Η παρούσα εργασία διερευνά τον τρόπο με τον οποίο το φύλο νοηματοδοτείται και πολιτισμικά κατασκευάζεται μέσα από τους στίχους του Βασίλη Τσιτσάνη, ενός από τους σημαντικότερους δημιουργούς του ελληνικού λαϊκού τραγουδιού. Εστιάζοντας σε ένα δείγμα πενήντα τεσσάρων τραγουδιών, η μελέτη επιχειρεί να χαρτογραφήσει τις κυρίαρχες αναπαραστάσεις της θηλυκότητας και της αρρενωπότητας, καθώς και τους μηχανισμούς μέσω των οποίων αυτές αναπαράγονται και νομιμοποιούνται στο πλαίσιο του πολιτισμικού λόγου. Η θεωρητική προσέγγιση της εργασίας στηρίζεται στον κοινωνικό κονστρουκτιβισμό, ο οποίος θεωρεί το φύλο ως κοινωνικά και πολιτισμικά κατασκευασμένη κατηγορία και σε φεμινιστικές θεωρίες περί επιτελεστικότητας και ηγεμονικής αρρενωπότητας. Η ανάλυση αξιοποιεί την θεματική ανάλυση, την ανάλυση περιεχομένου με ποιοτική και ποσοστική διάσταση και την κριτική φεμινιστική ανάλυση λόγου, προκειμένου να αναδειχθούν τα έμφυλα μοτίβα, τα στερεότυπα, οι στερεοτυπικοί χαρακτηρισμοί και η γλωσσική πόλωση που συντηρούν τις πατριαρχικές ιεραρχίες.

Τα ευρήματα δείχνουν ότι η γυναίκα παρουσιάζεται ως ηθική και συναισθηματική απειλή, ενώ ο άνδρας αναδεικνύεται ως φορέας τιμής, ελέγχου και συμβολικής κυριαρχίας. Η επανάληψη των συγκεκριμένων μοτίβων και η γλωσσική πόλωση λειτουργούν ως μηχανισμοί εσωτερίκευσης των κοινωνικών κανόνων και αναπαραγωγής των έμφυλων σχέσεων εξουσίας. Παράλληλα, οι στίχοι λειτουργούν ως πολιτισμικό αγαθό που διαμεσολαβεί την κοινωνικοποίηση, την κατανόηση των συναισθημάτων και την εκπαίδευση των ακροατών στις έμφυλες νόρμες. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το λαϊκό τραγούδι δεν αποτελεί απλώς μέσο ψυχαγωγίας ή καλλιτεχνικής έκφρασης, αλλά ενεργό μηχανισμό συγκρότησης και αναπαραγωγής κοινωνικών νοημάτων και έμφυλων ιεραρχιών. Τέλος, επισημαίνονται οι περιορισμοί της ανάλυσης και προτείνονται κατευθύνσεις για μελλοντική έρευνα σχετικά με την επίδραση των πολιτισμικών προϊόντων στη διαμόρφωση της έμφυλης συνείδησης.

This paper explores the way in which gender is given meaning and culturally constructed through the lyrics of Vasilis Tsitsanis, one of the most important creators of Greek folk song. Focusing on a sample of 54 songs, the study attempts to map the dominant representations of femininity and masculinity, as well as the mechanisms through which they are reproduced and legitimized within the context of cultural discourse. The theoretical approach of the paper is based on social constructivism, which considers gender as a socially and culturally constructed category, and on feminist theories of performativity and hegemonic masculinity. The analysis utilizes thematic analysis, qualitative and quantitative content analysis, and critical feminist discourse analysis to highlight the gendered patterns, stereotypes, stereotypical characterizations, and linguistic polarization that maintain patriarchal hierarchies.

The findings show that women are presented as moral and emotional threats, while men are portrayed as bearers of honor, control, and symbolic dominance. The repetition of these patterns and linguistic polarization function as mechanisms for internalizing social norms and reproducing gendered power relations. At the same time, the lyrics function as a cultural asset that mediates socialization, understanding emotions, and educating listeners about gender norms. The paper concludes that folk song is not simply a means of entertainment or artistic expression, but an active mechanism for the construction and reproduction of social meanings and gender hierarchies. Finally, the limitations of the analysis are highlighted and directions for future research on the influence of cultural products on the formation of gender consciousness are suggested.