Η παρούσα διπλωματική εργασία αφορά τη μελέτη των επιλογών των ατόμων στο
τέλος της ζωής. Συγκεκριμένα, μελετώνται τρεις κατευθύνσεις: η παρηγορητική
φροντίδα (palliative care), η τεχνητή διατήρηση της ζωής (life support) και η ευθανασία
(euthanasia) μέσα από τη σκοπιά της νομικής επιστήμης και της ψυχολογίας. Ως προς
το θεωρητικό πλαίσιο της έρευνας, πραγματοποιήθηκε βιβλιογραφική ανασκόπηση με
σκοπό την ανασκόπηση και παράθεση των παρακάτω ζητημάτων: α. τον ορισμό και τα
ιστορικά δεδομένα σχετικά με τις παραπάνω επιλογές για το τέλος της ζωής, β. το
νομικό πλαίσιο σχετικά με την παρηγορητική φροντίδα, την τεχνητή διατήρηση της
ζωής και την ευθανασία τόσο στην Ελλάδα όσο και σε χώρες- αναφοράς του
εξωτερικού καθώς και τα βιοηθικά διλήμματα που προκύπτουν, γ. τη ψυχολογική
προσέγγιση ως προς το τέλος της ζωής, το ρόλο των επαγγελματιών ψυχικής υγείας σε
τέτοια ζητήματα, καθώς και την ανάδειξη του ψυχολογικού «προφίλ» ασθενών και
φροντιστών, που βρίσκονται αντιμέτωποι με τα εν λόγω ζητήματα.
Για την πληρέστερη προσέγγιση του θέματος, πραγματοποιήθηκε ποσοτική έρευνα
μέσω συμπλήρωσης ερωτηματολογίου, το οποίο δημιουργήθηκε μέσα από το Google
Forms. Το ερωτηματολόγιο απευθυνόταν σε ενήλικους πολίτες, επαγγελματίες υγείας
και νομικούς και σε κάθε κατηγορία περιλαμβάνονταν ερωτήσεις κλειστού τύπου και
μία ερώτηση ανοιχτού τύπου σχετική με το συναίσθημα. Σκοπός της έρευνας, ήταν η
στάση των επαγγελματιών υγείας, των νομικών και των λοιπών πολιτών απέναντι στο
προς μελέτη ζήτημα βιοηθικής, το ψυχολογικό αποτύπωμα σε καθένα ξεχωριστά
μπροστά στο ζήτημα, καθώς και την ανάδειξη νέων δεδομένων γύρω από το θέμα της
διπλωματικής εργασίας. Το ερωτηματολόγιο συμπληρώθηκε από συνολικά 100 άτομα
άνω των 18 ετών και απαντά στις ερευνητικές υποθέσεις της ερευνήτριας δίνοντας νέα
ερευνητικά ερωτήματα για μελλοντικές μελέτες.
Λέξεις- κλειδιά: ευθανασία, τεχνητή διατήρηση ζωής, παρηγορητική φροντίδα,
βιοηθική, νομική, ψυχολογία

This thesis concerns the study of individuals' choices at the end of life. Specifically,
three approaches are examined: palliative care, life support, and euthanasia from the
perspective of legal science and psychology. As for the theoretical framework of the
research, a literature review was conducted with the aim of reviewing and comparing
the following issues: a. the definition and historical data related to the above choices at
the end of life, b. the legal framework regarding palliative care, artificial life support,
and euthanasia both in Greece and in reference countries abroad, as well as the
bioethical dilemmas that arise, c. the psychological approach to the end of life, the role
of mental health professionals in such issues, and the psychological "profile" of patients
and caregivers who are faced with these issues.
For a more comprehensive approach to the topic, quantitative research was conducted
using a questionnaire created through Google Forms. The questionnaire was addressed
to adult citizens, health professionals, and lawyers, and each category included closed
ended questions and one open-ended question related to emotion. The purpose of the
research was to examine the attitudes of health professionals, lawyers, and other
citizens toward the bioethical issue under study, the psychological impact on each
individual when faced with the issue, as well as to highlight new data on the subject of
the thesis. The questionnaire was completed by a total of 100 people over the age of 18
and responds to the researcher's research hypotheses, raising new research questions
for future studies.
Keywords: euthanasia, artificial life support, palliative care, bioethics, law, psychology