεκτικών αφηγήσεων που διεκδικούν κύρος, νομιμοποίηση και εμπιστοσύνη, συχνά σε άμεσο ανταγωνισμό με την επιστημονική αυθεντία.
Η μελέτη εστίασε στο ντοκιμαντέρ του Netflix «Αρχαία Αποκάλυψη» και στη δημόσια αντιπαράθεση που ακολούθησε. Στόχος ήταν να αναλυθούν οι αφηγηματικοί, ρητορικοί και οπτικοί τρόποι με τους οποίους η θεωρία του Graham Hancock παρουσιάστηκε ως εύλογη στο ευρύ κοινό, καθώς και οι πρακτικές οριοθέτησης που ενεργοποιήθηκαν τόσο από τον ίδιο όσο και από τους επιστήμονες που αντέδρασαν δημόσια. Παράλληλα, διερευνήθηκαν οι κοινωνικές αναπαραστάσεις της τεχνο-επιστήμης και οι τροχιές μετάδοσης της επιστημονικής γνώσης που αναδύθηκαν στον λόγο των δύο πλευρών.
Το εμπειρικό υλικό περιλάμβανε τα δύο πρώτα επεισόδια της σειράς και τέσσερις δημόσιες επιστημονικές απαντήσεις σε διαφορετικά είδη λόγου και μέσα. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε μέσω συστηματικής κωδικοποίησης και συγκριτικής σύνθεσης, αξιοποιώντας θεωρητικά εργαλεία από την επικοινωνία της επιστήμης, την εργασία οριοθέτησης, τη θεωρία των κοινωνικών αναπαραστάσεων και τη θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το ντοκιμαντέρ παρήγαγε πειθώ μέσα από μια αφήγηση περιπετειώδους αναζήτησης και μυστηρίου, στην οποία οι επιστημονικές αβεβαιότητες μετασχηματίστηκαν σε ενδείξεις και η επιστημονική κοινότητα πλαισιώθηκε ως αντίπαλος πόλος. Δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στη δυναμική της πρώτης πλαισίωσης, η οποία τείνει να καθορίζει τα όρια της μετέπειτα συζήτησης και το πλαίσιο μέσα στο οποίο αξιολογούνται οι επιστημονικές απαντήσεις. Συνολικά, η εργασία έδειξε ότι η αποτελεσματική δημόσια αντιμετώπιση της ψευδοαρχαιολογίας προϋποθέτει όχι μόνο οριοθέτηση, αλλά και ενεργή παρέμβαση στο αφηγηματικό πλαίσιο μέσω του οποίου η γνώση αποκτά νόημα και κύρος.

This thesis examined how a public controversy around pseudoarchaeological claims was constructed and developed in the public sphere, and how the scientific community responded to it. The study was motivated by the observation that pseudoscience does not circulate primarily through isolated inaccuracies, but through coherent narratives that claim legitimacy, authority, and public trust, often in direct competition with scientific expertise.
The analysis focused on the Netflix docuseries Ancient Apocalypse and the public debate it triggered. The aim was to investigate the narrative, rhetorical, and visual strategies through which Graham Hancock’s hypothesis was presented as plausible to a broad audience, as well as the forms of boundary work mobilized both by Hancock and by scientists who publicly challenged his claims. In parallel, the study explored the social representations of technoscience and the trajectories of scientific knowledge transmission that emerged across the competing discourses.
The empirical material consisted of the first two episodes of the series and four public scientific responses across different genres and media. The analysis was based on systematic excerpt coding and comparative synthesis, drawing on concepts from science communication, boundary work, social representations theory, and social identity theory.
The findings indicated that the docuseries generated persuasion through a quest-like narrative structured around mystery, in which scientific uncertainties were reworked into suggestive evidence and the scientific community was framed as an opposing force. Particular emphasis was placed on the role of first framing, which tends to set the interpretive boundaries of subsequent debate and to shape how later scientific interventions are received and evaluated. Overall, the thesis showed that effective public engagement with pseudoarchaeology requires not only boundary-setting practices, but also active intervention in the narrative frameworks through which knowledge, credibility, and trust are produced.