Η παρούσα διπλωματική εργασία επικεντρώνεται στον προσδιορισμό και τη συγκριτική αξιολόγηση των υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε βιολογικά και συμβατικά εσπεριδοειδή, καθώς και στην εκτίμηση του κινδύνου για τον καταναλωτή. Τα εσπεριδοειδή αποτελούν μία από τις σημαντικότερες κατηγορίες φρούτων στη διατροφή του ανθρώπου, με υψηλή κατανάλωση σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, γεγονός που καθιστά την ασφάλειά τους ζήτημα ύψιστης βαρύτητας για τη δημόσια υγεία.

Η εργασία βασίζεται σε εκτενή βιβλιογραφική ανασκόπηση  επιστημονικών μελετών, με στόχο την ανάλυση των παραμέτρων που συμβάλλουν την εμφάνιση και τα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων στα εσπεριδοειδή. Παρουσιάζονται οι κυριότερες κατηγορίες φυτοφαρμάκων, οι μηχανισμοί δράσης και αποδόμησής τους, καθώς και οι σύγχρονες αναλυτικές τεχνικές που εφαρμόζονται για τον προσδιορισμό τους, με έμφαση στις χρωματογραφικές και φασματοσκοπικές μεθόδους υψηλής ευαισθησίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σύγκριση βιολογικών και συμβατικών εσπεριδοειδών, αναδεικνύοντας ότι τα βιολογικά προϊόντα εμφανίζουν γενικά χαμηλότερη συχνότητα και επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων, χωρίς ωστόσο να αποκλείεται πλήρως η ανίχνευσή τους λόγω περιβαλλοντικών παραγόντων ή επιμολύνσεων. Παράλληλα, εξετάζεται η αξιολόγηση του κινδύνου για τον καταναλωτή μέσω τοξικολογικών δεικτών, όπως η εκτιμώμενη ημερήσια πρόσληψη και οι δείκτες επικινδυνότητας, λαμβάνοντας υπόψη και την αθροιστική έκθεση σε πολλαπλά υπολείμματα.

Τα συμπεράσματα της εργασίας υποδεικνύουν ότι, παρότι τα επίπεδα υπολειμμάτων στα εσπεριδοειδή βρίσκονται συνήθως εντός των θεσμοθετημένων ορίων, η συνεχής παρακολούθηση, η ορθολογική χρήση φυτοφαρμάκων και η προώθηση βιώσιμων καλλιεργητικών πρακτικών είναι απαραίτητες ώστε να εξασφαλίζεται η υγιεινή των τροφίμων και η διαρκής προστασία της υγείας του πληθυσμού.

Τhe present thesis focuses on the identification and comparative evaluation of pesticide residues in organic and conventional citrus fruits, as well as on the assessment of potential risks to consumers. Citrus fruits constitute one of the most important categories of fruits in the human diet, with high consumption at both global and national levels, which renders their safety a matter of paramount importance for public health.

This study is based on an extensive review of scientific literature, aiming to analyze the factors that contribute to the occurrence and concentration levels of pesticide residues in citrus fruits. The major categories of pesticides are presented, along with their mechanisms of action and degradation, as well as the modern analytical techniques applied for their determination, with particular emphasis on high-sensitivity chromatographic and spectroscopic methods.

Special emphasis is placed on the comparison between organic and conventional citrus fruits, highlighting that organic products generally exhibit a lower frequency and concentration of pesticide residues. However, the complete absence of residues cannot be entirely excluded, due to environmental factors or cross-contamination. In parallel, consumer risk assessment is examined through toxicological indicators such as estimated daily intake and hazard indices, taking into account cumulative exposure to multiple pesticide residues.

The conclusions of this study indicate that although pesticide residue levels in citrus fruits are typically within the established regulatory limits, continuous monitoring, the rational use of pesticides, and the promotion of sustainable agricultural practices are essential in order to ensure food safety and the ongoing protection of public health.