Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει την αναπτυξιακή πορεία των νησιωτικών περιφερειών της Ελλάδας, με έμφαση στο δίπολο Βορείου και Νοτίου Αιγαίου κατά την περίοδο 2011 - 2022, καθώς και την επιρροή των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ), ως βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο της Πολιτικής Συνοχής της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ανάλυση διερευνά την ύπαρξη σύνδεσης μεταξύ των ροών χρηματοδότησης και τάσεων σύγκλισης ή απόκλισης ανάμεσα στις δύο περιφέρειες, σε σύγκριση με τις υπόλοιπες νησιωτικές περιφέρειες και την Περιφέρεια Αττικής. Η μελέτη βασίζεται σε ποσοτική συγκριτική ανάλυση ενός εκτεταμένου συνόλου οικονομικών, κοινωνικών, δημογραφικών και χωρικών δεικτών, που αφορούν την οικονομική μεγέθυνση, το εισόδημα και το επίπεδο διαβίωσης, τη δημογραφική δυναμική, την παραγωγική διάρθρωση και παραγωγικότητα, την αγορά εργασίας, την τουριστική ελκτικότητα, τις κοινωνικές υποδομές και την προσβασιμότητα. Στη συνέχεια, μετά από επιλογή ορισμένων εξ αυτών, πραγματοποιείται η κατασκευή ενός Σύνθετου Δείκτη Ευημερίας και Ανάπτυξης (ΣΔΕΑ), με στόχο την αποτύπωση της συνολικής αναπτυξιακής πορείας των περιφερειών στο χρόνο. Από τα αποτελέσματα προκύπτει ότι κατά την εξεταζόμενη περίοδο δεν παρατηρείται σύγκλιση μεταξύ Βορείου και Νοτίου Αιγαίου, καθώς το αναπτυξιακό χάσμα διατηρείται και η σχετική τους θέση παραμένει ουσιαστικά αμετάβλητη. Το Νότιο Αιγαίο εμφανίζει υψηλότερο επίπεδο ευημερίας και έντονη τουριστική εξειδίκευση, ενώ το Βόρειο Αιγαίο παρουσιάζει επίμονη υστέρηση, παρά την ύπαρξη ορισμένων διαρθρωτικών χαρακτηριστικών ανταγωνιστικότητας. Η εμπειρική διερεύνηση της σχέσης μεταξύ των εκταμιεύσεων των ΕΔΕΤ και της μεταβολής του ΣΔΕΑ δεν καταδεικνύει κάποια σαφή σύνδεση. Τα ευρήματα είναι περισσότερο συμβατά με έναν αντισταθμιστικό και σταθεροποιητικό ρόλο της Πολιτικής Συνοχής σε μια ταραχώδη περίοδο διαδοχικών οικονομικών κρίσεων, παρά με άμεση αναπτυξιακή επίδραση που να οδηγεί σε διαπεριφερειακή σύγκλιση. Συνεπώς, η συμβολή των ΕΔΕΤ φαίνεται να εκδηλώθηκε κυρίως μέσω της διατήρησης της ευημερίας και όχι μέσω της ουσιαστικής μείωσης των περιφερειακών ανισοτήτων.

This master's thesis examines the development path of the island regions of Greece, with particular emphasis on the North Aegean and South Aegean regions during the period 2011 - 2022, as well as the influence of the European Structural and Investment Funds (ESIF) as the main financial instrument of the European Union’s Cohesion Policy. The analysis investigates the existence of a relationship between funding flows and trends of convergence or divergence between the two regions, in comparison with the other island regions and the Region of Attica. The study is based on a quantitative comparative analysis of an extensive set of economic, social, demographic and spatial indicators, covering economic growth, income and living standards, demographic dynamics, productive structure and productivity, the labour market, tourism attractiveness, social infrastructure and accessibility. Following the selection of specific indicators, a Composite Welfare and Development Index (CWDI) is constructed in order to capture the overall development trajectory of the regions over time. The findings indicate that no convergence between the North and South Aegean Regions is observed during the examined period, as the development gap persists and their relative positions remain largely unchanged. The South Aegean records higher levels of welfare and strong tourism specialization, whereas the North Aegean exhibits persistent underperformance despite certain structural competitiveness characteristics. The empirical investigation of the relationship between ESIF disbursements and changes in the CWDI does not demonstrate a clear association at the correlation level. The results are more consistent with a compensatory and stabilizing role of Cohesion Policy during a turbulent period marked by successive economic crises, rather than with a direct developmental effect leading to interregional convergence. Consequently, the contribution of ESIF appears to have been expressed mainly through the preservation of welfare levels rather than through a substantial reduction of regional disparities.